Sekcja Rozwoju i Wychowania KNSP UKSW

23/08/2026

Dziecko zmienia się z dnia na dzień? Nagle pojawiają się lęki, natręctwa, tiki a nawet odmawianie jedzenia i regres w zachowaniu? Źródło problemu może leżeć w układzie odpornościowym.🧠🦠

PANDAS to dziecięce autoimmunologiczne zaburzenie neuropsychiatryczne powiązane z infekcją paciorkowcową (np. po przebytej anginie).

Jak to działa? Bakterie paciorkowca grupy A przypominają budową niektóre białka w ludzkim mózgu. Przeciwciała wytworzone przez organizm do walki z infekcją zaczynają omyłkowo atakować jądra podstawy mózgu, wywołując w nich stan zapalny.

Objawy: Nagły początek zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych i/lub tików przed okresem dojrzewania, którym towarzyszą np. nadpobudliwość ruchowa.

PANS to pojęcie szersze. Diagnozuje się je, gdy ostre, dramatyczne objawy neuropsychiatryczne pojawiają się nagle, ale czynnikiem wyzwalającym nie musi być paciorkowiec – mogą to być inne infekcje lub czynniki środowiskowe wywołujące reakcję zapalną.

Kryteria diagnostyczne PANS obejmują:
Gwałtowny początek OCD LUB drastyczne ograniczenie przyjmowania pokarmów.

Co najmniej dwa dodatkowe objawy, takie jak:
Lęk, chwiejność emocjonalna lub depresja,
Drażliwość, agresja, zachowania opozycyjne,
Regres rozwojowy i spadek wyników w nauce.
Zaburzenia sensoryczne lub motoryczne,
Objawy somatyczne (problemy ze snem, moczenie nocne, częstoczomocz)

Jak rozróżnić PANS/PANDAS i klasyczne OCD? Różnica tkwi w dynamice, przyczynie i objawach towarzyszących:
⏱️ Prędkość pojawienia się objawów:
Klasyczne OCD: Rozwija się zazwyczaj powoli i stopniowo (często w okresie dojrzewania).
PANS/PANDAS: Objawy pojawiają się z dnia na dzień. Rodzice często pamiętają dokładny moment, w którym dziecko „zmieniło się nie do poznania”.

📈 Związek z infekcją i przebieg falowy:
Klasyczne OCD: Ma zazwyczaj charakter przewlekły ze stałym lub powoli narastającym nasileniem.
PANS/PANDAS: Charakterystyczny jest przebieg epizodyczny/falowy (zaostrzenia i remisje). Objawy gwałtownie nasilają się w trakcie lub tuż po infekcji, a gdy infekcja ustępuje – objawy neuropsychiatryczne również łagodnieją.

🧩 Wielomodułowość:
W PANS/PANDAS natręctwom niemal zawsze towarzyszy nagły zestaw innych trudności: lęki separacyjne, regres w piśmie i nauce, częstoczomocz, moczenie nocne, wybuchy agresji czy tiki ruchowe i wokalne.


Korkmaz, Gamze, Gülseren, Keskin. "Neuropsychiatric Disorders Associated with Childhood Immunologic Dysfunction." Innowacje w Pielęgniarstwie i Naukach o Zdrowiu, vol. 4, no. 8, 2023, pp. 127–136.

15/08/2026

Jak kultura wpływa na rozwój naszych dzieci? 🌍👶

Źródło: Chen, X., & Eisenberg, N. (2012). Understanding Cultural Issues in Child Development: Introduction. Child Development Perspectives, 6(1), 1-4.
Zrozumienie tego, jak kultura kształtuje zachowania, emocje i myślenie młodych ludzi, to jeden z najważniejszych punktów współczesnej psychologii rozwoju💡

Przez lata dzielono świat prosto: Zachód to indywidualizm (niezależność), a reszta świata to kolektywizm (grupa). Badacze pokazują, że to za duże uproszczenie. Każde społeczeństwo jest wewnętrznie zróżnicowane (miasto vs wieś), a globalizacja błyskawicznie zmienia tradycyjne wartości.

Różne kultury, różne emocje🤫:
To, co w jednym kraju jest normą, w innym może być problemem. Np. dzieci w Azji często uczone są wyciszania silnych emocji dla zachowania harmonii, podczas gdy na Zachodzie stawia się na ekspresję. Z kolei matki z Kamerunu budują u maluchów samokontrolę przez bliski kontakt fizyczny znacznie szybciej niż matki z Grecji.

