Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk

27/04/2026

📣 Miejscem wygłoszenia kolejnego wykładu z cyklu „Dialog z polszczyzną i polską kulturą” w ramach projektu NAWA Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej Promocja języka polskiego 2025 kierowanego przez prof. Dorota Rembiszewska – „Robiwszy coś dla polskości – warsztaty języka polskiego i kultury polskiej” był pięknie zrekonstruowany Pałac Balińskich w Jaszunach w rejonie solecznickim.

💬 Prof. Kazimierz Sikora (Uniwersytet Jagielloński, PANS w Krośnie) 23 kwietnia młodym słuchaczom (studentki polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego Vilniaus universitetas / Vilnius University i uczniowie polskich gimnazjów z rejonu solecznickiego) mówił o grzeczności językowej dawniej i dziś. Przedstawił w przystępny sposób normy grzecznościowe obowiązujące w przeszłości i współcześnie, wskazał ich ważność w codziennych relacjach międzyludzkich. Prelegent podkreślał ważność etykiety językowej w podtrzymywaniu rangi języka, szczególnie na obszarach, gdzie Polacy posługują się nie tylko polszczyzną.

Studentki i uczniowie chętnie wzięli udział w podsumowującym quizie, który dotyczył konkretnych zachowań w różnych sytuacjach.

O przydatności tej tematyki w nauczaniu języka polskiego świadczyły rozmowy kuluarowe prof. Sikory z nauczycielkami, które zadały wiele pytań krakowskiemu językoznawcy.

🏰 Dodatkową atrakcją spotkania z gośćmi z Polski była możliwość obejrzenia wnętrz pałacowych.

__
📸 1. Prezentacja prof. Kazimierza Sikory.
2. Uczestniczki i uczestnicy wykładu prof. K. Sikory.
3. Prof. Kazimierz Sikora podczas wykładu.
4. Pałac Balińskich w Jaszunach.
5-6. Wnętrza Pałacu Balińskich w Jaszunach.
Fot. archiwum prywatne Doroty Rembiszewskiej.

27/04/2026

📣 Kolejny wykład z cyklu „Dialog z polszczyzną i polską kulturą” w ramach projektu NAWA Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej Promocja języka polskiego 2025 kierowanego przez prof. Dorotę Rembiszewską – „Robiwszy coś dla polskości – warsztaty języka polskiego i kultury polskiej” pt. „Odkrywanie tajemnic gwar pogranicza” wygłosiła Dorota Rembiszewska.

🎤 Prelekcja dla studentek polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego (Vilniaus universitetas / Vilnius University) oraz uczennic i uczniów polskich gimnazjów z rejonu solecznickiego (Gimnazjum im. Ludwika Narbutta w Koleśnikach, Gimnazjum im. ks. Pawła Ksawerego Brzostowskiego w Turgielach, Gimnazjum w Ejszyszkach, Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Solecznikach, Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej w Białej Wace, Gimnazjum im. Michała Balińskiego w Jaszunach, Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Dziewieniszkach) odbyła się 23 kwietnia w klasycystycznym Pałacu Balińskich w Jaszunach w rejonie solecznickim.

💬 Słuchacze mogli dowiedzieć się, czym zajmuje się dialektolog, w jaki sposób prowadzi się badania gwarowe na pograniczu, na czym polega fenomen gwar podlaskich. Prof. D. Rembiszewska zwróciła także uwagę na znaczenie udziału młodego pokolenia w ocalaniu resztek dziedzictwa językowego i kulturowego dawnych Kresów Północno-Wschodnich. Na przykładzie własnych doświadczeń wskazała, jak młodzież może wspierać badania dialektologów.

Interesującym finałem opowieści o tajemnicach pogranicza był konkurs dla młodych słuchaczy „Słowa gwarowe”, na platformie edukacyjnej Kohoot!, poprowadzony przez studentki polonistyki wileńskiej Martę Sadowską i Violetę Salwinską.

