Faculty of Science, Chiang Mai University

24/09/2026

"ทีมนักวิจัยวิทย์ มช.-ม.แม่โจ้ พัฒนาแนวทาง Dual-Strategy เสริมภูมิคุ้มกันกุ้งก้ามกรามด้วยการเสริมสาหร่ายผลิตแอสตาแซนทินผสานการเพาะเลี้ยงในระบบไบโอฟลอค เพิ่มอัตรารอดชีวิตจาก white spot syndrome virus (WSSV) หนุนการประมงยั่งยืน"
ในปัจจุบัน อุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำกำลังเผชิญกับความท้าทายเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะ และการแพร่ระบาดของโรค ล่าสุด ทีมนักวิจัยจากภาควิชาชีววิทยาคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และนักวิจัยจากคณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้ร่วมกันศึกษาวิจัยในหัวข้อ "From environmental stress to immune precision: A dual-strategy approach to antibiotic-free aquaculture"
งานวิจัยชิ้นนี้ได้นำเสนอแนวคิดการใช้กลยุทธ์แบบผสมผสาน (Dual-Strategy) ระหว่างการประยุกต์ใช้ระบบบิโอฟลอก (Biofloc Technology) ที่ปรับอัตราส่วนที่เหมาะสม เพื่อช่วยจัดการคุณภาพน้ำและกระตุ้นการเจริญเติบโต ร่วมกับการใช้อาหารเสริมจากธรรมชาติที่ได้จากการเพาะเลี้ยงสาหร่าย 𝐻𝑎𝑒𝑚𝑎𝑡𝑜𝑐𝑜𝑐𝑐𝑢𝑠 𝑝𝑙𝑢𝑣𝑖𝑎𝑙𝑖𝑠 ในระยะ cyst แดง ซึ่งอุดมไปด้วยสาร แอสตาแซนธิน (Astaxanthin) สูงสุดประมาณ 46 มก./กรัม (น้ำหนักแห้ง) นำมาบดเป็นผงผสมในอาหารพื้นฐานสำหรับเลี้ยงกุ้งก้ามกราม (𝑀𝑎𝑐𝑟𝑜𝑏𝑟𝑎𝑐ℎ𝑖𝑢𝑚 𝑟𝑜𝑠𝑒𝑛𝑏𝑒𝑟𝑔𝑖𝑖)
จากการทดลองแบ่งกลุ่มกุ้งก้ามกรามออกเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองที่ได้รับแอสตาแซนธินในระดับต่าง ๆ เป็นเวลา 6 สัปดาห์ พร้อมทั้งทดสอบความต้านทานต่อเชื้อแบคทีเรีย (𝐴𝑒𝑟𝑜𝑚𝑜𝑛𝑎𝑠 ℎ𝑦𝑑𝑟𝑜𝑝ℎ𝑖𝑙𝑎, 𝑉𝑖𝑏𝑟𝑖𝑜 𝑝𝑎𝑟𝑎ℎ𝑎𝑒𝑚𝑜𝑙𝑦𝑡𝑖𝑐𝑢𝑠) และไวรัสโรคตัวแดงดวงขาว (White Spot Syndrome Virus - WSSV) พบประเด็นที่น่าสนใจ ดังนี้
ด้านการเจริญเติบโตและอัตราการรอดชีวิต ระบบ Biofloc ช่วยให้กุ้งมีอัตราการเติบโตและรอดชีวิตสูงกว่ากลุ่มน้ำใสอย่างเห็นได้ชัด โดยกลุ่มที่ได้รับแอสตาแซนธิน 300 มก./กก. มีอัตราการรอดชีวิตสูงถึง 80%
ด้านภูมิคุ้มกันและความต้านทานโรค กลุ่มที่ได้รับแอสตาแซนธิน 150 มก./กก. แสดงค่ากิจกรรมของเอนไซม์ไลโซไซม์ (Lysozyme) ดัชนีการกลืนเม็ดลาติกซ์ และเอนไซม์ต้านอนุมูลอิสระ (SOD) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่กลุ่ม 300 มก./กก. สามารถเพิ่มอัตราการรอดชีวิตต่อการติดเชื้อไวรัส WSSV สูงสุดถึง 83.3% พร้อมทั้งช่วยลดปริมาณไวรัสบริเวณตับอ่อนได้อย่างชัดเจน
งานวิจัยนี้นับเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำให้ปลอดจากสารปฏิชีวนะ ลดการสะสมของยาในสิ่งแวดล้อมและเนื้อสัตว์ ปลอดภัยต่อผู้บริโภค ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงทางเศรษฐกิจจากการระบาดของโรค และสามารถนำไปต่อยอดเป็นนวัตกรรมอาหารสัตว์น้ำเชิงพาณิชย์ต่อไป
ผู้สนใจสามารถอ่านบทความวิจัยได้ที่
วารสาร Fish & Shellfish Immunology Date: January 2026, Volume 168
นักวิจัย
คณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
อุดมลักษณ์ สมพงษ์ (Udomluk Sompong), จิราพร โรจน์ทินกร (Jiraporn Rojtinnakorn)
ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
จีรพร เพกเกาะ (Jeeraporn Pekkoh), ชยากร ภูมาศ (Chayakorn Pumas)

