Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Strona główna
Polska
Wroclaw
Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Oficjalny profil Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego Karolem Maleczyńskim i prof. Szewskiej 49. W murach Instytutu mieści się Biblioteka im. prof.

Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego powstał wraz z powojennym Uniwersytetem Wrocławskim. Jego korzenie sięgają jednak Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, a wrocławscy historycy – z prof. Kazimierzem Majewskim – już w maju 1945 roku zaczęli odbudowywać gmach przy ul. To właśnie tutaj odbyły się pierwsze powojenne wykłady o historii. W kolejnych latach kształt Instytutu zmieniał się

wraz z rozwojem uczelni. Powstawały kolejne katedry i zakłady badawcze, a w 1969 roku formalnie utworzono Instytut Historyczny. Dziś tworzy go zespół ponad sześćdziesięciu badaczy: profesorów i adiunktów. Kształcimy studentów z Polski i z zagranicy, prowadzimy badania od starożytności po historię najnowszą, wydajemy książki i czasopisma, współpracujemy z ośrodkami naukowymi na całym świecie. Adama Galosa – największa spośród bibliotek instytutowych Uniwersytetu Wrocławskiego, z bogatym księgozbiorem i unikatowymi zbiorami z czasów PRL. W ostatniej ewaluacji naukowej (2017–2021) dyscyplina historia na Uniwersytecie Wrocławskim uzyskała kategorię A+, najwyższą ocenę w Polsce. Od 80 lat Instytut Historyczny UWr pozostaje miejscem, gdzie historia jest nie tylko nauką, lecz także żywą opowieścią – budującą pamięć, wiedzę i tożsamość kolejnych pokoleń.

15/08/2026

🏆 Trwa nabór zgłoszeń do XXVI edycji Konkursu im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego na najlepszą książkę z zakresu historii Europy Środkowo-Wschodniej.

Nagroda przyznawana jest corocznie od 2001 r. z inicjatywy Krakowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, we współpracy z Wydziałem Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie oraz Wydawnictwem Literackim.

🏆 Nagroda Główna wynosi 20 000 zł i jest przyznawana naprzemiennie autorowi polskiemu i zagranicznemu. Tegoroczna edycja ma charakter krajowy.

Do konkursu można zgłaszać książki historyczne opublikowane w latach 2024–2026.

📅 Termin nadsyłania zgłoszeń upływa 31 sierpnia 2026 r.

Zachęcamy do udziału! Więcej informacji o Nagrodzie, zasadach konkursu oraz dotychczasowych laureatach można znaleźć na stronie PTH – link zamieszczamy w pierwszym komentarzu.

15/08/2026

📚 Ukazał się pierwszy tom publikacji „Bolesław Chrobry. Człowiek i dzieło”, pod redakcją Dariusza Andrzeja Sikorskiego i Eweliny Siemianowskiej, przygotowanej z okazji tysiąclecia pierwszej koronacji królewskiej w Polsce.

Miło nam poinformować, że w gronie autorów znalazł się prof. STANISŁAW ROSIK, który przygotował studium „Pomerania, Selencia... i żelazna granica na rzece Sali. Nadbałtycka i połabska polityka Bolesława Chrobrego”.

Tom gromadzi teksty badaczy z różnych ośrodków akademickich, poświęcone źródłom do dziejów Bolesława Chrobrego, jego rodzinie i otoczeniu dynastycznemu, organizacji państwa wczesnopiastowskiego oraz relacjom z sąsiadami. Publikacja ukazuje panowanie pierwszego króla Polski w szerokim kontekście przemian politycznych Europy przełomu X i XI wieku i konfrontuje utrwalone interpretacje z aktualnym stanem badań.

Książkę przygotowały Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie oraz Wydawnictwo Naukowe FNCE. To pierwszy z dwóch tomów; drugi ma ukazać się w październiku 2026 roku.

🔗 Link do publikacji i pełny spis treści zamieszczamy w pierwszym komentarzu.

14/08/2026

Jeśli 17 sierpnia będziecie w Warszawie, warto zajrzeć do Centralnego Przystanku Historia. Tego dnia o godz. 17.00 odbędzie się wernisaż wystawy „Dziedzictwo odwagi. Niezwykła historia ojca i syna”, poświęconej losom Juliana S. Kulskiego i jego syna.

