Muzeum Mineralogiczne Uniwersytetu Wrocławskiego

Skróty

• Adres
• Telefon
• Godziny Otwarcia
• Ostrzeżenia
• Skontaktuj Się Z Firmę
• Zgłoś prawa własności
  lub zgłoś wpis

• 

  Chcesz aby twoja firma była na górze listy Uniwersytet w Wroclaw?

Our Story

Muzeum Mineralogiczne im. Kazimierza Maślankiewicza Uniwersytetu Wrocławskiego Gromadzenie zbiorów mineralogicznych w Uniwersytecie Wrocławskim datuje się od założenia Gabinetu Mineralogicznego w 1812 roku. Jego kierownictwo zostało powierzone Karolowi von Raumerowi, który jednocześnie został mianowany profesorem mineralogii w Uniwersytecie Wrocławskim. Na początek Gabinetowi przekazano zdekompletowany zbiór minerałów Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu (większa jego część decyzją grafa Redena została przekazana do Muzeum w Berlinie). Z tego zbioru stworzono małą kolekcję do celów dydaktycznych i umieszczono w wynajętym lokalu. Kolekcję tę nazywano także „wrocławskim akademickim zbiorem mineralogicznym”. Dalszy rozwój Gabinetu Mineralogicznego datuje się od 1815 roku, kiedy to zakupiono – za rekomendacją Ftiedricha Augusta Breithaupta - kolekcję minerałów znanego kolekcjonera także asesora górniczego z Freibergu - Heinricha Wihelma Mundera za kwotę 4000 talarów. Zbiór ten, według świadectwa współczesnych, miał dużą wartość naukową i wśród prywatnych kolekcji we Freibergu uważany był niezaprzeczalnie za pierwszy po zbiorze „ojca geologii” A. G. Wernera. W zakupionym zbiorze szczególnie cenna była kolekcja minerałów z Gór Kruszcowych. Zbiory Gabinetu Mineralogicznego rosły i w 1815 roku władze uniwersyteckie przekazały mu pięć pomieszczeń w istniejącym obecnie budynku Konwiktu przy ul. Kuźniczej 35. Prof. K. Raumer po ośmioletniej działalności na stanowisku dyrektora Gabinetu Mineralogicznego przeniósł się w 1819 roku do Halle. Pozostawił perwszy katalog zbiorów zawierający 14087 eksponatów. Po jego odejściu dyrekcja gabinetu przeszła w ręce znanego filozofa i przyrodnika Henryka Steffensa, który będąc profesorem fizyki, wykładał również mineralogię. Przekazał on do muzeum 8469 okazów z w łasnej kolekcji. W 1833 roku kierownictwo gabinetu przejął Ernest Friedrich Glocker, profesor mineralogii. Było on dobrym naukowcem i znamienitym zbieraczem, jednak wraz z przejściem na emeryturę zabrał ze sobą ponad 16 000 okazów, które za dożywotnią rentę przekazał uniwersytetowi w Tybindze. W 1855 roku stanowisko dyrektora Gabinetu Mineralogicznego powołano prof. Ferdynanda Römera. Zasłużył się on w okresie swej 32-letniej kadencji (1855-1887) znacznym powiększeniem zbiorów mineralogicznych. W 1867 roku Wyższy Urząd Górniczy we Wrocławiu przekazał kolekcję skamieniałości i skał z obszaru Dolnego Śląska. Również sam Römer oddał gabinetowi swój zbiór skamieniałości zebranych podczas podróży do Ameryki Północnej, Skandynawii, Rosji i innych krajów. Ponadto zbiór wydatnie powiększył się w 1863 roku po zakupieniu minerałów z kolekcji nauczyciela Rennschmidta. W 1861 roku dyrektor Gabinetu uzyskał obietnicę otrzymania nowego pomieszczenia, gdyż dotychczasowe w budynku Konwiktu okazało się już za ciasne. Została ona zrealizowana dopiero w 1866 roku, po wybudowaniu gmachu zwróconego frontem ku Odrze. Najwyższe piętro w tym gmachu oddano do dyspozycji Gabinetu