Nowe spojrzenie na autonomię🗽:
Samodzielność nie należy tylko do kultur Zachodu. Dziecko w kulturze kolektywistycznej może czuć pełną wolność i satysfakcję (autonomię psychologiczną), realizując cele i obowiązki wobec swojej rodziny, a nie tylko własne zachcianki.
Mózg też ma swoją kulturę!🧠:
Badania nad neuronauką sugerują, że kultura, w której dorastamy, dosłownie współkształtuje nasze ścieżki neuronowe! Wpływa to bezpośrednio na to, jak nasz mózg przetwarza pamięć, emocje czy oceny moralne.
Mimo tak ciekawych wniosków, przed nauką ciągle stoją nowe wyzwania: większość teorii psychologicznych nadal opiera się wyłącznie na badaniach z USA i Europy. Dlatego w badaniach sugeruje się badanie dzieci w ich unikalnych, lokalnych i dynamicznie zmieniających się środowiskach. 🧭

Z pewnością kultura to nie stały zestaw reguł, ale żywy proces, który dotyka każdego aspektu rozwoju dziecka. 🚸❤️

09/08/2026

Jak układ nerwowy dziecka reaguje na powrót do szkoły i jak mu pomóc? 🎒🧠✨

Nagła zmiana rutyny z wakacyjnej swobody 🏖️ na ścisły tryb szkolny 🔔 to dla młodego, rozwijającego się organizmu ogromne wyzwanie adaptacyjne 📉.

Reakcja stresowa i nagły wzrost poziomu kortyzolu 📈 wynikają przede wszystkim z niepewności i lęku przed nieznanym ❓, presji oceniania i oczekiwań społecznych 📝, a także z intensywnego przebodźcowania sensorycznego 🔊 w hałaśliwym, szkolnym otoczeniu.

Dzieci bardzo rzadko potrafią nazwać swój stan wprost i powiedzieć: „Odczuwam lęk” 🗣️.

Zamiast tego ich ciało i zachowanie wysyłają sygnały alarmowe 🚨. Najczęściej możesz zauważyć nawracające bóle brzucha lub głowy 🩹, wyraźne trudności z zasypianiem i wybudzanie się w nocy 🌙, spadek koncentracji 🌀 oraz nagłą drażliwość, wybuchy złości czy wycofanie emocjonalne ⚡.

Jak wspierać dziecko w tym trudnym czasie? 💙🤝

1. Bądź bezpieczną przystanią ⚓

Koregulacja emocjonalna to Twój największy zasób. Twoja spokojna, opanowana obecność bezpośrednio wycisza i reguluje przebodźcowany układ nerwowy dziecka 🕊️.

2. Wprowadzaj zmiany małymi krokami ⏰

Nie zmieniaj wszystkiego z dnia na dzień. Wprowadzaj wcześniejsze pory snu 🛌 i posiłków 🍽️ na kilka dni przed pierwszym dzwonkiem, aby łagodnie przestawić biologiczny zegar 🔄.

3. Nazwij emocje i daj im pełną przestrzeń 🌧️

Pozwól dziecku czuć niepokój – nie próbuj go na siłę rozweselać ani unieważniać jego obaw.

❌ Zamiast: „Będzie dobrze, nie bój się” 🙅‍♂️
✅ Powiedz: „Widzę, że się denerwujesz. To zupełnie normalne przed nowym rokiem” 💬❤️

09/07/2026

Dzisiaj przyjrzymy się jednemu z najważniejszych etapów w dorosłym życiu mężczyzny - okresowi generatywność vs stagnacja. 

🔸 Według koncepcji Erika Eriksona, między 30/35 a 60 rokiem życia mężczyzna wkracza w konflikt rozwojowy pomiędzy generatywnością a stagnacją. To czas intensywnych życiowych podsumowań.