23/09/2026

คณะวิทยาศาสตร์ มช. จัดพิธีมอบทุนการศึกษา ประจำปีการศึกษา 2569 รวมกว่า 4.2 ล้านบาท 💜
23 กันยายน 2569 คณะวิทยาศาสตร์จัดพิธีมอบทุนการศึกษาแก่นักศึกษา ประจำปีการศึกษา 2569 ณ ห้องบรรยาย SCB2100 อาคาร 40 ปี คณะวิทยาศาสตร์ โดยได้รับเกียรติจากผู้มีอุปการคุณเข้าร่วมงานอย่างอบอุ่น
คณะวิทยาศาสตร์ได้จัดสรรทุนการศึกษาเพื่อช่วยเหลือและแบ่งเบาภาระของผู้ปกครองให้กับนักศึกษาระดับปริญญาตรี รวมทั้งสิ้น 150 ทุน เป็นจำนวนเงินจัดสรร รวมกว่า 4,250,000 บาท ประกอบด้วย ทุนจากงบประมาณรายได้และกองทุนพัฒนาคณะวิทยาศาสตร์ รวมจำนวน 1,207,400 บาท และทุนสนับสนุนจากผู้มีอุปการคุณ ศิษย์เก่าทุกรุ่นรหัส และหน่วยงานต่างๆ รวมจำนวน 3,042,600 บาท
คณะวิทยาศาสตร์ ขอกราบขอบพระคุณอดีตผู้บริหาร คณาจารย์ ศิษย์เก่า บริษัท ห้างร้าน และผู้มีอุปการคุณทุกท่านเป็นอย่างยิ่ง ที่ได้ร่วมสนับสนุนทุนการศึกษา และส่งเสริมโอกาสทางการศึกษาแก่นักศึกษาคณะวิทยาศาสตร์ในครั้งนี้

23/09/2026

คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มช. ได้รับการคัดเลือกเข้าสู่หอเกียรติยศ พสวท. (DPST Hall of Fame) เชิดชูเกียรติบัณฑิต พสวท. ผู้สร้างผลงานวิจัยและผู้นำการบริหารงานวิทยาศาสตร์โดดเด่น
🎓 ศาสตราจารย์ ดร.ปิยะพงศ์ เนียมทรัพย์ คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (พสวท. รุ่น 1) ได้รับการคัดเลือกให้เข้ารับการเชิดชูเกียรติเป็นผู้สำเร็จการศึกษาทุน พสวท. เข้าสู่หอเกียรติยศ พสวท. ประจำปี 2568 หรือ “DPST Hall of Fame” เพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติบัณฑิตผู้สร้างสรรค์ผลงานวิจัยดีเด่น และเป็นผู้นำในการบริหารและพัฒนางานวิทยาศาสตร์ที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม
พิธีประกาศเกียรติคุณดังกล่าวจัดขึ้นภายในงาน “DPST Job Fair 2026” ภายใต้แนวคิด “Find Your Path, Match Your Future” ณ โรงแรมแอมบาสซาเดอร์ สุขุมวิท เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2569
โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการกำหนดนโยบายผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นประธานเปิดงาน
ตลอด 4 ทศวรรษของทุน พสวท. ตั้งแต่ปี 2527 ได้ผลิตนักวิทยาศาสตร์คุณภาพให้แก่ประเทศแล้วมากกว่า 2,000 คน ทั้งนี้ สสวท. ได้คัดเลือกบัณฑิต พสวท. ผู้สร้างผลงานทางวิทยาศาสตร์ในระดับนานาชาติเข้าสู่หอเกียรติยศ (DPST Hall of Fame) ประจำปี 2568 ทั้งสิ้น 4 ท่าน ซึ่งคณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็น 1 ในบัณฑิต พสวท. ที่ได้รับเกียรติอันทรงคุณค่านี้
#พสวท

