Klimatologia WNP UŚ

15/04/2026

29/01/2026

Z przyjemnością informujemy o rozpoczęciu projektu „Śląskie Centrum Klimatu” – Etap I” w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego), działanie „Budowanie świadomości na rzecz klimatu”.

Liderem projektu jest Województwo Śląskie, partnerami są Uniwersytet Śląski (Wydział Nauk Przyrodniczych), Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Politechnika Śląska.

Celem projektu jest utworzenie Śląskiego Centrum Klimatu (ŚCK) – regionalnego ośrodka rozwoju kompetencji i wiedzy w zakresie adaptacji do zmian klimatu. ŚCK będzie trwałym narzędziem wspierającym jednostki samorządu terytorialnego (JST) oraz mieszkańców województwa śląskiego w podejmowaniu działań na rzecz budowania odporności klimatycznej.

Projekt o wartości 8 000 019,12 PLN, otrzymał dofinansowanie z Funduszy Europejskich w wysokości 6 800 016,25 PLN. Jego realizacja potrwa do 30 czerwca 2028 r.

Koordynatorką projektu jest prof. dr hab. Ewa Łupikasza z WNP UŚ 🌿🌍



Uniwersytet Śląski w Katowicach Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Politechnika Śląska

12/11/2025

Zapraszamy na Climate-Con 2025 – największe wydarzenie klimatyczne w regionie!

Województwo Śląskie, organizator Climate-Con 2025 – III Śląskiego Konwentu Klimatycznego, zaprasza na wydarzenie, które łączy naukę, samorządy, biznes, organizacje społeczne i mieszkańców we wspólnym działaniu dla klimatu. To przestrzeń wymiany wiedzy, doświadczeń i inspiracji, w której każdy uczestnik znajdzie coś dla siebie – niezależnie od tego, czy reprezentuje administrację,
środowisko naukowe, biznes, czy po prostu chce dowiedzieć się, jak skutecznie działać dla klimatu.

Tegoroczna edycja koncentruje się wokół Regionalnego Planu Adaptacji do zmian klimatu dla Województwa Śląskiego – pierwszego w Polsce dokumentu, który wyznacza kierunki działań chroniących środowisko, zasoby naturalne i jakość życia mieszkańców. Podczas dwóch dni Climate-Con 2025 uczestnicy wezmą udział w 16 sesjach tematycznych i 6 blokach dyskusyjnych poświęconych m.in.:
- wodzie jako zasobowi krytycznemu,
- świadomości klimatycznej,
- zrównoważonemu działaniu,
- bezpieczeństwu klimatycznemu,
- kapitałowi naturalnemu,
- współdziałaniu na rzecz klimatu.

Wydarzenie odbędzie się w formie stacjonarnej w Centrum Konferencyjno-Biznesowym Superauto.pl Stadion Śląski (ul. Katowicka 10, Chorzów) i będzie dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Rejestracja: https://climate-con.slaskie.pl

21/03/2025

Serdecznie zapraszamy na popołudniowy wykład w ramach tegorocznej edycji GeoPikniku na Żylecie.
Prelegentem będzie kierownik stacji meteorologicznej przy Planetarium - Śląskim Parku Nauki Pan Damian Dąbrowski. Pan Damian prowadzi także cieszącego się duża popularnością bloga pogodadlaslaska.pl.

EKSTREMALNE OBLICZA KLIMATU POLSKI

Gościem GeoPiknik na Żylecie 2025, który odbędzie się już za 2 tygodnie, będzie znany z portalu Pogoda dla Śląska i związany z Planetarium Śląskie meteorolog DAMIAN DĄBROWSKI.

O godzinie 17:00 w auli WNP Uniwersytet Śląski w Sosnowcu będzie można wysłuchać jego wykładu pt.: EKSTREMALNE OBLICZA KLIMATU POLSKI

W wykładzie omówione zostaną główne czynniki kształtujące klimat naszego kraju oraz jego wpływ na gospodarkę, m.in. rolnictwo i transport. Zostaną zaprezentowane dane dotyczące średniej temperatury stycznia i lipca, które dowodzą ocieplania się klimatu, podobnie jak rosnąca liczba dni upalnych. Przedstawione zostaną także ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak pożar z 1992 roku po wyjątkowo suchym i upalnym lecie, tzw. „zima stulecia”, powódź tysiąclecia z 1997 roku oraz wybrane przypadki tornad w Polsce. Prezentacja pozwoli lepiej zrozumieć, jak zmieniający się klimat wpływa na nasze życie i otoczenie.

GORĄCO POLECAMY I ZAPRASZAMY
Zapisy: https://formularze.us.edu.pl/geopiknik2025/988


Prognoza Pogody - Damian Dąbrowski

13/01/2025

💥 !!! Rok 2024 najcieplejszym rokiem w historii globalnych pomiarów temperatury powietrza !!! 💥

💥 Zgodnie z jeszcze ciepłym raportem Global Climate Highlights 2024 miniony 2024 rok był najcieplejszym rokiem w światowej bazie danych globalnej temperatury powietrza. Średnia globalna temperatura powietrza wyniosła 15,10°C i była o 0,12°C wyższa od poprzedniej z wyjątkowo ciepłego 2023 roku.