Mineralogicznego. Przy urządzaniu muzeum w nowym pomieszczeniu duże zasługi położył znany mineralog prof. Martin Websky (1824-1886) oraz kustosz dr Hans Fiedler, autor pierwszej monografii o minerałach Dolnego Śląska. Zasługą M. Webskiego było stworzenie wystawy mineralogicznej oraz skompletowanie zbioru minerałów śląskich, których większość zebrał osobiście w czasie długoletniej służby w górnictwie, następnie przekazał muzeum. Był znakomitym analitykiem chemicznym swoich czasów i prowadził ożywioną korespondencję z innymi mineralogami europejskim, co zaowocowało znacznym wzbogaceniem zbiorów o okazy z niemal całej Europy. Następcą F. Römera, jako dyrektora, był od roku 1892 wybitny mineralog prof. Carl Hintze, który jednocześnie wykładał na uniwersytecie mineralogię i krystalografię. Carl Hintze był autorem pierwszej systematyki minerałów. W roku 1871 Gabinet Mineralogiczny zostaje przemianowany na Instytut Mineralogiczny Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1880 roku dokonano zmiany nazwy Instytutu na Muzeum Mineralogiczne Uniwersytetu Wrocławskiego. Z kolei od roku 1897 następuje rozdział i wyodrębnienie nowych zakładów naukowych, a mianowicie Muzeum Mineralogicznego UWr., Instytutu Mineralogicznego UWr. i Instytutu Geologiczno-Paleontologicznego UWr. (dyrektorem był prof. F. Frech). W roku 1918 powołano Instytut Mineralogiczno-Petrograficzny bez wydzielenia muzeum. Począwszy od roku 1928 zmieniono nazwę Instytutu na Instytut Mineralogiczno-Petrograficzny i Muzeum. Ostatecznie od roku 1929 kierownictwo tego instytutu wraz z muzeum przejął prof. K. Spangenberg, który na tym stanowisku przetrwał do roku 1945. Pod koniec drugiej wojny światowej najcenniejsze zbiory mineralogiczne Uniwersytetu zostały wywiezione z Wrocławia. To uchroniło je od zniszczenia, na które mogły być narażone w ogarniętym działaniami wojennymi mieście. Największą część zbiorów zdeponowano w kościele p.w. Św. Jana i Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie oraz w kościele p.w. Św. Apostołów Piotra i Pawła Strzegomiu. Nie są znane losy całości zbiorów. Dawne księgi inwentarzowe zaginęły. W niedługim czasie po wyzwoleniu Wrocławia w 1945 roku, dzięki usilnym staraniom prof. Kazimierza Maślankiewicza, kierownika utworzonej w roku 1946 Katedry Mineralogii i Petrografii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz doc. Edwarda Zubika, późniejszego dziekana Wydziału Nauk Przyrodniczych UWr., zbiory przechowywane w Świerzawie zostały sprowadzone do Wrocławia. Nie wróciła natomiast ta część zbioru mineralogicznego, którą wywieziono do Strzegomia. Została ona przewieziona do Warszawy, gdzie wcielono ją do kolekcji Muzeum Ziemi PAN. Sprowadzone do Wrocławia zbiory mineralogiczne początkowo przechowywano w budynku dawnej szkoły budowlanej przy ul. B. Prusa 53 (dziś Wydział Architektury Politechniki Wrocławskiej). Mimo trudności lokalowych i braku ludzi do pracy przystąpiono do ich rozpakowywania, porządkowania i ewidencjonowania. Prace te prowadziła doc. Zofia Pentlak, zajmująca w latach 1947-1948 stanowisko kustosza zbiorów. Jej zasługą było wstępne uporządkowanie części zbioru oraz zestawienie małej podręcznej kolekcji do celów dydaktycznych. Poza nielicznymi wyjątkami zbiór minerałów zapakowany w szufladach i skrzyniach wrócił