23/09/2026

20 พ.ย. นี้ ชาววิทยา มช. พบกันที่งาน "อะตอมล้อมใจ" ขึ้นเฮือนใหม่อาคาร 60 ปี วิทยา มช. 💜
คณะวิทยาศาสตร์ ร่วมกับสมาคมนักศึกษาเก่าคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ขอเชิญคณาจารย์ บุคลากร นักศึกษาคณะวิทยาศาสตร์ และนักศึกษาเก่าทุกรุ่นรหัส ร่วมงาน อะตอมล้อมใจ ขึ้นเฮือนใหม่ “อาคาร 60 ปี” วิทยา มช. ในวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ตั้งแต่เวลา 07.30 น. เป็นต้นไป ณ อาคาร 60 ปี คณะวิทยาศาสตร์ อาคารปฏิบัติการนำร่องด้านวัสดุอุตสาหกรรม ภาควิชาเคมีอุตสาหกรรม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ภายในงานพบกับกิจกรรมที่น่าสนใจมากมาย อาทิ
พิธีเปิดอาคารอย่างเป็นทางการ
พิธีมอบรางวัลนักศึกษาเก่าดีเด่น คณะวิทยาศาสตร์ ประจำปี 2569
การเสวนาพิเศษ จัดโดย สมาคมนักศึกษาเก่าคณะวิทยาศาสตร์
และในช่วงบ่าย พบกับกิจกรรม ณ ภาควิชาต่างๆ
20 พ.ย. 69 "อะตอมล้อมใจ" ขึ้นเฮือนใหม่ “อาคาร 60 ปี” วิทยา มช.
โปรดลงทะเบียนเข้าร่วมงานที่ https://cmu.to/atom2026
🎒https://www.science.cmu.ac.th/2022/news-detail.php?id=5757

22/09/2026

ลงทะเบียนออนไลน์ให้ทัน แล้วมาเจอกัน ที่ มช.
CMU Open House Onsite 2026
12–13 พฤศจิกายน 2569

🎉 CMU Open House Onsite 2026
12–13 พฤศจิกายน 2569
หอประชุมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

✅ เช็กเลย! CMU Open House Onsite 2026 ปีนี้
แต่ละคณะ/วิทยาลัย รับจำนวนกี่คน?
เตรียมตัวให้พร้อม ลงทะเบียนออนไลน์เท่านั้น ‼
แล้วมาเจอกันที่ มช. 💜

#มช

18/09/2026

ขอแสดงความยินดีกับ ผศ.ดร.ว่าน วิริยา ผู้ช่วยหัวหน้าศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เนื่องในโอกาสได้รับรางวัล “หม่อมงามจิตต์ บุรฉัตร บุคคลสำคัญของโลก” รางวัลเสริมสร้างคนดีมีคุณธรรม ครั้งที่ 38 ประจำปี 2569 ประเภท อาจารย์ระดับอุดมศึกษา ผู้ทรงคุณธรรม มีผลงานดีเด่นในการพัฒนาคุณธรรมและจริยธรรมของนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา จาก มูลนิธิอนุสรณ์หม่อมงามจิตต์ บุรฉัตร ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

🌿💜 ศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ขอแสดงความยินดี 💜🌿
แก่ ผศ.ดร.ว่าน วิริยา ผู้ช่วยหัวหน้าศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

เนื่องในโอกาสได้รับรางวัล 🏆 “หม่อมงามจิตต์ บุรฉัตร บุคคลสำคัญของโลก” รางวัลเสริมสร้างคนดีมีคุณธรรม ครั้งที่ 38 ประจำปี 2569 ประเภท อาจารย์ระดับอุดมศึกษา ผู้ทรงคุณธรรม มีผลงานดีเด่นในการพัฒนาคุณธรรมและจริยธรรมของนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา จาก มูลนิธิอนุสรณ์หม่อมงามจิตต์ บุรฉัตร
ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

รางวัลอันทรงคุณค่านี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการทำหน้าที่อาจารย์ ควบคู่กับการทำงานวิจัย การถ่ายทอดองค์ความรู้ และการทำงานร่วมกับนักศึกษาและชุมชน เพื่อให้วิทยาศาสตร์สามารถสร้างประโยชน์และการเปลี่ยนแปลงที่ดีให้แก่สังคม

ศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม ขอร่วมแสดงความยินดีและภาคภูมิใจอย่างยิ่งกับ ผศ.ดร.ว่าน วิริยา ในโอกาสสำคัญนี้ 💜🌱
#ศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม #คณะวิทยาศาสตร์มช #มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ #ผศดรว่านวิริยา #หม่อมงามจิตต์บุรฉัตร #วิทยาศาสตร์เพื่อสังคม

17/09/2026

"น้ำใจเล่า เรารักใคร่ในสีม่วง
ผูกสัมพันธ์กันทั้งปวงห่วงทุกครา" 💜
รับน้องขึ้นดอย 2569
#รับน้องขึ้นดอย2569

