Zespół ds. Badań nad Literaturą i Kulturą Dziecięcą WFPiK UAM

22/12/2025

❄️ PL

„Jadę do domu, starego wiejskiego domu, niegdyś zielonego, chociaż zdążył już zszarzeć, położnego wśród bezlistnych teraz jabłoniowych sadów. Poniżej płynie strumień i rośnie jodłowy las, w którym słyszę dźwięki harfy potrącanej palcami wiatru i deszczu. W pobliżu znajduje się staw, teraz zapewne szary i pogrążony w zadumie. […] To miłość, Phil… wierna, czuła miłość, jakiej nie znajdziesz nigdzie na świecie, miłość, która na mnie czeka”.
L.M. Montgomery, „Anne z Redmondu”, przeł. Anna Bańkowska (2022)

Na nadchodzący czas Świąt Bożego Narodzenia życzymy jak najwięcej chwil podobnych do powrotu do starego domu, położonego gdzieś pośród ciszy zimowego krajobrazu. Niech najbliższe dni będą dniami bez pośpiechu, z przestrzenią na myśli i rozmowy, i pełnymi ciepła, które cierpliwie czeka.

❄️ ENG

“I’m going home to an old country farmhouse, once green, rather faded now, set among leafless apple orchards. There is a brook below and a December fir wood beyond, where I’ve heard harps swept by the fingers of rain and wind. There is a pond nearby that will be gray and brooding now […] There’ll be love there – faithful, tender love, such as I’ll never find anywhere else in the world – love that’s waiting for me.”
L.M. Montgomery, “Anne of the Island” (1915)

For the upcoming Christmas season, we wish you many moments reminiscent of returning to an old home, somewhere amid the tranquillity of a winter landscape. May the coming days be filled with no rush, with space for thoughts and conversations, and full of warmth that patiently awaits.

fot./photo: Agata Chwirot

21/12/2025

🔵PL
W niedzielny i przedświąteczny wieczór polecamy lekturę najnowszego numeru czasopisma "Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka", a szczególnie trzech artykułów badaczek i badaczy z naszego Zespołu:
👉Ewa Rajewska, „Naturalistki przełomu wieków i prawdziwa natura ich pisarstwa: „Baby Buds” (1895) Ellis Ethelmer i „Skąd się wziął twój braciszek?” (1903, 1905) w przekładzie Róży Centnerszwerowej”
👉 Agnieszka Kwiatkowska, „Po stronie kota. Wokół Wandy Borudzkiej”
👉 Katarzyna Krzak-Weiss, Józef Malinowski, „Od Knuta Hamsuna do Hansa Christiana Andersena. Przyczynek do badań nad przekładami Czesława Kędzierskiego – zarys bibliografii”

Teksty prezentują wyniki badań cząstkowych w ramach projektu Narodowe Centrum Nauki OPUS 21 „Pół wieku polskiej literatury dziecięcej. Twórczość dla dzieci w kręgu władzy i produkcji kulturowej: odbiorca literatury – literatura jako odbiorca” pod kierunkiem Bogumiła Kaniewska
👉Link do całego numeru w komentarzu!

🔵ENG
On this pre-Christmas Sunday evening, check out the latest issue of Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, especially the three articles by researchers from our Team:
👉Ewa Rajewska, “Nineteenth-century Women Naturalists and the True Nature of Their Writing: The Case of “Baby Buds” (1895) by Ellis Ethelmer and Its Polish Translation (1903, 1905) by Róża Centnerszwerowa”
👉 Agnieszka Kwiatkowska, “On the Cat’s Side. About Wanda Borudzka”
👉 Katarzyna Krzak-Weiss, Józef Malinowski, “From Knut Hamsun to Hans Christian Andersen. Introduction to Research on Czesław Kędzierski’s Translation – an Outline of a Bibliography”

The texts present the results of partial research within the National Science Centre Narodowe Centrum Nauki OPUS 21 project “Half a Century of Children’s Literature in Poland. Texts for a young audience in the context of cultural production and power: the recipient of literature – literature as a recipient” supervised by Bogumiła Kaniewska
👉Link to the entire issue in the comment!

