15/10/2026
💧 Czy mazowieckie miasta są gotowe na kryzys wodny? Nie wystarczy mieć rzeki, kanalizacji i parków!
🌍 Zmiany klimatu, susze, gwałtowne opady i postępująca urbanizacja sprawiają, że gospodarowanie wodą staje się jednym z najważniejszych wyzwań współczesnych miast. Ale czy wszystkie miasta radzą sobie z nim tak samo? I czy szybki rozwój gospodarczy zawsze idzie w parze z troską o środowisko?
Na te pytania odpowiedział Igor Dmowski absolwent naszej hydro-klimatologicznej specjalizacji, który w pracy magisterskiej pt. „Zastosowanie analizy wielowymiarowej w ocenie gospodarowania zasobami wodnymi miast powiatowych województwa mazowieckiego” przeanalizował sytuację 38 miast powiatowych województwa mazowieckiego.
🔎 40 wskaźników, 38 miast i pięć typów gospodarowania wodą
Jak porównać miasta tak różne jak Warszawa, Radom, Ciechanów czy Przysucha? Igor Dmowski wykorzystał 40 wskaźników opisujących m.in. zasoby wodne, infrastrukturę wodociągowo-kanalizacyjną, udział terenów zieleni, uszczelnienie powierzchni, wykorzystanie wody oraz przygotowanie na susze i powodzie.
Zastosował metody analizy wielowymiarowej, w tym analizę głównych składowych (PCA) i hierarchiczną metodę Warda. Dzięki temu mógł nie tylko porównać poszczególne miasta, lecz także wyodrębnić grupy o podobnych cechach.
Co się okazało? Mazowieckie miasta różnią się znacznie, a ich problemy wodne są ściśle związane z poziomem urbanizacji, strukturą przestrzenną i możliwościami rozwoju.
🏙️ Pięć typów miast – pięć różnych wyzwań
Badania pozwoliły wyróżnić pięć grup miast:
1⃣ Ośrodki metropolitalne – silnie zurbanizowane, z rozwiniętą infrastrukturą techniczną, ale także dużym zapotrzebowaniem na wodę i stosunkowo niewielkim udziałem terenów zieleni w przeliczeniu na mieszkańca.
2⃣ Miasta „naturalne” – wyróżniające się dużym udziałem terenów zieleni, korzystnymi warunkami retencji i mniejszą presją urbanizacyjną. Ich wyzwaniem jest m.in. słabiej rozwinięta infrastruktura techniczna.
3⃣ Miasta zróżnicowane – najliczniejsza grupa, obejmująca ośrodki o umiarkowanym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego i zróżnicowanych warunkach środowiskowych.
4⃣ Miasta peryferyjne kontrastowe – charakteryzujące się wysoką intensywnością wykorzystania wody mimo relatywnie niskiego poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego.
5⃣ Miasta dynamicznego rozwoju – położone głównie w strefie oddziaływania Warszawy, gdzie szybki rozwój zabudowy i wzrost liczby mieszkańców nie zawsze nadążają za rozwojem infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Towarzyszy temu ograniczanie powierzchni terenów zieleni.
🌱 Czy rozwój miasta musi odbywać się kosztem wody i przyrody?
Jednym z najważniejszych wniosków z badań jest dostrzeżenie często występującego konfliktu między rozwojem społeczno-gospodarczym a ochroną zasobów przyrodniczych. Intensywna urbanizacja zazwyczaj oznacza większe zapotrzebowanie na wodę, więcej powierzchni nieprzepuszczalnych i mniej miejsca na naturalną retencję wody.
Nie oznacza to jednak, że rozwój miasta i ochrona środowiska muszą się wykluczać. Kluczowe znaczenie ma sposób planowania przestrzeni oraz inwestowania w infrastrukturę.
💦 Co mogą zrobić miasta?
W pracy wskazano na potrzebę:
✅ rozwoju naturalnej retencji i zatrzymywania wody opadowej;
✅ modernizacji oraz rozbudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej;
✅ upowszechniania błękitno-zielonej infrastruktury, np. ogrodów deszczowych, nawierzchni przepuszczalnych i zbiorników retencyjnych;
✅ uwzględniania zasobów wodnych w planowaniu przestrzennym;
✅ poszukiwania rozwiązań pozwalających efektywniej wykorzystywać zgromadzoną wodę.
Wnioski z analizy wskazują, że badane miasta stoją przed istotnymi wyzwaniami związanymi z kryzysem wodnym i adaptacją do zmian klimatu. Potrzebne są rozwiązania dopasowane do lokalnych warunków, a nie jeden uniwersalny model gospodarowania wodą.
📊 Badania Igora Dmowskiego pokazują, że analiza danych może być praktycznym narzędziem wspierającym planowanie rozwoju miast. Pozwala dostrzec nie tylko różnice między ośrodkami, ale również wskazać obszary wymagające szczególnej uwagi.
Bo miasto odporne na zmiany klimatu to nie tylko miasto z nowoczesną infrastrukturą. To także miasto, które potrafi zatrzymać wodę, chronić zieleń i mądrze gospodarować swoimi zasobami. 🌿💧
👏 Gratulujemy Igorowi Dmowskiemu podjęcia ważnego i aktualnego tematu badawczego! Liczymy, że wyniki Jego badań zostaną opublikowane w artykule naukowym.
Życzymy również wspaniałej kariery zawodowej, ponieważ Pan Igor zasilił zespół Wody Polskie RZGW Warszawa. Trzymamy kciuki 👍
Ilustracja pochodzi z pracy: Dmowski I., 2026, Zastosowanie analizy wielowymiarowej w ocenie gospodarowania zasobami wodnymi miast powiatowych województwa mazowieckiego, praca magisterska na kierunku Geografia, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, praca wykonana pod kierunkiem dr. Jarosława Suchożebrskiego.
Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW,