🔴 Patronat nad wydarzeniem objął mer rejonu solecznickiego Zdzisław Palewicz. Wystąpienia prof. D. Rembiszewskiej wysłuchali także przedstawiciele władz samorządowych: kierowniczka Wydziału Oświaty i Sportu Rejonu Solecznickiego Regina Markiewicz oraz wicemer Waldemar Śliżewski.
__
📸 1. Wykład odbył się w głównej sali pałacu w Jaszunach.
2. Prof. Dorota Rembiszewska podczas wykładu.
3. Na czas wykładu wnętrza pałacowe zapełniły się uczennicami i uczniami z polskich gimnazjów.
4. Zwyciężczynie i zwycięzcy konkursu „Słowo gwarowe” przyjmują gratulacje od D. Rembiszewskiej i K. Sikory.
5. Na zdjęciu od lewej: Dorota Rembiszewska, Regina Markiewicz, Kristina Rutkovska.
6. Gadżety projektowe były nagrodami pocieszenia dla uczestników konkursu „Słowo gwarowe”.
Fot. Dorota Rembiszewska, Kristina Rutkovska.

25/04/2026

📣 Trwa 4. międzynarodowe seminarium na granicy pt. „Reinterpretations: Transforming Borderscapes Through Infrastructure, Oppression, and Resistance”.

Poniżej można zapoznać się z programem wydarzenia oraz wciąż dołączyć online – wystarczy napisać na adres: [email protected].

🔵 Wydarzenie realizowane jest w ramach projektu ReActMem – Rescue Memory Activism. Activism, Art and Public Remembrance, realizowanego w Instytucie Slawistyki PAN we współpracy z dwunastoma partnerami z Europy, przy wsparciu Unii Europejskiej w ramach programu Citizens, Equality, Rights and Values ( ). Koordynatorką z ramienia IS PAN jest dr Natalia Judzińska.

24/04/2026

🏛️ W dniach 13–15 kwietnia 2026 r. dr Marzena Maciulewicz wzięła udział w konferencji naukowej pt. „Czym jest miasto? Istota i trwanie”, zorganizowanej przez Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN i Muzeum Warszawy. Celem konferencji był namysł nad istotą miejskości poprzez analizę kategorii trwania w szerokiej perspektywie.

🎙️ Dr Marzena Maciulewicz przedstawiła referat pt. „Nowy Belgrad – miasto nowego początku?“ będący refleksją nad koncepcją nowego miasta i miasta–palimpsestu oraz znaczeniem perspektywy długiego trwania w miejskich badaniach antropologicznych.

🔴 Wystąpienie zostało przygotowane na podstawie materiału zebranego podczas badań terenowych realizowanych w ramach projektu Miniatura Narodowe Centrum Nauki „Komšiluk w wielkim mieście? Relacje sąsiedzkie w Nowym Belgradzie” (2023/07/X/HS2/00085).

🔗 Podsumowanie konferencji dostępne jest na stronie Muzeum Warszawy 👇

Konferencja „Czym jest miasto? Istota i trwanie”, która odbyła się w dniach 13–15 kwietnia 2026 roku w Muzeum Warszawy oraz Instytucie Historii im. T. Manteuffla PAN, zgromadziła badaczy różnych dziedzin, by wspólnie zastanowić się nad fenomenem miasta jako trwałej, choć nieustannie...

23/04/2026

📚 23 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich!

To wyjątkowa okazja, by docenić pracę autorek i autorów, redaktorek i redaktorów, tłumaczek i tłumaczy oraz wszystkich osób zaangażowanych w powstawanie publikacji naukowych. W Instytucie Slawistyki PAN szczególne miejsce zajmuje nasze Wydawnictwo, które od lat przyczynia się do upowszechniania badań nad językami, kulturami i historią Słowian.

Zachęcamy do zapoznania się z naszymi publikacjami – to bogaty dorobek naukowy, który nie tylko dokumentuje przeszłość, ale także inspiruje do nowych badań i refleksji 👉 https://ispan.waw.pl/default/wydawnictwo/katalog/

📖 A już wkrótce będzie okazja spotkać się z nami osobiście – Instytut Slawistyki PAN jak co roku weźmie udział w Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie, które odbędą się w dniach 28–31 maja 2026 r. na PGE Narodowym.

