22/07/2025
🔎 Kiedy policjant przekracza granice prawa – jak wykryć nadużycie władzy?
Czy osobom, które mają stać na straży prawa, zdarza się je naruszać? Czy policjant może w ogóle przekroczyć granice prawa? Jeśli tak, jak wykryć nadużycie władzy? Czy łatwo jest w praktyce skutecznie ścigać funkcjonariuszy Policji?
Mgr Katarzyna Mróz w swojej pracy dyplomowej przyjrzała się trudnemu tematowi: nadużyciom władzy popełnianym przez funkcjonariuszy Policji i sposobom ich wykrywania.
📚 W polskim prawie karnym art. 231 k.k. penalizuje sytuacje, gdy funkcjonariusz publiczny przekracza swoje uprawnienia lub nie dopełnia obowiązków, działając na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. W praktyce dotyczy to m.in. bezzasadnego użycia przemocy, niewłaściwego zastosowania broni palnej, nieprawidłowego zatrzymania czy też poświadczania nieprawdy w dokumentacji służbowej.
🎯 Celem pracy było zbadanie, czy można – a jeśli tak, jak skutecznie – wykrywać tego typu przestępstwa. Autorka przeanalizowała ewolucję przepisów w zakresie nadużycia władzy, zasady etyki zawodowej obowiązujące w Policji oraz konkretne przypadki zdarzeń z ostatnich lat. W części empirycznej przeprowadziła wywiady badawcze z ekspertami: policjantami, biegłymi sądowymi oraz psychologiem policyjnym.
🧪 Wyniki? Dla jednych zaskakujące, choć niektórych pogrążające, dla innych zdumiewające. Nadużycia występują wśród funkcjonariuszy, i to wcale nie rzadko. Najczęściej wśród osób pełniących obowiązki w służbie prewencyjnej, z krótkim stażem pracy, narażonych na stres i działanie pod presją. Źródłem problemów bywają błędy w szkoleniu, brak praktycznego przygotowania, przeciążenie obowiązkami oraz zbyt niska efektywność systemu wykrywania nieprawidłowości.
🎥 uże nadzieje wiąże się z kamerami nasobnymi (BWC), które mogłyby zwiększać transparentność interwencji. Jak pokazały badania – tylko 0,27% nagrań z 2022 roku zostało zabezpieczonych jako dowody. Ten temat to jednak odrębna historia, o której najlepiej opowiedzieć sięgając do badań aktualnie prowadzonych w Katedra Kryminalistyki WPiA UW
📍 Autorką pracy jest Katarzyna Mróz, absolwentka kierunku Kryminalistyka i Nauki Sądowe w zakresie kryminalistyki ogólnej w Centrum Nauk Sądowych UW. Pracę napisała pod kierunkiem prof. dr. hab. Piotra Girdwoynia.