do Wrocławia w dobrym stanie. Również stare metryki inwentaryzacyjne były na ogół dołączone do poszczególnych okazów. W 1952 roku Katedra Mineralogii i Petrografii, podobnie jak inne katedry geologiczne, została przeniesiona do gmachu przy ul. Cybulskiego, w którym do dziś zajmuje część pomieszczeń w bramie nr 30. Wraz z nią powędrowały i zbiory, którym oddano do dyspozycji pomieszczenia o powierzchni ok. 300 m2 na parterze budynku pomiędzy bramami 32 a 34. Wiele trudu kosztowała przeprowadzka zbiorów liczących około 20 000 okazów. Niemniej jednak, już w 1952 roku zorganizowano pierwszą wystawę minerałów na potrzeby dydaktyki uniwersyteckiej, obejmującą około siedemset wybranych okazów. Wystawa była umieszczona w korytarzu przyszłego muzeum, a przygotowywali ją dr Bogusław Bereś i mgr Edward Lis. Urządzenie ekspozycji z prawdziwego zdarzenia można było rozpocząć dopiero w roku 1964, kiedy to długotrwałe starania prof. Kazimierza Maślankiewicza, ówczesnego prorektora Uniwersytetu Wrocławskiego, doprowadziły do rozpoczęcia generalnego remontu pomieszczeń muzealnych. Remontem kierował wówczas świeżo zaangażowany do pracy w Katedrze Mineralogii i Petrografii mgr Michał Sachanbiński. Otwarcie i udostępnienie zbiorów Muzeum Mineralogicznego, funkcjonującego w obrębie Katedry Mineralogii i Petrografii Uniwersytetu Wrocławskiego, nastąpiło w czerwcu 1966 roku w pierwszym dniu II Zjazdu Stowarzyszenia Geologów Wychowanków Uniwersytetu Wrocławskiego. Kierownictwo muzeum spoczywało wówczas w rękach dr Marii Witkiewicz. Po przejściu dr M. Witkiewicz na emeryturę w 1970 roku do Muzeum Mineralogicznego została zaangażowana na stanowisku kustosza Władysława Majerowicz, a także student Janusz Janeczek (obecnie - profesor Uniwersytetu Śląskiego) W 1977 roku kierownictwo Muzeum powierzono dr Michałowi Sachanbińskiemu. Decyzją Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 8 czerwca 1981 r. Muzeum Mineralogiczne zostało wyodrębnione z Zakładu Mineralogii i Petrografii i podniesione do rangi samodzielnego zakładu w ramach Instytutu Nauk Geologicznych. W dniach 19-20.10.1985 r. odbył się we Wrocławiu IX Walny Zjazd Stowarzyszenia Geologów Wychowanków Uniwersytetu Wrocławskiego, w trakcie którego uroczyście nadano Muzeum Mineralogicznemu imię Prof. Kazimierza Maślankiewicza, jako dowód ogromnej wdzięczności środowiska naukowego oraz uczniów dla wybitnego Pioniera i Twórcy polskiej mineralogii we Wrocławiu. W marcu 1994 roku otwarty został przy ul. Kuźniczej 21/22 (czyli na głównej osi kulturalno-turystycznej miasta) oddział Muzeum Mineralogicznego, przeznaczony nie tylko do dydaktyki akademickiej, ale przede wszystkim dla szerokich kręgów mieszkańców Wrocławia oraz turystów. Z dniem 1 grudnia 1995 roku zarządzeniem Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego powołano nową jednostkę organizacyjną w ramach Instytutu Nauk Geologicznych - Muzeum Mineralogiczne i Zakład Gemmologii. Takie połączenie funkcji muzealnych - jedyny w Polsce wyodrębniony zbór kamieni szlachetnych i ozdobnych, naukowych i dydaktycznych miało służyć kształceniu wysokiej klasy specjalistów z zakresu gemmologii. W lipcu 1997 roku Wrocław nawiedziła powódź. Zbiory i gabloty w oddziale przy ul. Kuźniczej zostały ewakuowane, co uchroniło je przed zniszczeniem przez wody powodziowe, które wdarły się do głównych sal ekspozycyjnych w poziomie podpiwniczenia. Natomiast przy ul. Cybulskiego, gdzie gmachy uniwersyteckie stoją niemal tuż przy korycie Odry, wezbrane wody powodziowe opuściły koryto i podeszły pod same okna Muzeum. Na szczęście nie wlały się do pomieszczeń muzealnych, natomiast dostały się do piwnic, w których dokonały zniszczeń w zbiorach minerałów tam przechowywanych, w sprzęcie i aparaturze. 