Pracownia Biologii Lasu

15/11/2025

11/11/2025

Jesienne badania w Puszczy Białowieskiej zakończone! 🍂🍂

Zakończył się kolejny wyjazd naszego zespołu do Puszczy Białowieskiej, którego celem była ocena stopnia owocowania drzew. W badaniach uczestniczyli: dr hab. Grzegorz Neubauer (Stacja Ornitologiczna w Gdańsku), mgr Wojciech Godlewski i mgr Jakub Zając(Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego), a także studentki z SKN Biologii Lasu UWr - Jolanta Białek i Katarzyna Ciapka. Do zespołu dołączyli również mgr Mikołaj Jastrzębski i Olaf Gwiazdowski z Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Natalia Zwolak i Patrycja Zwolak.

Podczas tegorocznych obserwacji ocenialiśmy liczbę owoców wydanych przez dęby, lipy, klony, graby i świerki. Tym razem zaobserwowaliśmy „zero absolutne” wśród dębów i lip - najprawdopodobniej w wyniku przymrozków, które wystąpiły wiosną w okresie kwitnienia tych gatunków.

Brak nasion tej jesieni z pewnością wpłynie na to, co zobaczymy już wiosną. Wszystko wskazuje na to, że nadchodzący sezon lęgowy w Puszczy Białowieskiej będzie dla nas wyjątkowo pracowity! 🐦🌱

24/07/2025

Studentki i studenci Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Biologia – zapraszamy do zapoznania się z propozycjami tematów prac dyplomowych, które można realizować w naszej Pracowni!

Pod opieką dr Marty Cholewy można realizować następujące tematy:

🕊 Analiza fenologii i parametrów lęgów kosa (Turdus merula) – praca przeglądowa lub praktyczna

🪺 Adopcje międzygatunkowe u ptaków

🐛 Analiza czynników wpływających na fenologię liściożernych gąsienic

Przypominamy, że istnieje również możliwość realizacji własnego tematu – jeśli interesujesz się ptakami, ekologią, biologią lasu lub marzysz o badaniach w Puszczy Białowieskiej, koniecznie odezwij się do nas!

(Na zdjęciu szpak zerkający z dziupli, fot. Grzegorz Neubauer)

04/07/2025

Jak najlepiej liczyć ptaki w lesie? Sprawdził to zespół, w którego składzie znaleźli się dr Marta Cholewa, mgr Julia Barczyk i dr hab. Grzegorz Neubauer oraz współpracownicy z Zakład Ekologii Behawioralnej UAM.

W najnowszym badaniu opublikowanym w Ecological Indicators porównane zostały tradycyjne metody monitoringu ptaków – takie jak nasłuchy terenowe i ręczna analiza nagrań dźwiękowych – z automatycznym rozpoznawaniem gatunków za pomocą aplikacji BirdNET. Analizy przeprowadzone zostały wiosną na terenie Białowieskiego Parku Narodowego, korzystając zarówno z krótkich 10-minutowych sesji, jak i całodziennych nagrań.

Okazało się, że BirdNET wykrywa najwięcej gatunków (aż 80!), gdy analizuje całodzienne nagrania. W krótkich pomiarach automaty nieco ustępowały ludzkim obserwatorom, a najlepsze wyniki wśród metod „tradycyjnych” osiągnęła analiza nagrań (61 gatunków). Różnice w liczbie wykrytych gatunków zależały też od miejsca i zastosowanej metody.

Wniosek? Monitoring ptaków powinien być dostosowany do warunków – automatyzacja daje duże możliwości, ale nadal wymaga wsparcia człowieka dla uzyskania wiarygodnych wyników.

Zachęcamy do zapoznania się z pełną publikacją:
https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2025.113747

30/06/2025

Zapraszamy do zapoznania się z wywiadem na temat ptasich śpiewów we Wrocławiu, którego udzieliła dr Marta Cholewa. 🎶🐦

Jakie ptaki można usłyszeć we wrocławskich parkach rano, a jakie wieczorem? Jak nauczyć się rozpoznawać ich głowy? Jak mogą w tym pomóc nowe technologie?

01/03/2025

Dziś w czasopiśmie Biological Conservation ukazał się artykuł poświęcony długoterminowym badaniom prowadzonym w Puszczy Białowieskiej, którego współautorką jest dr Marta Cholewa z naszej Pracowni. Wśród autorów znaleźli się także inni badacze, od lat współpracujący z naszym zespołem: dr Richard Broughton, dr hab. Dorota Czeszczewik, dr hab. Marta Maziarz, prof. Grzegorz Mikusiński oraz dr hab. Grzegorz Neubauer.