💥 Rok 2024 był także o 0,72°C cieplejszy niż średnia z lat 1991–2020 i o 1,60°C cieplejszy niż średnia sprzed epoki przemysłowej. Czyni to go pierwszym rokiem kalendarzowym, w którym temperatura przekroczyła 1,5°C powyżej średniej z okresu 1850-1900.

💥 Ostatnie dziesięć lat było najcieplejszymi latami w historii pomiarów a każdy miesiąc od stycznia do czerwca 2024 r. był cieplejszy niż odpowiadający im miesiąc w poprzednich latach. Sierpień 2024 r. był rekordowo ciepły, a pozostałe miesiące od lipca do grudnia były drugimi najcieplejszymi miesiącami po odpowiadających im miesiącach w 2023 r.

💥 W minionym roku odnotowano trzy rekordowo ciepłe sezony: zimowy (grudzień 2023–luty 2024), wiosnny (marzec–maj 2024) i letni (czerwiec–sierpień). Były one cieplejsze odpowiednio o 0,78°C, 0,68°C i 0,69°C od średniej z lat 1991–2020.

💥 W dniu 22 lipca 2024 r. średnia dzienna temperatura globalna osiągnęła nowy rekordowy poziom 17,16°C.

Więcej informacji znajdziecie w dopiero co opublikowanym raporcie znajdującym się na stronie:
https://climate.copernicus.eu/global-climate-highlights-2024

18/12/2024

14 grudnia 2024 r. cyklon tropikalny Chido (kategoria 4), uderzył w Majottę, francuski archipelag na Oceanie Indyjskim w pobliżu Madagaskaru.

Chido był najsilniejszym cyklonem, jaki dotknął te wyspy od ponad 90 lat. Prędkości wiatru przekraczały 220 km/h, niszcząc budynki i kluczową infrastrukturę, w tym drogi i sieci elektryczne, a także utrudniając ratownikom dotarcie do mieszkańców.
Władze archipelagu informują, że po przejściu cyklonu prawdopodobnie zginęły setki osób, a ocaleni zmagają się z niedoborami prądu, wody i pomocy. Wysłano specjalne zespoły ratunkowe bezpośrednio z Francji i pobliskiego francuskiego terytorium Reunion, aby wesprzeć operacje ratunkowe na Majotcie.

Specjalny serwis zarządzania kryzysowego Copernicus (CEMS) pozwala w czasie prawie rzeczywistym na monitorowanie i tworzenie map obszarów objętych kataklizmem. Prezentowana wizualizacja danych satelitarnych, oparta na danych CEMS, przedstawia uszkodzone i zniszczone budynki oraz infrastrukturę transportową.

Credit: European Union, Copernicus Sentinel-2 imagery

16/12/2024

Charakterystyka klimatologiczna sezonu jesiennego 🍂🍁 w 2024 roku na stacji klimatologicznej WNP w Sosnowcu.
Część I – temperatura powietrza

Średnia sezonowa (IX – XI) temperatura powietrza na stacji klimatologicznej WNP w Sosnowcu wyniosła 10,3°C.
Najcieplejszym miesiącem sezonu był 🍂🍁 wrzesień 🍂🍁 z średnią miesięczną 17,5°C, wyższą aż o 3.7 stopnia od średniej bazowej 1991-2020 . Najwyższa maksymalna temperatura dobowa wyniosła 31,8°C w dniu 04.09 a najniższa minimalna 3.7°C w dniu 30.09. Pierwsza dekada września była wyjątkowo ciepła. Na stacji odnotowano 9 dni gorących (tmax > 25,0°C) oraz 5 dni upalnych (tmax > 30.0°C). W drugiej połowie września odnotowano duże wartości dobowych amplitud powietrza (max 18.8°C w dniu 23.09) spowodowane występowaniem rozbudowanego wału wysokiego ciśnienia nad całym obszarem Europy.

Kolejnym miesiącem sezonu był 🍂🍁październik 🍂🍁z średnią miesięczną 10,1°C, wyższą o 1.2 stopnia od średniej bazowej 1991-2020 . Najwyższa maksymalna temperatura dobowa wyniosła 22,6°C w dniu 09.10 a najniższa minimalna -0.9°C w dniu 17.10. W analizowanym miesiącu odnotowano tylko dwa dni przymrozkowe (tmin < 0.0°C ). W drugiej połowie września odnotowano, podobnie jak we wrześniu, duże wartości dobowych amplitud powietrza (max 18.4°C w dniu 21.10) spowodowane przemieszczającym się przez Polskę układem wysokiego ciśnienia. W dniach od 8.10 do 11.11 w Karpatach Zachodnich wiał wiatr fenowy (obraz satelitarny).