15/12/2025

🟠PL
4 grudnia odbył się IV Zjazd Konopniczański organizowany przez III Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej we Włocławku. W bogatym programie nie zabrakło Krasnoludków i sierotki Marysi 💗 Prof. Katarzyna Krzak-Weiss wygłosiła wykład pt. „Jak filolog wytropił krasnoludki Marii Konopnickiej. O korzyściach płynących z nowych technologii”, w którym przybliżyła zebranym historię naszego odkrycia niemieckiego źródła ilustracji do słynnej baśni. Wystąpienie znalazło się w części naukowej wydarzenia wraz z prelekcją prof. Hanny Ratusznej (Wydział Humanistyczny UMK) poświęconej twórczości Żeromskiego i Reymonta.

W linku w komentarzu przypominamy artykuł Anny Czernow, Katarzyny Krzak-Weiss i Aleksandry Wieczorkiewicz (Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM) „Szczęśliwe zakończenie poszukiwań. „Kinder-Gartenlaube” jako źródło ilustracji do baśni „O krasnoludkach i o sierotce Marysi” opublikowany Pamiętniku Literackim 📚📖

🟠ENG
On December 4, the 4th Konopnicka Meeting was held, organized by III Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej we Włocławku. The rich program also featured the Gnomes and Orphan Mary 💗 Prof. Katarzyna Krzak-Weiss gave a talk entitled "How a philologist tracked down Maria Konopnicka's Gnomes. On the benefits of new technologies," in which she introduced the audience to the history of our discovery of the German source of illustrations for Konopnicka's tale. The lecture was part of the academic section of the event, along with a lecture by Prof. Hanna Ratuszna (Faculty of Humanities, Nicolaus Copernicus University) devoted to the works of Żeromski and Reymont.

Follow the link in the comment to the article by Anna Czernow, Katarzyna Krzak-Weiss, and Aleksandra Wieczorkiewicz, “Happy End of the Search. “Kinder-Gartenlaube” as a Source of Illustrations for the Tale “O Krasnoludkach i o sierotce Marysi” (“Little Orphan Mary and the Gnomes”), published in Pamiętnik Literacki. 📚📖

📸Fot./Photos III Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej we Włocławku

08/12/2025

🔵PL
Z radością donosimy, że badaczka z naszego Zespołu, dr Anna Czernow, od lipca pełni funkcję sekretarzyni Centrum Myśli Janusza Korczaka Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 🤗

W ramach działalności popularyzacyjnej CMJK, we wrześniu dr Czernow wystąpiła w audycji Drugiego Programu Polskiego Radia „Dwójka na miejscu” poświęconej pedagogice Janusza Korczaka, którą można odsłuchać tutaj: https://tiny.pl/s7cc_vh8

Z kolei 14 listopada, w ramach działalności naukowej Centrum, dr Czernow wzięła udział w konferencji „(NIE)PISANE PRAWA DZIECI. Sprawczość prawna młodych” zorganizowanej przez Uniwersytet Warszawski i Muzeum Warszawy, podczas której wraz z dr Aleksandrą Zalewską-Królak z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW wygłosiła wystąpienie zatytułowane „Trudna widownia. Ambiwalentny status publiczności teatru dla najnajów”.

🔵ENG
We are delighted to announce that Dr Anna Czernow, a researcher from our Team, has been serving as secretary of the Janusz Korczak Research Centre (CMJK) at Adam Mickiewicz University in Poznań since July 🤗

As part of the CMJK's outreach activities, in September, she appeared on Polish Radio 2's programme ‘Dwójka na miejscu’ devoted to Janusz Korczak's pedagogy, available to listen to here: https://tiny.pl/s7cc_vh8

On 14 November, as part of the Centre's research activities, Anna participated in the conference ‘(UN)WRITTEN RIGHTS OF CHILDREN. Legal agency of young people’ organised by the University of Warsaw and the Museum of Warsaw, during which she and Dr Aleksandra Zalewska-Królak from the Institute of Social Sciences of the University of Warsaw presented a paper 'A difficult audience. The ambivalent status of the audience of theatre for the very young.’