🌱 Droga Generatywności, czyli od “zdobywcy” do mentora: Dochodzi tu do przesunięcia uwagi z zaspokajania własnych potrzeb na troskę o innych. Zamiast za wszelką cenę udowadniać swoją wartość w wyścigu z młodszymi, mężczyzna zaczyna doceniać własną mądrość. Staje się przewodnikiem, który angażuje się w rozwój współpracowników, wspiera dorastające dzieci oraz dzieli się nabytym doświadczeniem. Tworzy nowe idee z myślą o przyszłych pokoleniach. Pomyślne przejście tego etapu rodzi kluczową cnotę - troskę. Daje to mężczyźnie poczucie bycia użytecznym, spełnionym i autentycznie potrzebnym.

🥀 Droga Stagnacji, czyli impas i wycofanie: Przeciwnym biegunem jest wewnętrzna pustka i regres. Mężczyzna skupiając się obsesyjnie na własnym wizerunku zaniedbuje swoje twórcze możliwości. To właśnie tu pojawiają się destrukcyjne objawy tego kryzysu: ucieczka w nałogi, romanse, czy impulsywne decyzje, by desperacko udowodnić sobie, że wciąż jest młody. Cechuje go niechęć do młodych, co dalej potęguje poczucie niespełnienia. Efekt? Frustracja, bezsens i izolacja, które mogą nawet prowadzić do depresji.

💡 Rozwiązanie tego konfliktu jest przełomowe. Zamiast tkwić w żalu za utraconą młodością, mężczyzna może wypracować nową, satysfakcjonującą tożsamość w oparciu o to, co osiągnął do tej pory i czerpać ogromną radość z bycia oparciem dla innych.

A czy ty miałeś takiego mentora, który przekazał Ci najważniejsze wartości i komu przekazujesz je teraz? Pochwal się w komentarzu 👇

19/06/2026

⚽ Czy sport to tylko ruch? Dla chłopców to poligon doświadczalny i genialne narzędzie do regulacji emocji! 🧠
Dlaczego gry zespołowe pomagają w ich rozwoju: 👇

🛡️ 1. Odporność na stres Wysiłek optymalizuje oś HPA i obniża kortyzol. Na boisku chłopcy przyjmują kontrolowane „mikrodawki” stresu (presja, błędy), ucząc się regulować emocje. W drużynie ciężar porażki rozkłada się na wszystkich, dając wsparcie i chroniąc przed izolacją.

⚖️ 2. Szacunek do zasad Sport narzuca ramy z czytelnymi konsekwencjami. Chłopcy jak gąbka chłoną postawę dorosłych. Jeśli my szanujemy sędziego i rywali, dziecko naturalnie przenosi ten kodeks do szkoły i życia.

🤝 3. „Nawóz dla mózgu” i empatia Wysiłek uwalnia białko BDNF, które plastycznie przebudowuje mózg. Z kolei gra zespołowa uczy komunikacji, radzenia sobie z konfliktami i odkładania własnego ego na bok dla dobra grupy.

🛑 CIEMNA STRONA: Pułapka „wygranej za wszelką cenę” Sport nie zawsze leczy. Kiedy presja na wynik dominuje nad rozwojem, pojawia się toksyczna hiperkonkurencyjność. Zamiast budować charakter, sport staje się źródłem lęku. Skutek? Agresja przenoszona poza boisko, bullying słabszych kolegów, paraliżujący strach przed porażką i przedwczesne wypalenie.

💡 Jak mądrze kibicować, by tego uniknąć?
✔️ Chwal za proces: Doceniaj postęp i zaangażowanie, a nie tylko wynik w postaci punktów.
✔️ Bądź wzorem: Twój spokój na trybunach uczy szacunku do autorytetów.
✔️ Traktuj błędy jak lekcje: Pozwól dziecku przegrywać w bezpiecznym środowisku.

🚀 Ostatecznie nie chodzi o to, by wychować mistrza świata. Chodzi o to, by ukształtować silnego człowieka, który potrafi grać w zespole i z podniesioną głową porusza się po świecie i dobrze sobie radzi z niespodziankami, które się pojawiają 🤜🤛

05/06/2026

🏳️‍🌈 Jak wygląda w Polsce sytuacja młodzieży LGBTQ+?
Czerwiec to czas, w którym oczy całego świata zwracają się ku społeczności LGBT+. Dla nas to przede wszystkim moment na rzetelną refleksję nad sytuacją młodych osób nieheteroseksualnych w Polsce. Dane płynące z badań naukowych są alarmujące. 📊🔍
Polska klasyfikuje się na odległym, 37. miejscu na 49 krajów pod względem przychylności wobec mniejszości seksualnych w zestawieniu Rainbow Map & Index organizacji ILGA-Europe. 🗺️ Brak wsparcia w domu, dyskryminacja i niezrozumienie, to wszystko uderza bezpośrednio w dobrostan młodych ludzi w kluczowym dla nich okresie dorastania.

