Adama Mickiewicza powstał 1 października 2019 roku na bazie działającego od 1956 roku Instytutu Historii oraz istniejącego od 1991 roku Instytutu Wschodniego. Historia
Wydział Historii UAM, który skupia zasadniczą część uniwersyteckiego środowiska historycznego, kontynuuje bogatą tradycję badań nad przeszłością, rozwijanych od początku istnienia poznańskiej uczelni. Pierwszą jednostką organizacyj
ną tworzącego się dopiero uniwersytetu był Wydział Filozoficzny powstały w kwietniu 1919 r., jeszcze przed formalnym otwarciem uczelni w Poznaniu. Katedrę historii średniowiecznej objął na nim prof. Kazimierz Tymieniecki, który 7 maja 1919 roku wygłosił pierwszy uniwersytecki wykład inauguracyjny. W ramach tego wydziału, a od 1925 na wyłonionym z niego Wydziale Humanistycznym, umiejscowiona była większość katedr historycznych, które skupiała jednostka dydaktyczna zwana seminarium historycznym. Do najdłużej, bo od 1919 r., działających należała Katedra Historii Nowożytnej prof. Adama Skałkowskiego, a także powstała formalnie w 1920 r., jednak aktywna faktycznie od 1926 r. Katedra Wschodu Europy, kierowana najpierw przez prof. Józefa Paczkowskiego, a następnie przez prof. Kazimierz Chodynickiego. Po II wojnie światowej seminarium historyczne wznowiło swą działalność w strukturach odbudowanego Wydziału Humanistycznego, który w 1952 r. przekształcono w Filozoficzno-Historyczny. działał w nim Zespół Katedr Historycznych, na którego podstawie w 1956 r. powołano do życia Instytut Historii UAM. Rozwinął się on w ogromną strukturę naukową, prowadzącą badania nad wszystkimi epokami historycznymi od starożytnego Bliskiego Wschodu po czasy współczesne, od klasycznej historii przez historię gospodarczą po historię kultury i myśli politycznej oraz od źródłoznawstwa przez dydaktykę historii i archiwistykę po metodologię historii. Filarem poznańskiego środowiska historycznego był przez lata prof. Kazimierz Tymieniecki, pracujący na uniwersytecie od jego założenia do 1960 roku. Obok niego należy wymienić prof. Jana Rutkowskiego – założyciela poznańskiej szkoły historii gospodarczej. Po 1945 roku z Warszawy przybył, rozwijający badania nad historią powszechną XIX w., prof. Janusz Pajewski, a z Wilna prof. Henryk Łowmiański, który stanął na czele katedry Historii Europy Wschodniej (przemianowanej następnie na Katedrę/Zakład Historii Narodów ZSRR), pod którego egidą rozwinęły się w Poznaniu znaczące studia lituanistyczne. Grono poznańskich historyków wzmocnili także wykształceni na przedwojennym Uniwersytecie Poznańskim uczeni, jak jeden z najwybitniejszych mediewistów polskich XX wieku Gerard Labuda, który doktorat obronił w 1944 r. na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich, czy badacz dziejów wieku XIX Witold Jakóbczyk. Z czasem dołączyli do nich uczeni tej rangi, jak Brygida Kürbisówna, Czesław Łuczak, Jerzy Topolski, Lech Trzeciakowski i inni. Poznańscy historycy prowadzili pionierskie badania m.in. w dziedzinie historii średniowiecznej, dziejów wieku XIX i stosunków polsko-niemieckich, historii gospodarczej czy metodologii historii. Wokół ich najwybitniejszych przedstawicieli ukształtowały się szkoły historyczne kreujące swego rodzaju poznańską specyfikę uprawiania historii, charakteryzującą się starannością interpretacyjną i skoncentrowaniem na społecznych i gospodarczych aspektach dziejów, uwzględniającą metodologiczny wymiar badań historycznych. Publikacje, które wyszły spod pióra poznańskich historyków zapełniłyby sporą bibliotekę, przyczyniając się istotnie do rozwoju współczesnej wiedzy o przeszłości. Przedstawiciele nauk historycznych pełnili także liczne i ważne funkcje w uniwersytecie poznańskim, nie tylko jako dziekani Wydziału Filozoficzno-Historycznego i Historycznego, ale i jako prorektorzy i rektorzy UAM. Tę ostatnią funkcję pełnili nieprzerwanie od początku lat sześćdziesiątych do początku lat osiemdziesiątych profesorowie historii Gerard Labuda, Czesław Łuczak i Benon Miśkiewicz. W 1975 r. doszło do podziału Wydziału Filozoficzno-Historycznego, zaś Instytut Historii wszedł do powstałego wtedy Wydziału Historycznego. Prócz historyków, którzy zarówno co do liczby pracowników naukowych, jak i studentów, stanowili zawsze około połowy jego składu, skupiał on także archeologów, etnologów, historyków sztuki i muzykologów. W 1991 r. doszło do powstania nowej jednostki – Instytutu Wschodniego, który wchłonął z czasem działający dotąd w Instytucie Historii Zakład Historii Europy Wschodniej (wcześniej – Narodów ZSRR), zaś jego kierownik, następca prof. Łowmiańskiego, prof. Krzysztof Pietkiewicz został dyrektorem tego Instytutu (2002-2019). W 2019 r. Wydział Historyczny UAM składał się z sześciu Instytutów: Historii, Historii Sztuki, Etnologii i Antropologii Kulturowej, Archeologii, Muzykologii oraz Instytutu Wschodniego. Zmianę o iście rewolucyjnym wymiarze przyniosła ustawa o szkolnictwie wyższym z 20 lipca 2018 r. oraz rozstrzygnięcia uchwalonego 17 kwietnia 2019 r. statutu UAM, w wyniku których z dniem 1 października 2019 r. uniwersytet zaczął działać w nowej strukturze, ściślej związanej z podziałem na dziedziny i dyscypliny naukowe. Jednostki składające się dotąd na wielodyscyplinowy Wydział Historyczny weszły teraz w skład nowo powołanej Szkoły Dziedzinowej Nauk Humanistycznych tworząc nowe, oparte na dyscyplinach naukowych wydziały, takie jak np. Wydział Archeologii czy Wydział Nauk o Sztuce (Historia Sztuki i Muzykologia). Zgodnie z tą zasadą doszło do powstania Wydziału Historii, którego główny trzon stanowi osiemnaście zakładów i pracowni wchodzących dotąd w skład Instytutu Historii oraz Instytut Wschodni, przekształcony w Katedrę Studiów Wschodnich.