Świętujmy razem książki i ludzi, którzy je tworzą 💛

__
Plakat na zlecenie Polska Izba Książki przygotował Piotr Depta-Kleśta, licencja CC BY-SA 3.0.

20/04/2026

📣 Wydłużenie terminu nadsyłania tekstów do „Adeptusa”!

📝 Redakcja czasopisma „Adeptus” informuje o wydłużeniu okresu przyjmowania zgłoszeń do 23. numeru – nowy termin to 15 maja 2026 r. Zapraszamy do przesyłania artykułów za pośrednictwem platformy czasopism Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Oczekujemy zarówno na teksty związane z tematem numeru: „Kultura piśmiennicza Słowian”, jak i prace wpisujące się w ogólny profil czasopisma.

✍️ Redaktorzy naukowi numeru: Wojciech Jasiński, Marcin Kurdyka, Adrien Quéret-Podesta.

🔗 https://journals.ispan.edu.pl/index.php/adeptus/pl/announcement/view/77

//

📣 Extended Call for Papers: “Adeptus” No. 23!

📝 We have extended our Call for Papers “Slavic Written Culture” until 15 May 2026. We encourage you to submit texts via the online journal platform of the Institute of Slavic Studies of the Polish Academy of Sciences. Submissions in line with the general aims of “Adeptus” are also welcome.

✍️ Scientific editors: Wojciech Jasiński, Marcin Kurdyka, Adrien Quéret-Podesta.

🔗 https://journals.ispan.edu.pl/index.php/adeptus/en/about/submissions

20/04/2026

📣 Już w najbliższy czwartek, tj. 23 kwietnia, w Stacji Naukowej PAN w Wiedniu (Polnische Akademie der Wissenschaften - Wien/Polska Akademia Nauk - Wiedeń) odbędzie się wykład prof. dr hab. Anny Zielińskiej (IS PAN) i dr Anny Jorroch (UW) pt. „Emocje w opowieściach wojennych w dawnych Prusach Wschodnich”.

💬 Badaczki opowiedzą o sposobach wyrażania i uchwycenia słowami emocji we wspomnieniach wojny i czasów powojennych.

⏰ 23 kwietnia 2026 r., g. 18:00
📍 Boerhaavegasse 25

Spotkanie odbędzie się w języku niemieckim!

🔗 Więcej informacji: https://vienna.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1228&catid=269&Itemid=542&lang=de

🔗 Rejestracja: https://forms.cloud.microsoft/e/dVWa8DxPXh

17/04/2026

Drugi dzień konferencji „Linguistic Variation in the Contemporary Sociocultural Context” przyniósł kolejne ważne wydarzenia! ✨

✍️ Dyrektor Instytutu Języka Litewskiego (Lietuvių kalbos institutas) dr Darius Ivoška oraz dyrektor Instytutu Slawistyki PAN dr hab. Ewa Golachowska podpisali porozumienie o współpracy, otwierając nowe możliwości wspólnych badań i projektów.

🏛️ Uczestnicy i uczestniczki konferencji zapoznali się z działalnością naukową Instytutu Języka Litewskiego, zwiedzili archiwa oraz wzięli udział w kolejnych dyskusjach – łącznie wygłoszono 16 referatów. Otwarto również wystawę z okazji 70-lecia IS PAN.

⚪ Działanie finansowane w ramach Zadania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego RP na lata 2026–2027.

17/04/2026

📣 Za nami pierwszy dzień Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Linguistic Variation in the Contemporary Sociocultural Context”.

📝 Badacze i badaczki z Instytutu Slawistyki PAN są na miejscu i aktywnie uczestniczą w wydarzeniu!

🏛️ Konferencja odbywa się w Instytucie Języka Litewskiego (Lietuvių kalbos institutas).

Zapraszamy na podsumowanie pierwszego dnia! 👇