Skuteczna ochrona bioróżnorodności wymaga głębokiego zrozumienia, jak ekosystemy reagują na zmiany naturalne i antropogeniczne. Długoterminowe badania (ang. long-term studies, LTS) prowadzone w Puszczy Białowieskiej od niemal dziewięciu dekad dostarczają cennych informacji o dynamice lasów pierwotnych. Nasza Puszcza, jako wyjątkowy ekosystem, stanowi kluczowy punkt odniesienia dla nauki o funkcjonowaniu lasów i inspirację dla działań związanych z ich ochroną i odbudową.

Pomimo wielu wyzwań – politycznych, społecznych i środowiskowych – badania te nieprzerwanie trwają dzięki międzynarodowej współpracy, zaangażowaniu instytucji naukowych i zdolności do adaptacji w zmieniającym się świecie. Publikacja podkreśla również, jak ważne jest skuteczne zarządzanie danymi naukowymi, by długoterminowe badania mogły służyć kolejnym pokoleniom badaczy.

Zachęcamy do lektury: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0006320725000825

(Zespół realizujący długoterminowy monitoring przy pracy. Od lewej Natalia Zwolak, Grzegorz Neubauer, Jakub Zając, Natalia Chojecka, Marta Cholewa, Dominik Zięcina; fot. Beata Hyży-Czołpińska)

06/11/2024

Nie sposób znaleźć słowa opisujące to, w jakiej sytuacji została postawiona cała społeczność ornitologiczna w Polsce. Brak finansowania dla Centrali, a co za tym idzie uniemożliwienie jej funkcjonowania, spowoduje ogromne straty dla nauki. Liczne badania, w tym członków naszego zespołu, opierały i wciąż opierają się na znakowaniu ptaków i uzyskiwaniu od nich informacji zwrotnych, a bez Centrali nie będzie to możliwe. Dlatego z tego miejsca przekazujemy nasze pełne wsparcie i prosimy wszystkich naszych obserwujących, którym także sytuacja nie jest obojętna, o przekazanie listów poparcia. Termin upływa jutro, czasu jest niewiele, ale być może razem uda nam się coś zdziałać!

To odcinek specjalny. Nie planowany. Inaczej wyobrażałem sobie pierwszy film o krajowej Centrali Obrączkowania. To nie jest film polityczny. Bo problemy, o k...

25/07/2024

Co prawda z lekkim opóźnieniem, ale oficjalnie chcemy poinformować, że 20 czerwca zakończyliśmy nasz 50, jubileuszowy sezon badań prowadzonych w Puszczy Białowieskiej. Jest to idealna okazja na podsumowania – jednak wszystko po kolei, ponieważ jest co podsumowywać!

Chcielibyśmy zacząć od podziękowania kolejnym gościom, którzy towarzyszyli nam w Białowieży. Członkowie SKN Biologii Lasu – Ada Krasińska, Mariusz Masłosz, Maria Kułakowska i Kajetan Neubauer, przyjechali kontynuować tzw. projekt siewkowy (chodzi oczywiście o siewki świerka na martwych kłodach, nie mylić z innymi siewkami 😉). Ada i Mariusz pomogli nam również w przeprowadzeniu kontroli szpaków oraz w sporządzaniu map gatunkowych z tegorocznych kontroli monitoringowych. W czerwcu, gdy praca w lesie powoli zwalniała, mieliśmy okazję odbyć kolejne wyprawy, odkrywając nowe urokliwe miejsca na Podlasiu, w których towarzyszyli nam Henryk Sułek, Piotr Minias, Przemysław Chylarecki, Tomasz Chodkiewicz, Arkadiusz Sikora i Zenon Rohde. Nasi goście pomagali nam również w zakończeniu prac w lesie – Wojtek Godlewski i Radosław Włodarczyk w kontrolach drabinowych, a Magda „Matka” Barczyk w kontroli świstunek.

Także członkowie Zespołu Białowieskiego: Dorota Czeszczewik, Marta Maziarz, Sylwia Wierzcholska, Grzegorz Hebda, Cezary Mitrus oraz Patryk Rowiński odwiedzili nas w trakcie sezonu, przy okazji swoich własnych wyjazdów badawczych do Puszczy Białowieskiej. Niezmiernie miło nam było spotkać się z każdym, tym bardziej, że wspólnie tworzymy te badania od 50 lat.

