Centrum Badań nad Zagładą Żydów / Polish Center for Holocaust Research

28/04/2026

[For English see below] Z prawdziwą dumą odnotowujemy nominację do Nagrody Historycznej POLITYKI w kategorii "Prace Naukowe" dla książki Karoliny Panz, Chciałabym opowiedzieć jak zginęło miasto... Zagłada żydowskich mieszkańców Nowego Targu wydanej przez Centrum Badań nad Zagładą Żydów w koedycji z Wydawnictwem Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk

Prezentując książkę, Marcin Zaremba pisze: "W sklepach cynamonowych można znaleźć ognie bengalskie, szkatułki czarodziejskie i korzeń mandragory. W sklepie Singera w Nowym Targu do kupienia były galanteria żelazna i materiały budowlane. A jednak Karolina Panz, opisując świat podhalańskich Żydów, ociera się o magię. Wydobywa detale, które, wydawałoby się, są nie do odtworzenia, postaci, o których zapomniano. Hania Gutfreud była kobietą silną, drobną i niewysoką. Erna Engländer uwielbiała eleganckie stroje i biżuterię. Żydowski Nowy Targ przed drugą wojną światową tętnił życiem. Miał i ciemną stronę: antysemityzm. Nikt w polskiej historiografii w ten sposób nie wyczarował żydowskiego miasta i nie opisał jego zagłady, jak zrobiła to autorka. Odnosi się wrażenie, że każdą osobę otacza uważnością, śledząc jej losy i śmierć."

👉👉👉 link w komentarzu

********

It is with great pride that we announce the nomination of Karolina Panz’s book, I Would Like to Tell You How the City Was Destroyed… The Extermination of the Jewish Residents of Nowy Targ, for the POLITYKA History Award in the Academic Works category.

Introducing the book, Marcin Zaremba writes:

“In the cinnamon shops, one could find sparklers, magic boxes, and mandrake root. Singer’s store in Nowy Targ sold hardware and building materials. And yet, in portraying the world of the Jews of Podhale, Karolina Panz moves at the very edge of the magical. She brings to light details that seem impossible to recover and figures long consigned to oblivion. Hania Gutfreud was a strong woman, petite and short. Erna Engländer loved elegant clothes and jewelry. Jewish Nowy Targ before the war was vibrant with life—though it also had its darker side: antisemitism. No one in Polish historiography has conjured a Jewish town in this way, nor described its destruction with such precision and empathy. One has the impression that she surrounds each person with extraordinary attentiveness, tracing their fate and their death.”

19/04/2026

30/03/2026

📣 Ostatnie dni - Call for Papers | Międzynarodowa konferencja EHRI współorganizowana przez Centrum 📣
(🇬🇧 English announcement below 🇬🇧 )
📄 Zgłoszenia: abstrakt (300-400 słów) + krótka nota biograficzna (do 150 słów)
📅 Termin nadsyłania: 31 marca 2026
🗣 Język konferencji: angielski
📧 Kontakt: [email protected]
Więcej informacji:
https://shorturl.at/kam0d
***
🇬🇧 📣 The last few days - Call for Papers | EHRI International Conference 📣
📄 Submissions: abstract (300-400 words) + short biographical note (up to 150 words)
📅 Submission deadline: March 31, 2026
🗣 Conference language: English
📧 Contact: [email protected]
More information:
https://shorturl.at/kam0d

📣 Call for Papers | Międzynarodowa konferencja EHRI 📣

🇬🇧 English version below 🇬🇧

🇵🇱 Zapraszamy do zgłaszania propozycji referatów do 31 marca 2026 r. na międzynarodową konferencję „Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”, która odbędzie się 16-17 czerwca 2026 r. w Żydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma.

Konferencja poświęcona będzie świadectwom Zagłady powstałym w czasie II wojny światowej oraz bezpośrednio po jej zakończeniu.