W programie wydarzenia znalazła się także debata ekspercka z udziałem naszego pracownika - dr. hab. TOMASZA GŁOWIŃSKIEGO, prof. UWr - oraz dr. Damiana Sitkiewicza z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN. Rozmowę poprowadzi red. Rafał Dudkiewicz.

🇵🇱 Julian S. Kulski (1892–1976) – legionista, żołnierz Wojska Polskiego i kawaler Orderu Virtuti Militari; od 1935 r. był wiceprezydentem Warszawy. Po kapitulacji stolicy, z polecenia Stefana Starzyńskiego i za zgodą władz Polskiego Państwa Podziemnego, do sierpnia 1944 r. pełnił funkcję komisarycznego burmistrza Warszawy.
Jego syn, Julian Eugeniusz Kulski (1929–2021), jako nastolatek działał w Szarych Szeregach i Armii Krajowej, a następnie walczył w Powstaniu Warszawskim jako „Goliat”.

📍 17 sierpnia 2026 r., godz. 17.00
ul. Marszałkowska 107, Warszawa

14/08/2026

📚 Nowa publikacja naszej doktorantki!

W czasopiśmie „Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym” ukazał się artykuł MARTYNY SARY GÓRSKIEJ pt. Specyfika luteranizmu w XVI i XVII w. na terenie księstw legnickiego oraz brzeskiego w świetle nowożytnych instruktaży wizytacyjnych.

Autorka analizuje instrukcje wizytacyjne z 1542 i 1654 r., pokazując, jak organizowano kontrolę parafii i duchowieństwa oraz jak na Śląsku adaptowano wzorce reformacyjne, m.in. związane z Filipem Melanchtonem i meklemburską ordynacją kościelną z 1552 r. Artykuł wskazuje zarazem na lokalną specyfikę luteranizmu w księstwach legnickim i brzeskim.

📖 „Klio”, t. 79 (2), 2026, s. 61–80. Link w pierwszym komentarzu.

13/08/2026

✨ Ukazała się „Wrocławska księga złoczyńców (1446–1509) w rękopisie Samuela Beniamina Klosego”, w opracowaniu prof. MATEUSZA GOLIŃSKIEGO 👏

👉 To niezwykłe źródło do dziejów późnośredniowiecznego Wrocławia i historii sądownictwa karnego. Liber annotationum raptorum, predonum et ceterorum malefactorum - „Księga adnotacji o rabusiach, grabieżcach i innych złoczyńcach” - powstała w związku ze sprawowaniem przez wrocławską radę miejską wyższego sądownictwa karnego.

👉 Zapisywano w niej wyniki śledztw, streszczano zeznania osób oskarżonych o przestępstwa, a także odnotowywano wykonanie kary śmierci, ułaskawienia czy wygnania. Oryginalna księga, przechowywana niegdyś w archiwum miejskim Wrocławia, zaginęła w 1945 roku.

👉 Jej treść możemy jednak poznać dzięki rękopisowi Samuela Beniamina Klosego, sporządzonemu w latach 1784–1787. Klose pozostawił zarówno dosłowne odpisy fragmentów księgi, jak i własne wyciągi oraz streszczenia. To właśnie ten przekaz stał się podstawą przygotowanej przez prof. Mateusza Golińskiego edycji.

Księgę złoczyńców wydała Księgarnia Akademicka - link w pierwszym komentarzu.

12/08/2026

📚 Ukazał się nowy numer „Śląskiego Kwartalnika Historycznego Sobótka” - tom 81, nr 2 (2026)!

👉 W numerze znajdziemy m.in. artykuł dr. JAROSŁAWA SZYMAŃSKIEGO pt. „Regulacje śląskiego Urzędu Zwierzchniego z lat 1700, 1719, 1724 dotyczące żebraków”.

Autor przygląda się problemowi żebractwa i włóczęgostwa na Śląsku oraz próbom jego prawnego ograniczania. O ile wcześniej opieka nad ubogimi pozostawała przede wszystkim domeną instytucji kościelnych, od XVI wieku coraz większą rolę przejmowały w tym zakresie władze miejskie. Po wojnie trzydziestoletniej regulowanie tych kwestii coraz częściej nabierało natomiast wymiaru ogólnośląskiego. Artykuł analizuje akty prawne wydane przez Urząd Zwierzchni (Oberamt) w latach 1700, 1719 i 1724, pokazując, w jaki sposób władze prowincji próbowały ograniczać skalę żebractwa i włóczęgostwa.