05/12/2025

Dziękujemy | Thanks to Korczakianum - Muzeum Warszawy 💗

01/12/2025

🔵PL
Na dobry początek pierwszego grudniowego tygodnia polecamy lekturę artykułu naukowego autorstwa dr Ola Wieczorkiewicz pt. "Negotiating the Unfamiliar: Translation of Lafcadio Hearn’s 'Some Chinese Ghosts' in Early Twentieth-Century Poland", świeżo opublikowanego w czasopiśmie "International Research in Children's Literature" 🤓

Tekst traktuje o niezwykłej książce i niezwykłym pisarzu. "Bajki chińskie" zostały wydane w 1913 roku dla młodych czytelników w przekładzie L.M. Brzozowskiej, choć ich oryginał - "Some Chinese Ghosts" (1887) Lafcadio Hearna przeznaczony był dla odbiorców dorosłych. Sam Hearn, postać nietuzinkowa, pisarz o hybrydycznej, transnarodowej tożsamości, którego twórczość była niezwykle popularna w dwudziestoleciu międzywojennym, jest dziś w Polsce niemal zapomniany. Autorka analizuje strategie tłumaczki przybliżające dziecięcym odbiorcom chińską kulturę, a także zarysowuje biografię pisarza, którego życiowe drogi zaprowadziły ostatecznie do Matsue w Japonii, gdzie dziś mieści się jego muzeum.

Artykuł prezentuje badania prowadzone w ramach grantu Narodowe Centrum Nauki OPUS 21 "Pół wieku polskiej literatury dziecięcej. Twórczość dla dzieci w kręgu władzy i produkcji kulturowej: odbiorca literatury – literatura jako odbiorca".

Link do tekstu w otwartym dostępie w komentarzu 👉

🔵ENG
For a good start to the first December week, we recommend checking out an article by Dr Aleksandra Wieczorkiewicz ‘Negotiating the Unfamiliar: Translation of Lafcadio Hearn’s Some Chinese Ghosts in Early Twentieth-Century Poland’, freshly published in "International Research in Children's Literature" 🤓

The piece explores an exceptional book and an exceptional author.
'Bajki chińskie" [Chinese Fables] was published in 1913 for young Polish readers, translated by L.M. Brzozowska, although the original version, "Some Chinese Ghosts" (1887) by Lafcadio Hearn, was intended for adult audiences. Hearn, an unconventional figure, a writer with a hybrid, transnational identity, whose work was extremely popular in the interwar Poland, is almost forgotten today. Aleksandra analyses the translator's strategies in introducing Chinese culture to Polish children and outlines the biography of the writer, whose life ultimately led him to Matsue in Japan, which today is home to his museum.

The article presents research within the Polish National Science Centre grant project OPUS 21: ‘Half a Century of Children’s Literature in Poland. Texts for a young audience in the context of cultural production and power: the recipient of literature – literature as a recipient’.

To read the article in open access follow the link in the comment 👉

25/11/2025

🟠PL
JESIENNE KONFERENCJE 🍁
Listopad już niemal za nami i chociaż (nie ma co ukrywać) powoli myślimy o pierniczkach oraz świątecznych dekoracjach, wracamy jeszcze do jesiennych konferencji, w których udział wzięły członkinie naszego Zespołu:

👉Na początku października na University of Porto odbyła się konferencja MORE PRIDE, LESS PREJUDICE: JANE AUSTEN AT 250, w programie której nie zabrakło referatu dr Anna Czernow i dr Ola Wieczorkiewicz "Retold, Illustrated, Translated. Jane Austen’s Sense and Sensibility for Children in Poland";