Podsumowanie naszej tegorocznej „roboty”, pojawi się już niebawem, a tym czasem dzielimy się zdjęciami pamiątkowymi ze wszystkimi, których udało nam się złapać w kadr!

14/05/2024

Czas w Puszczy płynie wyjątkowo szybko i nim się obejrzeliśmy minęła pierwsza połowa sezonu. Za nami już 5 serii kartowań i 3 serie liczeń punktowych, a na naszym liczniku dziuplowo-gniazdowym jeśli chodzi o gatunki targetowe mamy 34 dziuple kowalika, 27 szarytek i nawet pierwszą budującą świstunkę, natomiast jeśli chodzi o pozostałe gniazda znaleźliśmy ich już 95.

Oczywiście nasze sukcesy zawdzięczamy kolejnym gościom i stałym bywalcom, którzy pomagają nam w trakcie wypraw terenowych. Nadia Dana i Daniel O’Connell (absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego) oraz grupa z Poznania - Jakub Skrzypczak, Jakub Kazimierczak i Ewa Majchrzak pomogli nam w intensywnym szukaniu oraz monitoringu dziupli (a także w dostarczeniu drabin chociażby na Marzenie, za co ogromnie dziękujemy). Odwiedzili nas także kolejni studenci Uniwersytetu Wrocławskiego – Jolanta Białek i Denis Kauczor, którzy przyjechali kontynuować rozpoczęty projekt świerkowy. Na weekend majowy zajrzała do nas również grupa studentów z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, w składzie Wiktoria Dmuchowska, Katarzyna Nawrot, Zofia Nowak, Marta Rzeźnik, Natalia Zając, Jakub Ćwikła i Franciszek Zając, których zapoznaliśmy z tematyką naszych badań oraz różnymi historiami z lasu wziętymi. Na majówkę odwiedzili nas także prof. Piotr Minias i Michał Wawrzynowicz, którzy nie tylko towarzyszyli nam w leśnych eskapadach, ale także w wycieczce nad piękną Siemianówkę, podczas której udało nam się pobić rekord liczby zaobserwowanych gatunków w aplikacji eBird wynoszący 103. W ubiegłym tygodniu towarzyszył nam również Dominik Zięcina, pomagając przy kontrolach lęgów szarytek oraz weryfikacji danych o studenckim projekcie świerkowym.

Obecnie nasz zespół przeprowadza 4 serię liczeń punktowych oraz przygotowuje się do rozpoczęcia kolejnej serii kartowań. Grzegorza, Martę i Julę tym razem w kartowaniach wspierać będzie także dr Marta Maziarz oraz prof. Patryk Rowiński. Dodatkowo Patryk i Kuba kończą kontrolę w ramach monitoringu dziupli, natomiast nasza licencjuszka Joanna Grzegorzek powoli zbliża się do końca liczeń, które wykonuje w ramach swojej pracy dyplomowej. O tym co robi Asia opowiemy już wkrótce, a tymczasem dzielimy się niesamowitymi chwilami z naszymi gośćmi.

02/05/2024

Z ogromną przyjemnością dzielimy się najnowszą publikacją, której jednym z autorów jest dr hab. Grzegorz Neubauer z naszej Pracowni. W artykule po raz pierwszy zaproponowane zostało zastosowanie konkretnej i powtarzalnej metodyki liczeń oraz opracowanie ich wyników do oceny liczebności słonek w Polsce. Metodyka ta opiera się na powtarzanych liczeniach z punktów oraz użyciu modelu hierarchicznego, co umożliwia szacowanie zagęszczenia tego wyjątkowo trudnego do oceny gatunku.

Słonka, z uwagi na swoje specyficzne zachowania, stanowi wyzwanie dla badaczy, dlatego też zaproponowane podejście stawia sobie za cel dokładniejsze zrozumienie dynamiki populacji tego ptaka. Badania, oparte na metodologii proponowanej przez Hoodlessa i innych (2008), stanowią pierwszy krok w adaptacji tej metodyki do warunków polskich.

