29/04/2026
Ciekawa konferencja na horyzoncie:
https://www.ihnpan.pl/21817-2/
Komunikat I
Szanowni Państwo,
Zagadnienie rozwoju kształcenia różnych form szkolnictwa medycznego było tematem pojawiającym się w wielu źródłach i opracowaniach z zakresu historii medycyny czy nawet z dziedziny nauki i oświaty. Popularne są zagadnienia dotyczące zazwyczaj wyższego szkolnictwa lekarskiego, farmaceutycznego w mniejszym zaś stopniu odnoszące się do pielęgniarek i położnych, czy nawet felczerów. Wydaje się jednak, że temat ten wymaga pewnego głębszego zbadania i próby usystematyzowania poszczególnych form kształcenia. Zarówno szkolnictwo wyższe jak i szkolnictwo medyczne stopnia średniego a zatem: szkoły pielęgniarskie, położnicze czy kształcące farmaceutów na poziomie średnim stanowi tematykę bardzo szeroką, którą to zapewne nie jesteśmy zamknąć podczas jednej konferencji. Mimo to podejmujemy ten wysiłek. Dodatkowo nasze rozważania pragniemy poszerzyć o zagadnienie kształcenia felczerów, dietetyczek, masażystów czy późniejszych fizjoterapeutów oraz szkoły piastunek dziecięcych. Jak wiadomo kształcenie fachowców w każdej z tych dyscyplin było wyrazem przede wszystkim rozwoju nauk medycznych na przestrzeni XX w. ale też i potrzebą chwili na sytuację społeczną w kraju, która wymuszała powoływanie nowych form edukacji medycznej. Interesujące byłoby również poznanie systemów kształcenia późniejszych medyków w innych krajach europejskich. Ramy czasowe wyznaczone przez organizatorów konferencji to okres XX w.
Od przyszłych prelegentów chcielibyśmy uzyskać odpowiedź na pytania: jakie czynniki wpływały na rozwój wyższego szkolnictwa medycznego w Polsce w poszczególnych okresach poprzedniego stulecia, jak przedstawiała się polityka tworzenia średniego szkolnictwa medycznego po II wojnie światowej, co z edukacją przyszłych fizjoterapeutów, dietetyków, kto stanowił kadrę dydaktyczną, jakie były warunki kształcenia, podręczniki do nauki zawodu czy programy nauczania. Interesujące mogą wydawać się obrazy wybitnych naukowców, dydaktyków i pedagogów szkolnictwa medycznego oparte na źródłach archiwalnych, pamiętnikach czy nawet wspomnieniach.
Proponujemy zagadnienia tematyczne:
• Szkolnictwo wyższe: lekarskie, stomatologiczne i farmaceutyczne w XX w. – rozwój kształcenia, programy nauczania, formy edukacji, studia podyplomowe
• Szkolnictwo pielęgniarskie świeckie i zakonne oraz różne jego formy przed i po drugiej wojnie światowej
• Felczerzy w okresie międzywojennym i powojennym
• Szkoły położnych w XX w. i ich rozwój na przestrzeni XX w.
• Kursy dla dietetyczek, masażystów w okresie międzywojennym
• Aptekarze i zielarze w wolnej Polsce -
• Rozwój szkolnictwa fizjoterapeutycznego
• Kadra naukowa i dydaktyczna szkół wyższych i średnich i jej przygotowanie zawodowe
• Warunki kształcenia, pomoce naukowe, podręczniki do nauki zawodu
• Programy nauczania w szkołach średnich medycznych – analiza
Do udziału w konferencji zachęcamy historyków, historyków medycyny, ale też lekarzy, pielęgniarki, stomatologów, farmaceutów, fizjoterapeutów, studentów kierunków medycznych oraz pedagogów, socjologów czy doktorantów powyższych dziedzin.
Przewidujemy wystąpienia 20 minutowe. Planujemy również późniejszą publikację zgłoszonych artykułów w osobnej publikacji bądź w czasopiśmie „Medycyna Nowożytna”.
Zgłoszenia referatów przyjmujemy do 30 czerwca 2026 r. na adres:
Propozycje tematów (na załączonym poniżej formularzu) prosimy zgłaszać na adresy mailowe organizatorów: [email protected] oraz [email protected]
Termin konferencji: 16 października 2025 r w Warszawie, w siedzibie NIL, w Warszawie.
Opłata konferencyjna 400 zł. Dla doktorantów 350 zł.
Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk im. Ludwika i Aleksandra Brikenmajerów. Uprawiane specjalności naukowe to: historia nauki, historia nauk społecznych, historia nauk ścisłych, historia nauk technicznych, historia oświaty. Odzwierciedla to polską koncepcję historii nauki. Prace n...
