Instytut Filologii Polskiej jest samodzielną jednostką naukowo-dydaktyczną, a w jego skład wchodzi 17 zakładów, 7 pracowni i 1 laboratorium, których nazwy wskazują na zakres i przedmiot badań dotyczących polskiego piśmiennictwa, języka i kultury. Badania prowadzone w IFP przekraczają ramy ścisłej filologii i mieszczą się w kręgu szeroko rozumianych nauk humanistycznych. Tematy badań prowadzonych o
becnie w IFP obejmują liczne zagadnienia szczegółowe wynikające ze specjalności naukowych reprezentowanych przez samodzielnych pracowników nauki i z zainteresowań młodszych badaczy. Efekty tych dociekań upowszechniają publikacje książkowe i liczne artykuły w pracach zbiorowych i czasopismach, a odzwierciedla – praca dydaktyczna. W Instytucie jest zatrudnionych 32 profesorów, 75 doktorów habilitowanych i 28 doktorów. Instytut Filologii Polskiej był inicjatorem nadania tytułu doktora honoris causa UAM znakomitym twórcom kultury i pisarzom: Kazimierze Iłłakowiczównie (1981), Janowi Nowakowi-Jeziorańskiemu (1990), Gustawowi Herlingowi-Grudzińskiemu (1991), Wisławie Szymborskiej (1995), Peterowi Brookowi (2004). Honorowy doktorat UAM przyjęli także wybitni badacze literatury i języka polskiego: Ignacy Chrzanowski (1938), Roman Pollak (1968), Stanisław Urbańczyk (1992), Michał Głowiński (2001). Od kilku lat Instytut Filologii Polskiej ma swoją siedzibę w samym sercu miasta, w pięknym gmachu Collegium Maius, położonym przy ul. Fredry, w sąsiedztwie Teatru Wielkiego, kościoła pw. Najświętszego Zbawiciela, Urzędu Wojewódzkiego oraz ogrodu zamkowego.