Celem konferencji jest analiza świadectw jako materiału dowodowego w badaniach historycznych, poprzez refleksję nad ich potencjałem i ograniczeniami, kontekstami powstania oraz późniejszym wykorzystaniem w nauce, edukacji i upamiętnieniu.

Zachęcamy do zgłaszania wystąpień podejmujących krytyczną analizę wczesnych świadectw Zagłady i sytuujących je w szerszych debatach historiograficznych, metodologicznych i etycznych.

Konferencja adresowana jest do historyków, archiwistów, literaturoznawców, socjologów, antropologów oraz badaczy i badaczek reprezentujących dyscypliny pokrewne, zajmujących się studiami nad Zagładą, badaniami nad pamięcią oraz archiwistyką. Mile widziane są również podejścia z zakresu humanistyki cyfrowej.

📄 Zgłoszenia: abstrakt (300-400 słów) + krótka nota biograficzna (do 150 słów)
📅 Termin nadsyłania: 31 marca 2026
🗣 Język konferencji: angielski

📧 Kontakt: [email protected]

Więcej informacji:

https://shorturl.at/kam0d

Program realizowany jest w ramach EHRI-PL i dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na zadanie „Działania bieżące Polskiego Węzła Krajowego EHRI-PL – konsorcjum EHRI-ERIC realizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma [ŻIH] na lata 2025-2027 wraz z partnerami krajowymi.

***

🇬🇧📣 Call for Papers | EHRI International Conference 📣

We invite you to submit proposals for papers by March 31, 2026, for the international conference "Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence," which will be held on June 16-17, 2026, at the Emanuel Ringelblum Jewish Historical Institute.

The organizers invite submissions for an international conference devoted to Holocaust testimonies produced during the World War II and in the immediate postwar period.

The aim of the conference is to examine these testimonies as historical evidence by exploring their possibilities, limitations, the contexts in which they were produced, and their subsequent uses in scholarship, education, and commemoration.

We welcome contributions that critically engage with early Holocaust testimonies and situate them within broader historiographical, methodological, and ethical debates.

The conference is intended for historians, archivists, literary scholars, sociologists, anthropologists, and researchers from related disciplines working in Holocaust studies, memory studies, and archival research. Approaches within digital humanities are also welcome.

📄 Submissions: abstract (300-400 words) + short biographical note (up to 150 words)
📅 Submission deadline: March 31, 2026
🗣 Conference language: English

📧 Contact: [email protected]

More information:

https://shorturl.at/kam0d

The conference is organized within the framework of EHRI-PL and co-funded with resources from the Ministry of Culture and National Heritage for the task ‘Ongoing Activities of the Polish National Node of EHRI-PL – the EHRI-ERIC consortium, implemented by the Emanuel Ringelblum Jewish Historical Institute [JHI] for the years 2025–2027 in cooperation with national partners.’

24/03/2026

"Dzieje jednego futra … Krótka historia szarych karakułów"

Tekst Jerzego Kochanowskiego odsłania mechanizmy okupacyjnych relacji ekonomicznych, ukazując „futrzaną gorączkę” jako zjawisko, w którym splatały się strategie przetrwania, ryzyko i moralna ambiwalencja. Mikrohistoria jednego futra pozwala prześledzić sieć zależności między Żydami a Polakami, widoczną dopiero dzięki policyjnym śledztwom i zachowanym zeznaniom. Jak zauważano już w 1942 r., „telefony bardziej niż kiedy dyplomatyczne, latają z tamtych stron”, co dobrze oddaje atmosferę napięcia i gorączkowych prób ratowania majątku.

