13/07/2026
📸 JANINA GARDZIELEWSKA – PAMIĘTAMY!
Dziś, 13 lipca, przypada 100. rocznica urodzin Janiny Gardzielewskiej (1926–2012) – fotografki, dokumentalistki życia kulturalnego Torunia i ofiarodawczyni jednej z najcenniejszych spuścizn prywatnych zgromadzonych w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu.
W zbiorach Gabinetu Dokumentów Życia Społecznego BU UMK znajduje się spuścizna po Janinie i Zygfrydzie Gardzielewskich – wyjątkowe świadectwo życia i działalności dwojga wybitnych przedstawicieli toruńskiego środowiska artystycznego drugiej połowy XX wieku. Jest to zarazem największa i najpełniejsza część prywatnego archiwum Gardzielewskich, którego fragmenty znajdują się również w innych toruńskich instytucjach pamięci.
W latach 2000–2005 Janina Gardzielewska przekazała Bibliotece różnorodny zespół dokumentów obejmujący fotografie, korespondencję, projekty typograficzne, druki ulotne, dokumenty urzędowe, pamiątki, nagrania audio oraz księgozbiór, tworzący wieloaspektowy obraz życia i działalności Janiny i Zygfryda Gardzielewskich.
Szczególne miejsce w tej spuściźnie zajmują fotografie teatralne autorstwa Janiny i jej ojca Alojzego Czarneckiego, dokumentujące życie sceniczne Torunia, Bydgoszczy i Grudziądza, a także fotografie artystyczne Janiny, projekty typograficzne Zygfryda oraz przygotowane przez nią teki dokumentacyjne, niezwykły zapis życia, pracy i twórczości obojga małżonków.
Dziś spuścizna Gardzielewskich służy badaczom historii fotografii, typografii i kultury Torunia. Ze zbiorów korzystają naukowcy, studenci oraz instytucje kultury, a obiekty ze spuścizny prezentowane są na wystawach, w publikacjach, pacach dyplomowych oraz projektach cyfrowych.
W 100. urodziny Janiny Gardzielewskiej przypominamy sylwetkę artystki, której twórczość i działalność na trwałe wpisały się w historię toruńskiej kultury. Prezentowane tutaj fotografie przedstawiają zarówno ważne momenty z jej życia i działalności artystycznej, jak i wybrane zdjęcia teatralne dokumentujące spektakle Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu.
