06/06/2026
Arek Kowalik, nasz absolwent z nominacją do Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza za debiutancki tom opowiadań pt. "Dźwięki ptaków". Gratulujemy!
Nagroda Gombrowicza: jest „krótka lista” książek
Kapituła Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza wybrała 16 książek, spośród których w czerwcu wskaże piątkę nominowanych. Laureatkę bądź laureata Nagrody poznamy we wrześniu podczas festiwalu Opętani Literaturą, który co roku odbywa się w Radomiu.
W tym roku do Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza zgłoszonych zostało sto dwadzieścia książek. To największa liczba zgłoszeń w historii nagrody. Było wśród nich dużo zbiorów opowiadań, sporo prozy autobiograficznej, autofikcji. Jak zdradza Jerzy Franczak, przewodniczący jury, stosunkowo niewiele było czystej, gatunkowej prozy, częściej były to to „gatunki zmieszane”, zmącone, hybrydy.
Spośród wszystkich zgłoszeń kapituła wybrała szesnaście książek. To tzw. „krótka lista”. Znalazły się na niej:
- Marcin Oskar Czarnik, Trzy dni, trzy noce, wyd. Filtry
- Marcin Czub, Natura dziury, wyd. Ha!art
- Maciej Dobosiewicz, Laszowanie, wyd. Nisza
- Dorota Grabek, Zmartwychwstanki, wyd. Czarne
- Michał Kłodawski, Bóg Zero Jeden, Wydawnictwo IX
- Emila Konwerska, Rzeczy robione specjalnie, wyd. ArtRage
- Arek Kowalik, Dźwięki ptaków, wyd. ArtRage
- Paweł Kozioł, Azard, wyd. Drzazgi
- Karolina Krasny, Strefa II, wyd. Convivo
- Zofia Lorek, Stany przejściowe, wyd. Drzazgi
- Aleksandra Paduch, Trzewia, wyd. Czarne
- Kamil Piwowarski, Droga w górę, droga w dół, wyd. Austeria
- Marek Rosłan, Robale, wyd. Nisza
- Paweł Rzewuski, Krzywda, wyd. ArtRage
- Ishbel Szatrawska, Wyrok, wyd. Cyranka
- Ewa Tondys-Kohmann, Łupiny, wyd. Wydałem
Przy ocenie jury, jak zdradzają jego członkinie i członkowie, brało wiele różnych rzeczy.
- Patrzyliśmy na te zgłoszenia nie tylko jak na pojedyncze książki, ale także jak na pewien sygnał. „Debiutant” oznacza, że jest to prawdopodobnie pierwsza książka, ale nie ostatnia. Dlatego patrzyliśmy czasem na zalążki stylu, zalążki tematu, coś, co już jest podejmowane, ale może zostać rozwinięte w większy koncept. To także był jakiś czynnik, który zwracał naszą uwagę – mówi Joanna B. Bednarek, członkini kapituły.
Jednocześnie wybrana lista jest, w pewnym stopniu, reprezentacją tego, co obecnie dzieje się na rynku wydawniczym. - Staraliśmy się patrzeć na nią tak, żeby ułożyć opowieść o jak najszerszym spektrum tego, co się dzieje teraz na rynku, wśród debiutów, o tym, jakie książki się ukazują i co chcą opowiedzieć, jaką część świata chcą zagospodarować – mówi Weronika Murek, członkini kapituły.
Wprowadzenie do regulaminu nagrody „krótkiej listy” miało być wskazaniem dla czytelników, pewną podpowiedzią, po które książki warto sięgnąć.
- Na tej liście, którą przygotowaliśmy znajdują się bardzo różne rzeczy. Mamy nadzieję, że ktoś "wydziubie" dla siebie to, co jego akurat interesuje. Jest tam powieść S-F, są przedziwne groteskowe prozy, są opowiadania współczesne, więc to mogą być też takie punktowe rekomendacje – mówi Jerzy Franczak, przew. kapituły Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza.
Jerzy Franczak zwraca jednocześnie uwagę na oryginalność wypowiedzi autorów i autorek, których wskazało jury. - Połowa książek, które znalazły się na naszej liście jest dziwna, osobna, samoswoja. Trudno zestawić je z czymkolwiek innym. To stanowi osobną wartość – podkreśla Franczak.
Laureatkę bądź laureata Nagrody Gombrowicza poznamy we wrześniu podczas festiwalu Opętani Literaturą, który co roku odbywa się w Radomiu.
Nagroda przyznawana jest za debiut, rozumiany jako pierwsza lub druga książka danego autora, napisana prozą artystyczną w języku polskim. Nagroda została ustanowiona w 2015 roku przez samorząd Radomia, a przyznana została po raz pierwszy rok później.
Główna nagroda to 40 tys. złotych. Dzięki wsparciu Samorządu Mazowsza, od kilku edycji wszyscy Nominowani otrzymują wyróżnienia w wysokości po 5 tys. złotych. W ramach nagrody jury przyznaje także wyróżnienie w postaci rezydencji literackiej w Vence na południu Francji. W tej miejscowości ostatnie lata życia spędził Witold Gombrowicz.
W skład kapituły wchodzą wybitni znawcy literatury: Joanna B. Bednarek, Weronika Murek, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Jerzy Franczak (przewodniczący), Piotr Kofta, Janusz Margański i Piotr Sadzik. Sekretarzem kapituły jest Tomasz Tyczyński.
Organizatorami Nagrody są Prezydent Radomia oraz Muzeum Witolda Gombrowicza. Honorowy Patronat sprawuje Rita Gombrowicz. Partnerem wydarzenia jest Fundacja Instytut Gombrowiczowski.
Mecenasami Nagrody są Jarosław Krzyżanowski i Zakłady Automatyki KOMBUD S.A, a Partnerem Głównym Unidevelopment S.A. Partnerem Strategicznym jest Samorząd Województwa Mazowieckiego.
Patroni medialni to Polskie Radio Dwójka, Polskie Radio Trójka, Gazeta Wyborcza, Książki. Magazyn do Czytania, TVP Kultura, Booklips.pl
Dwójka - Program 2 Polskiego Radia Trójka - Program 3 Polskiego Radia Gazeta Wyborcza Książki. Magazyn do czytania TVP Kultura booklips.pl