👉 https://www.pomoc-holocaustresearch.site/archiwa/1374

Artykuł opublikowany na stronie projektu badawczego realizowanego w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki nr UMO2023/51/B/HS3/01885 pod tytułem „Wokół pomocy i ratowania Żydów na okupowanych ziemiach polskich – nowe ujęcia” w Centrum Badań nad Zagładą Żydów Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk pod kierownictwem prof. dr hab. Barbary Engleking

*******

“The Story of One Fur… A Short History of the Grey Karakul”
Jerzy Kochanowski’s text reveals the mechanisms of economic relations under the German occupation, presenting the “fur fever” as a phenomenon in which strategies of survival, risk, and moral ambivalence intertwined. The microhistory of a single fur allows us to trace a network of dependencies between Jews and Poles, visible only thanks to police investigations and preserved testimonies. As was already noted in 1942, “the telephones, more diplomatic than ever, are flying from that side,” a remark that aptly captures the atmosphere of tension and frantic attempts to save one’s property.

👉 https://www.pomoc-holocaustresearch.site/archiwa/1374

An article on the website of a research project carried out under National Science Centre grant No. UMO2023/ 51/B/HS3/01885 - the Center for Holocaust Research of the Institute of Philosophy and Sociology of the Polish Academy of Sciences, under the direction of Prof. Barbara Engleking, Ph.D.

10/03/2026

[For English see below] Polecamy Państwa uwadze i zapraszamy do nadsyłania zgłoszeń na konferencję „Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence” organizowaną przez Żydowski Instytut Historyczny we współpracy z Centrum Badań nad Zagładą Żydów oraz Centrum Badań Żydowskich Uniwersytetu Łódzkiego.

Konferencja odbywa się w ramach projektu EHRI‑PL i jest współfinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania „Bieżąca działalność Polskiego Krajowego Węzła EHRI‑PL – konsorcjum EHRI‑ERIC, realizowanego przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma [ŻIH] na lata 2025–2027 we współpracy z partnerami krajowymi.”

*******

We kindly invite you to submit proposals for the conference “Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence,” organized by the Jewish Historical Jewish Historical Institute in cooperation with the Polish Center for Holocaust Research and Center for Jewish Studies of Lodz Uniwersity.

The conference is organized within the framework of EHRI-PL and co-funded with resources from the Ministry of Culture and National Heritage for the task ‘Ongoing Activities of the Polish National Node of EHRI-PL – the EHRI-ERIC consortium, implemented by the Emanuel Ringelblum Jewish Historical Institute [JHI] for the years 2025–2027 in cooperation with national partners.’

📣 Call for Papers | Międzynarodowa konferencja EHRI 📣

🇬🇧 English version below 🇬🇧

🇵🇱 Zapraszamy do zgłaszania propozycji referatów do 31 marca 2026 r. na międzynarodową konferencję „Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”, która odbędzie się 16-17 czerwca 2026 r. w Żydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma.

Konferencja poświęcona będzie świadectwom Zagłady powstałym w czasie II wojny światowej oraz bezpośrednio po jej zakończeniu.

Celem konferencji jest analiza świadectw jako materiału dowodowego w badaniach historycznych, poprzez refleksję nad ich potencjałem i ograniczeniami, kontekstami powstania oraz późniejszym wykorzystaniem w nauce, edukacji i upamiętnieniu.

Zachęcamy do zgłaszania wystąpień podejmujących krytyczną analizę wczesnych świadectw Zagłady i sytuujących je w szerszych debatach historiograficznych, metodologicznych i etycznych.

Konferencja adresowana jest do historyków, archiwistów, literaturoznawców, socjologów, antropologów oraz badaczy i badaczek reprezentujących dyscypliny pokrewne, zajmujących się studiami nad Zagładą, badaniami nad pamięcią oraz archiwistyką. Mile widziane są również podejścia z zakresu humanistyki cyfrowej.

📄 Zgłoszenia: abstrakt (300-400 słów) + krótka nota biograficzna (do 150 słów)
📅 Termin nadsyłania: 31 marca 2026
🗣 Język konferencji: angielski

📧 Kontakt: [email protected]

Więcej informacji:

https://shorturl.at/kam0d

Program realizowany jest w ramach EHRI-PL i dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na zadanie „Działania bieżące Polskiego Węzła Krajowego EHRI-PL – konsorcjum EHRI-ERIC realizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma [ŻIH] na lata 2025-2027 wraz z partnerami krajowymi.