Praca nie tylko przyczynia się do lepszego poznania liczebności słonek, ale również wskazuje na potrzebę dalszych badań nad tym zagadnieniem. Mamy nadzieję, że zropoponowana metodyka będzie przydatna w dalszych badaniach nad tym fascynującym gatunkiem oraz przyczyni się do lepszego zrozumienia stanu i trendów populacji słonek w Polsce.

Zachęcamy do zapoznania się z artykułem: https://www.researchgate.net/publication/380035594_Metodyka_liczenia_i_oceny_liczebnosci_slonki_Scolopax_rusticola_w_okresie_legowym_na_przykladzie_OSO_Ostoja_Drawska_na_Pomorzu

(Na zdjęciu słonka siedząca na gnieździe, fot. Piotr Minias)

16/04/2024

W ubiegłym tygodniu zakończyliśmy nie tylko pierwszą serię liczeń metodą kartograficzną, ale także i serię wieczorną. Natomiast w tym tygodniu zaczynamy kolejną serię liczeń punktowych i kolejną serię kartowań. Idziemy jak burza, a na szczęście pogoda dopisuje.

Intensywna praca wiąże się z tym, że ledwo starcza czasu na cokolwiek. Jednak, jak co roku, możemy liczyć na pomoc ze strony gości, którzy przyjeżdżają nie tylko w odwiedziny do nas, ale także do Puszczy. Jest to nie tylko nieoceniona pomoc dla naszego zespołu, ale także i gwarancja świetnie spędzonego czasu. W ubiegłych tygodniach odwiedzili nas już prof. Patryk Rowiński, członek naszego zespołu i weteran badań prowadzonych w Puszczy, który wspomógł nas w kartowaniach wieczornych, Wioleta Oleś i Paulina Siejka, które pomogły nam w lokalizowaniu szarytek i kowalików, a także pierwsi studenci z naszego Wydziału – Ola Krzyżanowska, Daria Walkowiak i Ash Wilczek, którzy zbierali dane w ramach projektu realizowanego przez Studenckie Koło Naukowe Biologii Lasu. Wszystkim bardzo dziękujemy i zapraszamy na kolejne wizyty.

A tymczasem nasz zespół przygotowuje się na kolejne dni spędzone w pięknej Puszczy, która jak na połowę kwietnia wygląda już dość „majowo”.

05/04/2024

Sezon badawczy rozpoczęty! Już od tygodnia „męska” część naszego zespołu (w składzie Grzesiek i Kuba) urzęduje w Białowieska Stacja Geobotaniczna UW i liczy ptaki w Puszczy Białowieskiej. Pierwsza seria liczeń punktowych już bliska końca, a w najbliższy weekend rozpoczynamy pierwszą serię 50-tego sezonu liczeń prowadzonych metodą kartograficzną.

Sezon lęgowy idzie pełną parą. Kowaliki i sikory budują gniazda, a przedwczoraj pojawiła się pierwsza muchołówka białoszyja - to najwcześniejszy przylot przez 50 lat obserwacji. Ptaki w pełni wykorzystały ostatnich kilka ciepłych dni, więc pracy jest dużo, dlatego bardzo cieszymy się, że wraz z przyjazdem Marty i Julii, naszych ekspertek od wyszukiwania szarytek, jesteśmy już prawie w komplecie.

A tymczasem dzielimy się małą dozą poezji (bo Puszcza Białowieska inspiruje nie tylko naukowo!). Autorem wierszyka o naszej pracy w lesie jest Kuba, którego zainspirował śpiew kowalików z Katorgi:

"Oda do Powierzchni"

Dlaczego znowu muszę budzić się o brzasku,
Nie mógłbyś być bliżej, kochany Łęgolasku?

Dostać się na Ciebie to rzecz niebanalna,
już zgubiłem ścieżkę, powierzchnia Centralna.

Dyrekcyjny w wodzie, czekam na zbawienie,
cały ubłocony docieram na Marzenie.

Jadąc tu rowerem nieciężko o wypadki,
uważaj na konary w drodze na Niedźwiadki.

Przemierzając chaszcze, nachodzi myśl zwodnicza,
„Czy dzisiaj mnie zabije powierzchnia Katorżnicza?”

Kolejny poranek i wszystko od nowa,
dobrze, że na dzisiaj została Wejściowa.

(Na zdjęciach Marta Cholewa i Grzegorz Naubauer zmierzający we wtorek do Lasu, fot. Jakub Zając, oraz samiec kowalika z powierzchni Centralnej, fot. Grzegorz Neubauer)