Tytuł czasopisma sygnalizuje dwa znane nurty filozofii współczesnej, ale także dwa sposoby jej uprawiania. W roku 2003 minęło sto lat od ukazania się The Principles of Mathematics Bertranda Russella i Principia Ethica George’a Edwarda Moora, pierwszych dzieł początkodawców nurtu filozofii analitycznej. Mimo wielu krytyk i transformacji filozofia analityczna nadal jest sztandarem, który skupia wiel
u współczesnych filozofów, zwłaszcza tych, którzy pragną, by filozofia była nauką maksymalnie rzetelną i ścisłą, podobną do nauk empirycznych. Z kolei słowo egzystencja odsyła do nurtu egzystencjalizmu, reprezentowanego najdobitniej przez Martina Heideggera i Jean-Paul Sartre’a. Nurt egzystencjalizmu był późniejszy i mniej trwały niż filozofia analityczna, ale pozostawił wielu spadkobierców: hermeneutykę, filozofię dialogu czy postmodernizm. Te ostatnie nurty łączy idea, że filozofia jest bliższa literaturze niż naukom empirycznym. Filozofia jest sztuką wyrażania egzystencji ludzkiej w tym wymiarze, który nie poddaje się badaniom naukowym. Pomijając historyczne zawiłości można w uproszczeniu powiedzieć, że są dwie koncepcje filozofii i stosownie do tego dwie metody jej uprawiania: scjentystyczna, której symbolem jest „analiza” i literacka, której symbolem jest „egzystencja”. Pierwsza metoda to metoda analizy pojęć i ważenia argumentów, bez emocjonalnego zaangażowania, z ostrożnymi tezami. Druga metoda to metoda opisu tajemniczych aspektów ludzkiej egzystencji w języku metaforycznym i apelującym do naszych uczuć. Obu metodom przyświecają ważne idee: idea rzetelności albo idea zrozumienia człowieka. Obie metody mają jednak swoje słabości: filozofia analizy nie potrafi wyrazić dramatu egzystencji, filozofia egzystencji jest daleka od naukowej ścisłości. Od nauk empirycznych różni się tym, że podejmuje kwestie empirycznie nierozstrzygalne, a od religii rożni się swoistą bezstronnością. Można powiedzieć, że społeczna rola filozofii polega na tym, aby w sposób rzetelny i maksymalnie bezstronny podjąć problemy egzystencjalne, tj. empirycznie nierozstrzygalne, jednak niezwykle ważne dla ludzkości i pojedynczych ludzi. Problemy te rożnymi środkami wyrażają artyści i dają na nie odpowiedź religie, ale człowiek jako istota poszukująca prawdy i pewności chciałby jeszcze zbadać je w sposób bliski rzetelności naukowej. Od wieków myśl filozoficzną napędzają takie problemy egzystencjalne jak zwątpienie, bezsens czy śmierć. Rzetelne ich podejmowanie rozpoczyna się od analizy treści pojęć, takich jak byt i nicość, świadomość i materia, prawda i fałsz, pewność i wątpienie, dobro i zło. Czasopismo Analiza i Egzystencja ma być forum pluralistycznym. Zapraszamy do współpracy filozofów polskich i zagranicznych, zarówno tych, którzy wprost podejmują problemy egzystencjalne jak i tych, którzy skupiają się na analizie i ważeniu argumentów, przygotowując tym samym pole dla metafizycznych intuicji. Naszym ideałem jest filozofia maksymalnie rzetelna, która podejmuje ważne kwestie egzystencjalne.
