14/05/2026
Czy można zwiększyć skuteczność terapii przeciwnowotworowej, ograniczając jednocześnie jej toksyczność wobec zdrowych komórek?
👩🔬 W projekcie Onko-SPARK, realizowanym na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu pod kierownictwem prof. Julity Kulbackiej, szukaliśmy odpowiedzi na to pytanie, sprawdzając, czy kontrolowana elektroporacja może wzmocnić działanie nowych związków przeciwnowotworowych.
👨🔬 Celem prac była kompleksowa walidacja aktywności przeciwnowotworowej nowych pochodnych 4,6-dimetylo-2-sulfanylopirydyno-3-karboksyamidu, w tym hydrazydów oraz pochodnych triazolowych i oksadiazolowych, autorstwa dr. hab. Piotra Świątka, prof. UMW i jego zespołu.
Projekt obejmował kilka kluczowych etapów badawczych:
🧪 Opracowanie i walidację nowych związków chemicznych – badane cząsteczki należą do grupy pochodnych dimetylopirydyno-3-karboksyamidu i zostały ocenione pod kątem potencjału przeciwnowotworowego oraz selektywności działania.
🔬 Ocenę cytotoksyczności i selektywności biologicznej – sprawdzaliśmy wpływ związków na komórki nowotworowe i zdrowe, aby określić, czy możliwe jest uzyskanie silniejszego efektu przeciwnowotworowego bez proporcjonalnego wzrostu toksyczności ogólnoustrojowej.
⚡ Zastosowanie elektroporacji jako metody zwiększania transportu leku – impulsy elektryczne czasowo zwiększają przepuszczalność błony komórkowej. Dzięki temu cząsteczki terapeutyczne mogą efektywniej przenikać do wnętrza komórek nowotworowych.
🧫 Badania w modelach komórkowych 2D i 3D – projekt obejmował nie tylko klasyczne hodowle komórkowe, ale również modele sferoidowe 3D, które lepiej odwzorowują mikrośrodowisko guza i pozwalają bardziej realistycznie ocenić potencjał terapii. Wykorzystaliśmy modele raka jajnika, trzustki, gruczolakoraka gruczołu piersiowego, niedrobnokomórkowego raka płuc oraz raka skóry.
🛡️ Ocenę działania immunomodulującego – badaliśmy nie tylko bezpośredni efekt cytotoksyczny, ale także wpływ nowych związków na odpowiedź biologiczną komórek, w tym komponent immunomodulacyjny.
📊 Ocenę farmakologiczną i mechanistyczną – analizowaliśmy właściwości badanych związków, mechanizmy ich działania oraz parametry istotne dla dalszego rozwoju terapii celowanych.
Wartość projektu wynika z połączenia dwóch obszarów ważnych dla rozwoju nowoczesnych terapii onkologicznych: chemii medycznej oraz biofizyki transportu przez błony komórkowe.
nie jest więc tylko projektem syntezy nowych związków. To próba zbudowania bardziej precyzyjnego modelu terapii, w którym skuteczność leku zależy nie tylko od samej cząsteczki, ale także od kontrolowanego sposobu jej dostarczenia do komórki nowotworowej.
Jeśli wyniki dalszych badań potwierdzą skuteczność i bezpieczeństwo tej strategii, może ona stać się podstawą do rozwoju nowych protokołów elektrochemioterapii, szczególnie w obszarach, w których klasyczne schematy leczenia mają ograniczoną skuteczność lub wysoką toksyczność.
🇪🇺 Projekt "Nowe pochodne 4,6-dimetylo-2-sulfanylopirydyno-3-karboksyamidu o aktywności cytotoksycznej i immunomodulującej wspomagane elektroporacją w terapiach onkologicznych. Akronim: Onko-SPARK" finansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Wartość finansowania: 6 084 375,00 zł.
Agencja Badań Medycznych
Więcej informacji na stronie projektu 👉 https://tiny.pl/f3fwpm_rn