👉Prof. Katarzyna Krzak-Weiss wygłosiła referat "Ze Skandynawii do Warszawy i Poznania – o ilustracjach Einara Nermana i Louisa Moe w publikacjach dla dzieci Instytutu Wydawniczego „Zdrój” i Wydawnictwa Polskiego" podczas konferencji "Książka dla młodego odbiorcy: rewizje – wyzwania – kontrowersje" zorganizowanej w Książnicy Pomorskiej w Toruniu 16-17 października 2025;

👉Pod koniec miesiąca dr Anna Czernow i dr Aleksandra Wieczorkiewicz wzięły udział w konferencji "Testi multimodali e loro traduzioni / Multimodal Texts and Their Translations" na Uniwersytecie w Neapolu, przedstawiając referat "Little Orphan Mary, the Gnomes and Writing up to Pictures".

Kalendarzowy rok konferencyjny uważamy za zamknięty i już nie możemy doczekać się kolejnego!

🟠ENG
AUTUMN CONFERENCES 🍁
November is almost behind us, and though (let's be honest) we're beginning to think about gingerbread and Christmas décor, here are some autumn conferences attended by members of our Team:

👉At the beginning of October, the University of Porto hosted the MORE PRIDE, LESS PREJUDICE: JANE AUSTEN AT 250 conference, which included a presentation by Dr Anna Czernow and Dr Aleksandra Wieczorkiewicz "Retold, Illustrated, Translated. Jane Austen's Sense and Sensibility for Children in Poland".

👉Prof. Katarzyna Krzak-Weiss gave a presentation ‘From Scandinavia to Warsaw and Poznań – on the illustrations of Einar Nerman and Louis Moe in children's publications by the Zdrój Publishing Institute and Wydawnictwo Polskie’ during the conference "Books for Young Readers: Revisions – Challenges – Controversies" organised at the Pomeranian Library in Toruń on 16-17 October 2025;

👉At the end of the month, Anna and Aleksandra took part in the conference Testi multimodali e loro traduzioni / Multimodal Texts and Their Translations at the University of Naples, presenting a paper entitled ‘Little Orphan Mary, the gnomes and writing up to pictures’.

We declare the conference calendar year closed and are already looking forward to the next one!

05/11/2025

Z okazji Międzynarodowego Dnia Postaci z Bajek polecamy komentarz badaczki z naszego Zespołu, prof. Magdaleny Bednarek 😍👉

🗓️🧚🏻 Dziś, 5 listopada, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Postaci z Bajek – święto wyobraźni, literatury i nieustannie żywych opowieści, które od pokoleń kształtują naszą wrażliwość.

Z tej okazji zachęcamy do przeczytania komentarza prof. Magdaleny Bednarek z Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM, o tym, jak dawne baśnie i współczesne historie splatają się w kulturze i w nas samych:

💬 - 5 listopada szkoły i przedszkola opanowują Bluey, Psi Patrol, Elsa, Biedronka i Czarny Kot w osobach przebranych dzieci. Z rzadka zobaczymy jednak Czerwonego Kapturka czy Kota w Butach; mimo że ich wizerunki mają charakter memiczny, ich tożsamość rozmywa się za sprawą najróżniejszych – filmowych, książkowych, komiksowych – retellingów - opowiada badaczka.

I dodaje:

💬 - Gdyby ktoś wybrał kostium Złego Wilka, to odpowiedź na pytanie z opowiadania Hanny Krall „- Z których Wilków? […] - Z Czerwonego Kapturka, z Wilka i siedmiu koźlątek, Wilka i człowieka, Wilka i lisa… (Co się stało z naszą bajką?) zajęłaby kilka stron. Renarracje tradycyjnych wątków cieszą niekończącym się ruchem intertekstualnych odwołań i autotematycznych żartów – na wciąż niesytym nowości rynku produkcji tekstów kultury nie może to dziwić.