***

🇬🇧📣 Call for Papers | EHRI International Conference 📣

We invite you to submit proposals for papers by March 31, 2026, for the international conference "Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence," which will be held on June 16-17, 2026, at the Emanuel Ringelblum Jewish Historical Institute.

The organizers invite submissions for an international conference devoted to Holocaust testimonies produced during the World War II and in the immediate postwar period.

The aim of the conference is to examine these testimonies as historical evidence by exploring their possibilities, limitations, the contexts in which they were produced, and their subsequent uses in scholarship, education, and commemoration.

We welcome contributions that critically engage with early Holocaust testimonies and situate them within broader historiographical, methodological, and ethical debates.

The conference is intended for historians, archivists, literary scholars, sociologists, anthropologists, and researchers from related disciplines working in Holocaust studies, memory studies, and archival research. Approaches within digital humanities are also welcome.

📄 Submissions: abstract (300-400 words) + short biographical note (up to 150 words)
📅 Submission deadline: March 31, 2026
🗣 Conference language: English

📧 Contact: [email protected]

More information:

https://shorturl.at/kam0d

The conference is organized within the framework of EHRI-PL and co-funded with resources from the Ministry of Culture and National Heritage for the task ‘Ongoing Activities of the Polish National Node of EHRI-PL – the EHRI-ERIC consortium, implemented by the Emanuel Ringelblum Jewish Historical Institute [JHI] for the years 2025–2027 in cooperation with national partners.’

05/03/2026

[For English see below]
Tak tu zostawimy. Bez zbędnego komentarza. Pozostaje tylko pytanie czy informować służby, że Pan Ryszard Dypa ma jakieś informacje dotyczące celowania przez islamską Republikę Iranu rakietami w Pałac Staszica? 😉

*****

We'll leave it at that. No further comment. The only question that remains is whether to inform the authorities that Mr. Ryszard Dypa has some information about the Islamic Republic of Iran targeting the Staszic Palace with missiles? 😉

03/03/2026

"Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski"
oprawa miękka w limitowanym nakładzie

👉 link w komentarzu

01/03/2026

[For English see below]
W 2011 roku Sejm RP ustanowił 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Warto by data ta skłaniała także do refleksji nad złożoną i często bolesną historią powojennego podziemia.

Z tej okazji przypominamy artykuł dr Karoliny Panz dotyczący zbrodni popełnianych m.in. na żydowskich mieszkańcach Podhala przez Józefa Kurasia „Ognia” i jego oddział. Rzetelne, udokumentowane badania naukowe stopniowo zmieniają sposób, w jaki patrzymy na przeszłość — i pozwalają mówić o niej pełnym głosem.

Warto odnotować, że to między innymi dzięki pracy badawczej i edukacyjnej Karolina Panz Rada Miasta Nowy Targ w uchwale z 20 lutego br. podkreśliła, że oddając cześć bohaterom, należy pamiętać również o ofiarach oraz o zbrodniach popełnianych przez część „Wyklętych”.

➡️ Link do artykułu w komentarzu.

*******

On 3 February 2011, the Polish Parliament established 1 March as the National Day of Remembrance of the “Cursed Soldiers.” It is a date that should also encourage reflection on the complex and often painful history of the post‑war underground.

On this occasion, we are sharing an article by Dr. Karolina Panz about the crimes committed, among others, against Jewish residents of Podhale by Józef Kuraś “Ogień” and the unit he commanded. Careful, well‑documented scholarly research is gradually changing the way we view the past — and allows us to speak about it openly and fully.

It is worth noting that, thanks in part to the research and educational work of Karolina Panz, the City Council of Nowy Targ, in its resolution of 20 February this year, emphasized that while honoring heroes, we must also remember the victims and the crimes committed by some of the “Cursed Soldiers.”

➡️Link to the article in the comments.