W najnowszym numerze publikują również absolwenci naszego Instytutu:

👉 Jakub Gil, Działania Bomber Command nad Pomorzem, Śląskiem i Wielkopolską, cz. II: 1940–1941;

👉 Marta Babicz, Wiersz Krzysztofa Cyboniego z roku 1678 na ślub Piotra Opalińskiego z Katarzyną Przyjemską.

Zachęcamy do lektury w pierwszym komentarzu ✨

08/08/2026

📚 Premiera książki dr. hab. TOMASZA PRZERWY, prof. UWr 👏

Ukazała się najnowsza książka prof. Przerwy - Bezmoc. Temat turystycznych kolei linowych, podwieszanych i wyciągów w śląskich Sudetach (do 1945 r.).

🚡 To opowieść o śmiałych przedwojennych projektach, które miały odmienić oblicze sudeckiej turystyki, lecz pozostały w dokumentach, planach i prasowych dyskusjach. Autor rekonstruuje historię koncepcji kolei linowych, podwieszanych i wyciągów, pokazując Sudety jako przestrzeń modernizacyjnych ambicji, inżynieryjnych innowacji, rywalizacji, sporów o przyrodę oraz ograniczeń politycznych i finansowych.

🚡 Tytułowa „bezmoc” nie oznacza więc bezradności techniki, lecz granice możliwości epoki. Niezrealizowane projekty pozwalają zobaczyć, jak wyobrażano sobie przyszłość Karkonoszy i innych części Sudetów oraz jak rozwój nowoczesnej turystyki splatał się z lokalnymi interesami i europejskimi tendencjami.

🔗 Więcej informacji o książce w pierwszym linku w komentarzu.

07/08/2026

🎙️ O „Dniach Petlury” we Lwowie

Dr hab. GRZEGORZ HRYCIUK, prof. UWr był gościem audycji „3 minuty ze Lwowa” Radia Szczecin.

Opowiadał o tzw. Dniach Petlury - pogromie ludności żydowskiej we Lwowie, do którego doszło pod koniec lipca 1941 r., w pierwszych tygodniach niemieckiej okupacji miasta. Zbrodnia została przeprowadzona w warunkach stworzonego przez Niemców terroru antyżydowskiego, przy aktywnym udziale milicji OUN i części podlwowskiej ludności.

Link w pierwszym komentarzu.

07/08/2026

🪚 Historia zapisana na łacie

Dr Paweł Duma, archeolog, podczas badań naszego budynku odkrył łatę z podpisem cieśli Emila Proske i datą 11 lutego 1930 r. Na tym jednak nie poprzestał - odnalazł cieślę także w archiwach, odsłaniając historię jego zaangażowania w działalność komunistyczną u schyłku Republiki Weimarskiej.

Więcej w naszej rolce! 👇

01/08/2026

📚 Ukazała się książka pt.: The Palmyrene Banqueting Tesserae. An Updated Corpus autorstwa Aleksandry Kubiak-Schneider, Rubiny Rai, Julii Steding i Jean-Baptiste’a Yona 👏

👉 Dr Aleksandra Kubiak-Schneider jest pracowniczką Center for the Study of the Ancient World - CSAW, zespołu kierowanego przez prof. Krzysztofa Nawotkę.

👉 Publikacja poświęcona jest palmyreńskim "banqueting tesserae" - niewielkim, formowanym z terakoty żetonom związanym z ucztami religijnymi, odbywającymi się w sanktuariach i salach biesiadnych Palmyry w pierwszych trzech wiekach naszej ery. Ich przedstawienia i inskrypcje stanowią wyjątkowe źródło do badań nad życiem religijnym, rytuałami oraz strukturą społeczną starożytnego miasta.

👉 Książka przynosi pierwszą kompleksową rewizję korpusu tych zabytków od czasu publikacji "Recueil des tessères de Palmyre" w 1955 r. Dotychczasowy zbiór został uzupełniony o 168 nowo rozpoznanych typów teser, w tym liczne niepublikowane wcześniej obiekty z Muzeum Palmyry oraz prywatnej kolekcji w Damaszku.

Więcej w pierwszym komentarzu.

Adres

Szewska 49
Wroclaw
50-139

Telefon

+48713752541

Strona Internetowa

https://hist.uwr.edu.pl/, https://www.instagram.com/instytut_historycznyuwr/

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.