18 kwietnia 2008 roku w oddziale Muzeum - w sali, w której prezentowana jest stała wystawa meteorytów - odsłonięto tablicę ku czci Ernsta F.F. Chladniego (1756-1807). 31 sierpnia 2008 roku zakończył się ponad trzydziestoletni okres kierowania Muzeum Mineralogicznym i Zakładem Gemmologii przez prof. dr habil. Michała Sachanbińskiego. Z dniem 1 października 2008 roku Władze Uniwersytetu powierzyły tę funkcję dr hab. prof. UWr Piotrowi Kazimierzowi Guni. Dnia 12 marca 2013 roku decyzją Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego Muzeum Mineralogiczne im. Kazimierza Maślankiewicza zostało wydzielone jako jednostka naukowa w strukturze Wydziału Nauk o Ziemi i Kształtowania Środowiska. Rozpoczynając oficjalnie swoją działalność w 1966 r. Muzeum Mineralogiczne Instytutu Nauk Geologicznych mogło w znacznej mierze korzystać ze zbiorów zgromadzonych przed 1945 r. i przystąpić do systematycznego ich uzupełniania i wzbogacania. Wiele okazów trafiło do zbiorów mineralogicznych od osób prywatnych oraz instytucji. Już w 1955 r. zbiór znacznie powiększył się dzięki pozyskaniu przez ówczesnego asystenta Katedry Mineralogii i Petrografii mgra. Alfreda Majerowicza (obecnie prof. zwycz. w UWr.) minerałów z kopalni ''Wolność'' w Kowarach. Szczególnie cenny dar w postaci minerałów śląskich otrzymało Muzeum w 1979 roku od Oddziału Dolnośląskiego Polskiego Towarzystwa Przyjaciół o Ziemi. Także Bank Zachodni S.A. przekazał w 1995 roku fumdusze na zakup kolekcji minerałów z pegmatytów strzegomskich Jana Finika ze Strzegomia. Do grona hojnych darczyńców wpisali się także liczni zbieracze i kolekcjonerzy. Przykładowo zbieracze ze Szwajcarii, zrzeszeni w Szwajcarskim Towarzystwie Poszukiwaczy w Lucernie, przekazali w 1995 i 1996 kolekcje minerałów zebranych przez nich w Alpach. Zbieracze z Gold-Clubu Klubu Czeskich Kopaczy Złota z Kutnej Hory przekazali kolekcję minerałów czeskich. 10 listopada 2011r. w oddziale Muzeum przy ul. Kuźniczej uroczyście otwarto wystawę "Minerały wschodniej Bawarii". Prezentowane na niej okazy stanowiły część bogatego, bo liczącego ponad 1500 okazów zbioru podarowanego przez Norberta Klose z Gunzenhausen. 23 maja 2014 roku, również w oddziale Muzeum, uroczyście otwarto wystawę "Minerały pegmatytów z Piławy Górnej" pod patronatem DSS SA. Okazy na niej prezentowane zostały przekazane przez zespół badawczy (projekt NCN-NN307241737) pod kierunkiem prof. AGH dr. hab. inż. Adama Pieczki. Zbiór ten obejmuję niemal 200 eksponatów. Muzeum otrzymuje także okazy mineralogiczne od pracowników Instytutu Nauk Geologicznych UWr, członków Studenckiego Koła Naukowego Geologów UWr, Pracowni Usług Geologicznych "WROMIN"" oraz licznych kolekcjonerów i osób prywatnych. Najstarsze w Polsce Muzeum Mineralogiczne Uniwersytetu Wrocławskiego, noszące imię prof. Kazimierza Maślankiewicza, posiada