🏠👨‍👩‍👧‍👦 Z punktu widzenia psychologii rozwoju, dom i rodzina powinny być fundamentem bezpieczeństwa. Rzeczywistość osób LGBT w Polsce wygląda jednak inaczej. Jedynie 27% młodych osób LGBT czuje, że ma pełne wsparcie ze strony rodziców, a zaledwie 15% rodziców w pełni akceptuje seksualność swojego dziecka od momentu coming outu. Aż 40% młodzieży LGBT zgłasza doświadczanie znęcania psychicznego, a 25% przemocy fizycznej ze strony własnych rodziców. Część osób (26%) bojąc się reakcji bliskich, w ogóle nie decyduje się na wyjawienie swojej orientacji w domu. 💔

🏫 System edukacji często zawodzi tam, gdzie potrzebne jest merytoryczne wsparcie. Ponad połowa młodych osób nigdy nie spotkała się z tematyką LGBT na zajęciach, a jeśli była ona poruszana, to aż 68% respondentów uznało przekazywaną wiedzę za niewystarczającą lub przedstawioną w krzywdzącym kontekście. 📗🧠

🧠 Brak akceptacji i przemoc mają tragiczne skutki:
❗Prawie 70% młodzieży LGBT zmaga się z myślami samobójczymi.
❗30% młodych osób ma za sobą co najmniej jedną próbę samobójczą.
❗Ryzyko wystąpienia myśli samobójczych wzrasta do 86% u nastolatków, które spotkały się z agresją i brakiem akceptacji rodziców.

Źródła wskazują na ogromną potrzebę edukacji nie tylko młodzieży, ale przede wszystkim nauczycieli i przyszłych pokoleń rodziców. 👩‍🏫💬



Źródła:
Kołodziej, K. (2019). Sytuacja młodzieży LGBT w Polsce. Zeszyty Naukowe WSG: Edukacja – Rodzina – Społeczeństwo, 35(4), 309–328

30/04/2026

Już 5 maja o 19:30 odbędzie się spotkanie z Doktorem Kamilem Janowiczem🙌

Nasz Gość opowie o swoich badaniach dotyczących “parental gatekeepingu” - zjawiska opisującego to, jak rodzice wpływają na siebie nawzajem w rolach rodzicielskich przez wzajemną kontrolę, wsparcie i zniechęcanie.

Poznamy teorię, narzędzia pomiarowe oraz podsumowanie wniosków z badań Doktora i innych badaczy dotyczących predyktorów i konsekwencji “ parental gatekeepingu”. Po części wykładowej będzie czas na dyskusję, do której Was serdecznie zapraszamy!

W spotkaniu może wziąć udział każdy, kto jest zainteresowany zgłębieniem tematu „parental gatekeepingu” (a więc także osoby spoza uczelni UKSW)!

Spotkanie odbędzie się na platformie Google Meet. Włączone kamerki mile widziane!

Link do spotkania: https://meet.google.com/cit-bmoi-gxo
(znajdziecie link również na fb jak i w bio naszego profilu)

Doktor Kamil Janowicz - psycholog, naukowo zajmuje się badaniem rozwoju tożsamości u młodych ludzi, rolą jakie myślenie o przyszłości odgrywa w funkcjonowaniu człowieka, tożsamością rodzicielską oraz rolą aktywności (auto)narracyjnej dla funkcjonowania człowieka. Dr Janowicz jest członkiem Rady Programowej Fundacji Share the Care oraz autorem bloga popularnonaukowego dotyczącego ojcostwa i wychowania dzieci Father_ing

Profil dr Janowicza znajdziecie tutaj:

🩵💚Spotkanie organizują Sekcja Bliskich Związków i Sekcja Psychologii Rozwoju i Wychowania Koła Naukowego Studentów Psychologii UKSW💚🩵

