11/07/2026
Pomimo wakacji temat bardzo aktualny:
19.06 w programie Dzień na Świecie (Polsat News) dr Michał Faryś z Katedra Europeistyki UEP komentował decyzję władz Kuby dotyczącą zatwierdzenia przez Zgromadzenie Narodowe Kuby pakietu 176 reform w 23 obszarach.
🎯 Jest to największa zmiana modelu gospodarczego od rewolucji 1959 r.
Z ekonomicznego punktu widzenia pakiet uderza w najważniejsze słabości kubańskiego modelu: , przerost biurokracji, niedobór dewiz, paraliż , niewydolność sektora państwowego i chroniczną nieefektywność dystrybucji zasobów.
🎯Szczególnie ważne są trzy elementy:
➡️ autonomia przedsiębiorstw,
➡️dopuszczenie inwestycji do sektora prywatnego
➡️częściowa liberalizacja rynku hashtag i hashtag .
🎯Dodatkowym plusem jest próba odbudowy i rynku , które po wypchnięciu części operatorów zagranicznych stały się dla Hawany kluczowym polem szybkiego pozyskania kapitału i dewiz.
🎯Główne ryzyka i ograniczenia:
➡️nie jest jasne, jak szybko i przez jakie mechanizmy reformy będą wdrażane, zazwyczaj na Kubie skala zapowiedzi jest większa niż skala pewnej implementacji.
➡️otoczenie zewnętrzne: sankcje USA, blokada energetyczna, odpływ partnerów biznesowych, trudności w płatnościach międzynarodowych i kryzys paliwowo-elektryczny. Nawet najlepiej zaprojektowana liberalizacja będzie ograniczona, jeśli podmioty na wyspie nie mają paliwa, prądu, finansowania i kanałów rozliczeń.
➡️ryzyko inflacyjne i społeczne: dewaluacje, odchodzenie od powszechnych subsydiów i próba „urealnienia” cen mogą krótkoterminowo pogłębić presję na realne dochody gospodarstw domowych, zwłaszcza jeśli wzrost płac będzie niższy niż wzrost cen. Reformy rozwiązują część problemów mikroekonomicznych, natomiast nie usuwają automatycznie głównych ograniczeń: izolacji zewnętrznej, braku dewiz, słabego zaufania inwestorów, chaosu kursowego
🎯Na poziomie politycznym zmiany nie stanowią liberalizacji ustroju, lecz raczej próbę zachowania systemu jednopartyjnego poprzez selektywną liberalizację gospodarczą. Prezydent, jak i premier wielokrotnie akcentowali, że nie chodzi o odejście od socjalizmu, lecz o „zachowanie tego, co podstawowe”.
➡️Oznacza to, że logika reform jest hashtag , nie transformacyjna: system ma stać się bardziej pragmatyczny ekonomicznie, ale nie bardziej pluralistyczny politycznie.
🎯W tym kontekście przypadek kubański coraz wyraźniej wpisuje się w model „więcej rynku bez oddawania władzy”. Może to przejściowo poprawić sprawność gospodarczą państwa i zwiększyć jego zdolność do pozyskiwania kapitału, ale nie oznacza automatycznie trwałej zmiany systemowej.
⁉️ Właściwym pytaniem nie jest więc, czy Kuba ogłosiła reformy, lecz czy zbuduje instytucjonalne, prawne i operacyjne warunki, które pozwolą tym reformom działać trwale i przewidywalnie.
Zdjęcia i analiza: Michał Faryś
Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
