20/05/2026
Cykl „Zapisani w historii” 📖
W dzisiejszej odsłonie cyklu przedstawiamy sylwetkę wybitnego prof. Hermana — współtwórcy farmakologii klinicznej w Polsce.
prof. zw. dr hab. n. med., dr h.c. multi. Zbigniew Stanisław Herman
lekarz, specjalista chorób wewnętrznych, farmakolog kliniczny, rektor Śląskiej Akademii Medycznej.
Swoją drogę naukową i zawodową związał ze Śląskiem, początkowo z Wydziałem Lekarskim w Zabrzu-Rokitnicy, gdzie ukończył studia i rozpoczął działalność naukową już jako student. Rozwijał tutaj swoje pierwsze zainteresowania badawcze oraz kolejne etapy kariery akademickiej.
Jego działalność naukowa obejmowała badania nad psychofarmakologią, farmakologią kliniczną i miażdżycą. Do jego najważniejszych osiągnięć należało opracowanie nowatorskich metod badań mózgu oraz odkrycia dotyczące działania leków przeciwpsychotycznych, enkefalin i neuropeptydu Y. Zdobywał doświadczenie także w renomowanych ośrodkach zagranicznych, m.in. w USA, Wielkiej Brytanii i Szwecji. Po powrocie do kraju wprowadzał nowoczesne metody badań farmakologicznych, które upowszechniał w polskich ośrodkach naukowych.
Przez wiele lat był związany z Katedrą i Zakładem Farmakologii w Zabrzu-Rokitnicy, gdzie pełnił funkcję kierownika i rozwijał zaplecze naukowo-dydaktyczne. Następnie stworzył od podstaw Katedrę Farmakologii i Zakład Farmakologii Klinicznej w Katowicach. Była to pierwsza w Polsce Kliniki Farmakologii Klinicznej.
W latach 1980–1982 pełnił funkcję rektora Śląskiej Akademii Medycznej, prodziekana (1975-1977), a następnie dziekana (1977-1980) Wydz. Lekarskiego w Katowicach, przewodn. Senackiej Komisji Nauki (od 1990), czł. Senatu ŚAM (1983-2002).
Jego dorobek obejmuje blisko 350 publikacji, a prowadzone badania przyczyniły się do rozwoju psychofarmakologii i farmakologii klinicznej.
W 2004 roku wspólnie z żoną ufundował dla Polskiej Akademii Umiejętności roczne stypendia zagraniczne dla młodych pracowników naukowych, przyznawane naprzemiennie w dziedzinach anestezjologii i intensywnej terapii oraz farmakologii klinicznej.
Był promotorem wielu prac doktorskich i wychowawcą kolejnych pokoleń lekarzy oraz naukowców.
Otrzymał wiele odznaczeń państwowych i naukowych, w tym Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Źródła:
Baza Centrum Dokumentacji Dziejów Medycyny i Farmacji Górnego Śląska, biogram autorstwa A. Puzia, dostępny pod adresem https://katalog.sum.edu.pl/F?func=find-b&request=herman&find_code=WBN&adjacent=N&local_base=BIOGRAF&x=49&y=14&filter_code_1=WBZ&filter_request_1=&filter_code_2=WBL&filter_request_2=&filter_code_3=WBL&filter_request_3=&filter_code_4=WBR&filter_request_4= [data dostępu: 14.05.2026].
Profesor Zbigniew Stanisław Herman : współtwórca farmakologii klinicznej w Polsce / pod red. Teresy Białek i Władysława Pierzchały ; [oprac. Teresa Białek, Paweł Bojko, Anna Just]. Katowice : Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach - Biblioteka Główna, 2010.