bogate zbiory mineralogiczne zaliczane do największych w kraju. Liczą one ponad 29 tysięcy okazów, w tym: niemal 8 tys. minerałów zebranych z terytorium Polski, ponad 20 500 minerałów pochodzących z różnych miejsc na świecie, 160 meteorytów, ponad 500 kamieni szlachetnych i ozdobnych. Zbiory pochodzą z zachowanych kolekcji przedwojennego muzeum oraz zostały zebrane lub podarowane po roku 1945. Średnio rocznie muzeum pozyskuje około 60 okazów w tym 70 procent z obszaru Polski. Do okazów wyjątkowych w zbiorach Muzeum należą holotypy i kotypy. Do niedawna było pięć holotypów, czyli minerałów po raz pierwszy na świecie opisanych: sarkopsydu z Michałkowej w Górach Sowich opisanego przez M.Websky`ego w 1868 r., lüneburgitu z Lüneburg w Niemczech opisanego przez C.Nöllner`a w 1870 r., aërenitu z Pirenejów opisanego przez A. von Lasssaulx`a w 1876 r., strengitu z kopalni Eleonore w Dünsberg w Niemczech opisanego przez A.Nies`a w 1877 r., jaskólskitu ze złoża Vena w Bergslagen w Szwecji opisanego przez M.A. Zakrzewskiego w 1984 r., oraz szesnaście okazów kotypów minerałów: ardennitu, davreuxitu, sarkopsydu i stilpnomelanu. Na początku lat 90-ch ubiegłego stulecia muzeum zostało uznane przez IMA oficjalnym depozytorium nowoodkrytych minerałów – jedynym takim w Polsce. W związku z tym nowoodkryte minerały z obszaru Polski powinny być w nim przechowywane. W 2012 roku do muzeum trafiły holotypy nioboholtytu, tytanoholtytu i szklaryitu ze Szklar; w 2013 piławit z Piławy Górnej i moraskoit z meteorytu Morasko; w 2015 roku żabińskit z Piławy Górnej, czochralskit z meteorytu Morasko oraz maneckit z Michałkowej – razem 9 holotypów, co niemal potroiło ich dotychczasową liczbę. Muzeum jest zarejestrowane w Międzynarodowej Asocjacji Muzeów Mineralogicznych. Prezentowane jest też w przewodniku po najważniejszych muzeach mineralogicznych świata, który ukazał się z początkiem nowego tysiąclecia. Obecne zbiory Muzeum uporządkowane są w czterech działach: minerały świata, minerały Polski, kamienie szlachetne i ozdobne oraz meteoryty. Są one zarejestrowane w księgach inwentarzowych. Okazy, które są wystawione w gablotach – w liczbie ponad 3000 - są także zainwentaryzowane cyfrowo. Wystawy stałe otwiera ekspozycja zatytułowana ''Minerały Świata'', której zadaniem jest zapoznanie zwiedzających z najważniejszymi minerałami występującymi na Ziemi. Ekspozycja przedstawia najbardziej reprezentatywną część zbioru minerałów zgromadzonych w Muzeum. Jest ona przeznaczona przede wszystkim na potrzeby dydaktyki dla studentów geologii. Minerały ułożono według systematyki przyjętej przez H.Strunza (1996) i A. Bolewskiego (1965). Wystawiono ponad 1100 minerałów w 13 zabytkowych gablotach. Do stałych ekspozycji muzeum należą również ''Minerały Polski'' i ''Minerały pegmatytów strzegomskich''. W oddziale Muzeum przy ul. Kuźniczej 21/22 zainstalowane są wystawy stałe: ''Meteoryty'', ''Minerały Polski'', ''Kamienie szlachetne i ozdobne'', ''Kamienie szlachetne i ozdobne - Grupa Krzemionki'', ''Minerały pegmatytów strzegomskich'', "Agaty Gór Kaczawskich", „Minerały pagmatytów z Piławy Górnej”, „Minerały Wschodniej Bawarii”, a także małe ekspozycje prezentujące szlify kamieni szlachetnych, kamienie syntetyczne, minerały znalezione we Wrocławiu oraz holotypy.