13/05/2026
Każde imperium kiedyś upada. My staramy się poznać przyczyny tego typu zdarzeń. W idealnym świecie wiedza, którą dostarczamy, mogłaby uchronić kolejnych rządzących, by nie powtarzali błędów swoich poprzedników – mówi w rozmowie z FA dr hab. Maria Nowak-Claytor z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.
W ubiegłym roku zdobyła ERC Consolidator Grant na projekt, którego celem jest ukazanie późnego Cesarstwa Rzymskiego jako państwa zmagającego się z problemami zaskakująco podobnymi do tych, które dotykają współczesne społeczeństwa.
– Do tej pory wielu naukowców forsowało tezę o powiązaniu kryzysu imperium z niesprawną komunikacją między centrum a peryferiami, którego przejawem byłyby kompletna nieznajomość prawa stanowionego na prowincjach czy wręcz zanik państwowego sądownictwa. Badania, które do tej pory prowadziłam, tego nie potwierdzają – przyznaje kolejna bohaterka naszego cyklu „Nauka przez duże K”.
Pytamy ją też między innymi o kryterium użyteczności nauki.
– Niepokoi mnie to, kiedy niektórzy zaczynając dyskusję o nauce, od razu wskazują na inne priorytety oraz zbędność wszelkich badań, które nie przynoszą jednoznacznej i natychmiastowej korzyści społecznej (...) Opinia społeczna nie zdaje sobie sprawy z tego, jak niewiele badań prowadzi do natychmiastowych i bezpośrednio konsumowalnych wyników.
W rozmowie także o tym:
🔸czy w traktowaniu wiedzy jako rzeczy istotnej nie przeszkadza podważanie dorobku dawnych naukowych autorytetów?
🔸czy twórcę bronią wybitne dokonania?
🔸czy język powinien służyć do tworzenia historii na nowo?
Cała rozmowa ⤵️
Uniwersytet Warszawski European Research Council
