04/09/2025
🌙 Wrzesień to dla wielu osób czas trudnego powrotu do rytmu – po wakacjach, przed jesienią, w trakcie sesji poprawkowej. Ale to właśnie sen i nasz wewnętrzny zegarbiologiczny mogą mieć większe znaczenie, niż się wydaje – również dla zachowań społecznych i ryzyka podejmowania działań impulsywnych czy wręcz przestępczych.
🎓Mgr Zofia Czeremużyńska w swojej pracy magisterskiej „Rola zaburzeń snu i preferencji okołodobowych w kształtowaniu negatywnej emocjonalności oraz przetwarzaniu wzmocnień na poziomie neuronalnym: możliwe znaczenie dla zachowań przestępczych” (kierunek: kryminalistyka, specjalność biologia i genetyka sądowa, promotor: dr hab. Piotr Bębas, prof. UW; współpromotor: mgr Patrycja Ściślewska) postawiła pytanie: jak chronotyp („sowa” czy „skowronek”) i zaburzenia snu mogą wiązać się z emocjami, agresją i podatnością na zachowania ryzykowne.
☝️Badania łączące testy psychometryczne z nowoczesnymi metodami neuroobrazowania (fMRI) wyniki wskazały, że wieczorny chronotyp i zaburzenia snu korelują z większą neurotycznością, wrażliwością na karę i osłabioną regulacją emocji. To może tłumaczyć podatność na impulsywność, agresję czy zachowania problemowe.
Wniosek jest jasny: sen i higiena rytmu dobowego to nie tylko kwestia zdrowia czy samopoczucia, ale także potencjalny czynnik ochronny przed negatywnymi zachowaniami. A wrzesień – czas powrotu do regularności – to dobry moment, by zadbać o swój zegar biologiczny.
👉 Badania takie jak praca magisterska Zofii Czeremużyńskiej pokazują, że kryminalistyka to nie tylko technika, ale też psychologia i neurobiologia – i że profilaktyka może zaczynać się od tak prostej rzeczy jak zdrowy sen.