💬 - Warto jednak poszukać nowości w starych bajkach i baśniach! Gniewna i mądra Wassylisa Aleksandra Afansjewa koresponduje z ideą sprawczości kobiet, lekka księżniczka George’a MacDonalda z dezynowolturą obchodzi się z konwenansami, a nauczyciel (z koreańskiej bajki), którego uczniowie oduczyli podjadania i kłamania pozwoli zaznać przewrotnej radości, którą może dać morał - podsumowuje prof. Bednarek.

📸 archiwum prywatne

30/10/2025

🟢PL
Przez trzy dni pod koniec września Poznań stał się centrum polskiej myśli translatologicznej - na Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM odbył się II Kongres Polskiego Przekładoznawstwa pod tytułem "Epoka Zwrotów". Przewodniczącą Komitetu Organizacyjnego była badaczka z naszego Zespołu, prof. Ewa Rajewska, a naszych członkiń nie zabrakło również wśród prelegentów i prelegentek Kongresu. W programie znalazły się następujące wystąpienia, wygłoszone w ramach panelu "Przekład dla dzieci w Polsce: biografie, języki, teksty":
🟡 Prof. Agnieszka Kwiatkowska, "Wanda Borudzka jako tłumaczka"
🟡 Dr Anna Czernow, "W cieniu Nobla. „W pustyni i w puszczy” Henryka Sienkiewicza w przekładach na język szwedzki"
🟡 Dr Ola Wieczorkiewicz,"Przekłady w wybranych polskich czasopismach dla dzieci i młodzieży pierwszej połowy XX wieku: rekonesans"
🟡 Mgr Michalina Wesołowska, "Podróże Myszki Miki. Polskie przekłady książkowych adaptacji Walta Disneya w latach 30. XX wieku"

Nasze badania prowadzimy w ramach grantu OPUS 21 Narodowe Centrum Nauki, projekt nr 2021/41/B/HS2/00876 pt. Pół wieku polskiej literatury dziecięcej. Twórczość dla dzieci w kręgu władzy i produkcji kulturowej: odbiorca literatury – literatura jako odbiorca 🎓

🟢ENG
For three days at the end of September, Poznań became the hub of Polish translation studies – the Faculty of Polish and Classical Philology at Adam Mickiewicz University (Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM) hosted the 2nd Polish Translation Studies Congress ‘The Age of Turns’. The chair of the Organising Committee was a researcher from our team, Prof. Ewa Rajewska, and our members were also among the speakers at the Congress. The programme included the following papers, presented as part of the panel ‘Translation for children in Poland: biographies, languages, texts’:
🟡 Prof. Agnieszka Kwiatkowska, "Wanda Borudzka as a Translator"
🟡 Dr Anna Czernow, "In the Shadow of the Nobel Prize. Henryk Sienkiewicz's ‘In Desert and Wilderness’ in Swedish translations"
🟡 Dr Ola Wieczorkiewicz, "Translations in Selected Polish Periodicals for Children in the First Half of the 20th Century: A Reconnaissance"
🟡 Michalina Wesołowska, MA, "Mickey Mouse's Travels. Polish Translations of Walt Disney's Book Adaptations in the 1930s"

Our research is supported by the Polish National Science Centre Narodowe Centrum Nauki, OPUS 21 grant, project no. 2021/41/B/HS2/00876, Half a Century of Children’s Literature in Poland. Texts for a young audience in the context of cultural production and power: the recipient of literature – literature as a recipient 🎓

📸Fot./Photos by Maja Maćkowiak-Kruczek

08/09/2025

🟢 PL
Choć wydaje nam się, że sezon konferencyjny dopiero co został zamknięty, to… już otwieramy nowy! Sezon 2025/2026 otworzyły mgr Agata Chwirot i mgr Michalina Wesołowska konferencją „Trextuality 2. Material Turns in Translation: Intermediality and Circulation”, która odbyła się w dniach 4-6 września 2025 na University of Galway w Irlandii.