26/04/2026

🧠 Stres w dzieciństwie a depresja u młodych – co mówią najnowsze dane? 📊
Czy wiedzieliście, że nawet 25% nastolatków może spełniać kryteria klinicznej depresji?.
Badacze przeanalizowali 62 artykuły naukowe, obejmujące imponującą grupę 44 066 uczestników. Wyniki są jednoznaczne i rzucają nowe światło na profilaktykę zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.
📌 Kluczowe wnioski z badań:
1️⃣ 2,5-krotnie większe ryzyko: Osoby, które doświadczyły stresu we wczesnym życiu (Early Life Stress – ELS), są średnio 2,5 raza bardziej narażone na wystąpienie depresji jeszcze przed 18. rokiem życia w porównaniu do rówieśników, którzy nie doświadczyli takich wydarzeń.
2️⃣ Nie każdy stres działa tak samo: Metaanaliza wykazała, że konkretne formy traumy mają najsilniejszy związek z zachorowaniem na depresję u dzieci. Są to:
Wykorzystywanie emocjonalne,
Śmierć członka rodziny ,
Przemoc domowa,
Przemoc fizyczna i wykorzystywanie seksualne.
Co ciekawe, w tej konkretnej analizie czynniki takie jak ubóstwo czy katastrofy naturalne nie wykazały tak silnego i bezpośredniego związku z depresją u osób poniżej 18. roku życia, co sugeruje, że stres o charakterze interpersonalnym i naruszający bezpieczeństwo opieki jest szczególnie destrukcyjny dla młodej psychiki.
3️⃣ Dlaczego dzieci reagują inaczej? Autorzy podkreślają, że depresja u dzieci i dorosłych ma inną specyfikę. U młodych osób kluczowe są zmiany biologiczne związane z dojrzewaniem, dojrzewanie układu nerwowego oraz mniejsza dostępność poznawczych strategii radzenia sobie ze stresem.
💡 Dlaczego to ważne? Wczesne epizody depresji niosą ze sobą ryzyko nawrotów w dorosłości, trudności edukacyjnych oraz zwiększone ryzyko nadużywania substancji. Zrozumienie, że skutki stresu manifestują się tak wcześnie, jest kluczowe dla tworzenia programów wczesnej interwencji. Musimy działać „tu i teraz”, a nie czekać do dorosłości!

11/04/2026

10/04/2026

Jak wspierać odporność psychiczną dzieci w świecie pełnym technologii i presji? 🧠✨ Dziś bierzemy na warsztat publikację pt. "Building Mental Resilience in Children", która proponuje holistyczne połączenie psychologii pozytywnej, inteligencji emocjonalnej i... zabawy. Autorzy przekonują, że odporność (rezyliencja) to nie tylko „radzenie sobie”, ale umiejętność rozkwitania mimo trudności.

🚀 Stawiaj na mocne strony! Zamiast skupiać się tylko na naprawianiu braków, warto identyfikować i rozwijać indywidualne talenty dziecka. Takie podejście buduje autentyczną motywację i poczucie własnej wartości.

🧘 Mindfulness i emocje w klasie. Wprowadzenie praktyk uważności i treningu inteligencji emocjonalnej pomaga walczyć ze znęcaniem się, redukuje zachowania trudne i poprawia atmosferę w grupie. To konkretne narzędzia, które dają dzieciom poczucie bezpieczeństwa.

🎨 Zabawa i sztuka to poważna sprawa. Twórcze działania i tzw. constructive play to nie tylko „wypełniacze czasu”. To metody wyrażania emocji i budowania kompetencji społecznych. Co ciekawe, zabawa u dzieci z trudnościami w nauce realnie wspomaga m.in. naukę czytania.

🏫 Wspierające środowisko i dobrostan nauczyciela. Odporność dziecka nie rośnie w próżni. Kluczowy jest inkluzywny klimat szkoły oraz... kondycja psychiczna samych nauczycieli i rodziców. Tylko zadbany dorosły może być stabilnym wsparciem dla dziecka.

Budowanie rezyliencji to inwestycja, która pozwala młodemu pokoleniu nawigować przez życie z pewnością siebie i spokojem. 🌈

Co o tym sądzicie? Czy w dzisiejszych szkołach jest wystarczająco dużo miejsca na emocje i zabawę? Dajcie znać w komentarzach! 💬👇



Źródło: Ioannidou, L., & Argyriadi, A. (red.). (2024). Building Mental Resilience in Children: Positive Psychology, Emotional Intelligence, and Play. IGI Global.