W 🍂🍁listopadzie 🍂🍁 średnia miesięczna temperatura powietrza wyniosła 3,7°C, niższą o 0.5 stopnia od średniej bazowej 1991-2020 . Najwyższa maksymalna temperatura dobowa wyniosła 16,5°C w dniu 02.11 a najniższa minimalna -3.2°C w dniu 04.11. W analizowanym miesiącu odnotowano czternaście dni przymrozkowych (tmin < 0.0°C ). W przebiegu miesięcznym można zauważyć duże między dobowe wahania wartości temperatury maksymalnej oraz amplitud temperatury. W połowie miesiąca nisko zalegające chmury warstwowe Stratus (max wysokość 1500 n.p.g) pozwalały na obserwację zjawiska „morza chmur” z szczytów Tatr, Niżnich Tatr a nawet Babiej Góry (obraz satelitarny).

03/12/2024

Idzie, idzie zima, pada, ❄ pada śnieg... ale na razie tylko w górach.
❄
Tak, to już zima, ❄ przynajmniej ta meteorologiczna. Na kalendarzową ❄ poczekamy do 22 grudnia ❄ i wtedy zmienimy także ❄ nasze cover photo. ❄ Inne rodzaje zim znajdziecie na infografice ❄ autorstwa IMGW-PIB.
Tymczasem ❄ polecamy portal zimowy ❄ Centrum Modelowania Meteorologicznego IMGW-PIB, ❄ gdzie znajdziecie aktualne informacje o grubości pokrywy ❄ śnieżnej w całej ❄ Polsce oraz szczegółowo ❄ w głównych masywach górskich Sudetów ❄ i Karpat.
https://cmm.imgw.pl/?page_id=21122
No to czekamy na ten śnieg ❄ w Polsce w przyszły czwartek 🙂❄

27/11/2024

Wszystkich zainteresowanych problematyką meteorologicznych zjawisk ekstremalnych serdeczne zapraszamy na publiczną obronę rozprawy doktorskiej mgr Wojciecha Pilorza, która odbędzie się 29 listopada 2024 o godzinie 12:00 w sali 123
Szczegóły w ogłoszeniu poniżej.

24/11/2024

Polecamy Waszej uwadze wykład organizowany 25 listopada 2024 przez Centrum Badań Klimatu UMK: „Arktyczna lodówka czy arktyczny kocioł? Rola lodu dla globalnych zmian klimatyczno-środowiskowych”, który wygłosi prof. Jacek Jania - członek honorowy Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Zdecydowanie warto -zapraszamy !

📢 Polecamy Waszej uwadze! 🌍❄️

Centrum Badań Zmian Klimatu UMK zaprasza na wyjątkowe seminarium online, podczas którego:

🗣 Prof. dr hab. Jacek Jania z Centrum Studiów Polarnych - Centre for Polar Studies Uniwersytet Śląski w Katowicach wygłosi referat:
„Arktyczna lodówka czy arktyczny kocioł? Rola lodu dla globalnych zmian klimatyczno-środowiskowych”

📅 Data: 25 listopada 2024 r. (poniedziałek)
⏰ Godzina: 17:00
💻 Platforma: MS Teams
🔗 Dołącz do spotkania: https://teams.microsoft.com/l/meetup-join/19%3a0e3e66d2f46f4945af07ae72589a6163%40thread.tacv2/1731923399709?context=%7b%22Tid%22%3a%22e80a627f-ef94-4aa9-82d6-c7ec9cfca324%22%2c%22Oid%22%3a%222183f238-1808-402d-8d8d-4b32bf3dd09b%22%7d

👨‍🔬 Biogram prelegenta:
Prof. Jacek Jania to wybitny glacjolog i geomorfolog, specjalista w badaniach lodowców Arktyki i interakcji między klimatem a środowiskiem polarnym. Wieloletni badacz i uczestnik ponad 30 wypraw na Spitsbergen, autor licznych publikacji naukowych oraz inicjator Centrum Studiów Polarnych.

🌍 Odkryj tajemnice Arktyki i dowiedz się więcej o roli lodu w globalnych zmianach klimatycznych. Nie przegap tej okazji!

📷 Zdjęcie: Polska Stacja Polarna Hornsund

Zapraszamy serdecznie! 🌊❄️

28/10/2024

Jesień w Bieszczadach okiem satelity Sentinel - 2

Bieszczadzki Park Narodowy jest trzecim co do wielkości parkiem narodowym w Polsce. Słynie z zapierających dech w piersiach krajobrazów. Około osiemdziesiąt procent powierzchni parku stanowią lasy liściaste i mieszane, których liście jesienią zamieniają się w żywą feerię barw, przybierając odcienie czerwieni, pomarańczy i złota. Jednocześnie w znaczący sposób podbijając wartości albedo.

Eksplozję kolorów w Bieszczadach widać na zdjęciu wykonanym przez satelitę Copernicus Sentinel-2 w dniu 22 października 2024 r. W centrum zdjęcia znajdują się miejscowości Smerek i Wetlina, położone na trasie Wielkiej Pętli Bieszczadzkiej z której oglądać można wspaniałe widoki na słynne Połoniny Wetlińską i Caryńską (widoczne także na zdjęciu).

Więcej ciekawych obrazów satelitarnych znajdziecie na stronie https://www.copernicus.eu/en/media/image-day-gallery