Agata Chwirot w swoim wystąpieniu skupiła się na czynnikach wpływających na transfer picturebooków między Polską a krajami anglojęzycznymi w XXI wieku, przedstawiając wyniki badań w ramach realizowanego grantu Preludium 19 Narodowe Centrum Nauki.
Michalina Wesołowska zaś analizowała miejsce polskich tłumaczeń serii L.M. Montgomery o Anne Shirley w złożonej, kłączowej [rhizomatic] sieci opowieści.

Samo Galway, zazwyczaj deszczowe, okazało się dość łaskawe dla goszczących na uniwersytecie badaczek i badaczy – okienka pogodowe doskonale wpisywały się w pozakonferencyjny czas i umożliwiały poznanie tego malowniczego miasta ⚓️🏰

fot. (1) archiwum prywatne Michaliny Wesołowskiej, (2) Michalina Wesołowska, (3-5) Agata Chwirot

🟢 ENG
Although it seems to us that the conference season has only just ended, we are already opening a new one! The 2025/2026 season was opened by Agata Chwirot, MA, and Michalina Wesołowska, MA, with the conference ‘Trextuality 2. Material Turns in Translation: Intermediality and Circulation’, which took place on 4-6 September 2025 at the University of Galway in Ireland.

In her presentation, Agata Chwirot focused on the factors influencing the transfer of picture books between Poland and English-speaking countries in the 21st century, presenting the results of research conducted as part of the Preludium 19 grant Narodowe Centrum Nauki.
Michalina Wesołowska analysed the place of Polish translations of L.M. Montgomery’s Anne Shirley series in a complex, rhizomatic network of stories.

Galway itself, usually rainy, turned out to be quite kind to the researchers visiting the university – the weather windows fitted in perfectly with the non-conference time and allowed them to explore this picturesque city ⚓️🏰

Photo: (1) Michalina Wesołowska’s private archive, (2) Michalina Wesołowska, (3-5) Agata Chwirot

16/07/2025

🔴PL
W ramach wakacyjnej lektury polecamy artykuł "Book Lists Between Ideologies: Power Games and Canon Changes in Children’s Translated Literature in Poland (1929–1951)" autorastwa Anny Czernow i Aleksandry Wieczorkiewicz, świeżo opublikowany w czasopiśmie "Children's Literature in Education" 📚 Badaczki zestawiają w nim dwa spisy książek dla dzieci i młodzieży - "Spis książek poleconych do bibljotek szkolnych" z 1929 roku i dotyczący literatury dziecięcej "Wykaz nr 3" z "Wykazu książek podlegających niezwłocznemu wycofaniu, 1 X 1951" - pod kątem literatury tłumaczonej, strategii stojących za konstrukcją obu spisów oraz zderzania się ideologii wpływających na transfery literackie w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym i zaraz po II wojnie światowej. Artykuł ukazał się w wolnym dostępie (link w komentarzu) i jest częścią projektu OPUS 21 Narodowe Centrum Nauki realizowanego na Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM👉

🔴ENG
For your summer reading, we recommend the article ‘Book Lists Between Ideologies: Power Games and Canon Changes in Children's Translated Literature in Poland (1929–1951)’ by Anna Czernow and Aleksandra Wieczorkiewicz, newly published in 'Children's Literature in Education'📚 The researchers compare two book lists for children and young people - the 1929 ‘List of Books Recommended for School Libraries’ and ‘Inventory No 3’ featuring children’s books from ‘The Inventory of Books to be Immediately Withdrawn, 1 October 1951’. They focus on translated literature, the strategies underlying the construction of both lists, and the clash of ideologies influencing literary transfers in Poland in the interwar period and shortly after World War II. The article is available in open access (link in the comment) and is part of the OPUS 21 National Science Centre project carried out at the Faculty of Polish and Classical Philology, Adam Mickiewicz University in Poznań 👉