17/09/2026

ทีมนักวิจัยคณะวิทย์-แพทย์ มช. พัฒนา “CHDS” นวัตกรรมสร้างข้อมูลสังเคราะห์เชิงเรขาคณิต ยกระดับ AI และความปลอดภัยของข้อมูลสุขภาพ สนับสนุนการรักษาพยาบาลเฉพาะบุคคล สนับสนุนการแพทย์แม่นยำ
ทีมนักวิจัยจากคณะวิทยาศาสตร์และคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกันพัฒนาอัลกอริทึม “CHDS: Geometry-based synthetic data generation for tabular data” แนวทางการสร้างข้อมูลสังเคราะห์สำหรับข้อมูลตารางโดยใช้แนวคิดเชิงเรขาคณิต เพื่อแก้ไขปัญหาข้อจำกัดด้านความเป็นส่วนตัวและการเข้าถึงข้อมูล พร้อมขับเคลื่อนการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ Data Analytics
ในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และการวิเคราะห์ข้อมูลเข้ามามีบทบาทสำคัญ การเข้าถึงชุดข้อมูลจริงมักมีข้อจำกัดด้านความเป็นส่วนตัว ความละเอียดอ่อนของข้อมูล หรือมีจำนวนข้อมูลไม่เพียงพอ โดยเฉพาะในงานด้านการแพทย์และสาธารณสุข ทีมนักวิจัยจึงได้พัฒนาขั้นตอนวิธี CHDS ขึ้นมาเป็นทางเลือกใหม่ในการสร้างข้อมูลเทียม (Synthetic Data) ที่สะท้อนลักษณะสำคัญของข้อมูลจริงได้โดยไม่ต้องเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล
จุดเด่นของวิธี CHDS คือการพัฒนาขั้นตอนวิธีสร้างข้อมูลสังเคราะห์สำหรับข้อมูลตารางโดยใช้แนวคิดเชิงเรขาคณิต โดยไม่กำหนดสมมติฐานว่าข้อมูลต้องมีการแจกแจงรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง วิธีการที่นำเสนอประกอบด้วย การใช้ convex hull เพื่อกำหนดขอบเขตของข้อมูล การใช้การประมาณค่าความหนาแน่น (density estimation) เพื่อประมาณการกระจายของข้อมูล การใช้กระบวนการสุ่มแบบ Markov Chain Monte Carlo (MCMC)-based heuristic เพื่อสร้างตัวอย่างข้อมูลใหม่ รองรับข้อมูลที่มีทั้งตัวแปรเชิงตัวเลขและเชิงหมวดหมู่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า วิธีการที่นำเสนอสามารถสร้างข้อมูลสังเคราะห์ที่รักษาลักษณะสำคัญของข้อมูลจริงได้ดี และช่วยสร้างความสมดุลระหว่างประโยชน์ของข้อมูล (data utility) และความเป็นส่วนตัว (privacy) ได้อย่างเหมาะสม จากการประเมินเปรียบเทียบกับวิธีสร้างข้อมูลสังเคราะห์ระดับแนวหน้า (State-of-the-Art) จำนวน 6 วิธี บนชุดข้อมูลด้าน Machine Learning จำนวน 4 ชุด
ขั้นตอนวิธีนี้จึงมีประโยชน์อย่างยิ่งในกรณีที่ข้อมูลจริงมีข้อจำกัด เช่น การนำไปใช้พัฒนาและทดสอบโมเดล Machine Learning โดยไม่จำเป็นต้องเผยแพร่หรือเปิดเผยข้อมูลจริงทั้งหมด
ในด้านวิชาการ เป็นการเสนอแนวทางใหม่สำหรับการสร้างข้อมูลสังเคราะห์ที่เชื่อมโยงแนวคิดเชิงเรขาคณิต การประมาณความหนาแน่น และ MCMC เข้าด้วยกัน ถือเป็นทางเลือกที่น่าสนใจนอกเหนือจากวิธีเดิม ๆ เช่น GAN, VAE และ Diffusion-based methods ในด้านสังคม เป็นการสนับสนุนการใช้ข้อมูลในการวิจัยและพัฒนา AI โดยลดความจำเป็นในการแบ่งปันข้อมูลจริงที่มีความละเอียดอ่อน และด้านเศรษฐกิจ ช่วยลดข้อจำกัดในการเข้าถึงข้อมูลสำหรับการพัฒนาและทดสอบระบบ Data Analytics และ Machine Learning ในภาคส่วนต่าง ๆ
งานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการนานาชาติ Knowledge-Based Systems (Volume 351, Part B, Article 116745) ปี 2026
ผู้สนใจสามารถอ่านบทความวิจัยได้ที่ https://doi.org/10.1016/j.knosys.2026.116745
ทีมวิจัย
นายโสภณัฐ พงษ์มารุทัย นักศึกษาปริญญาโท สาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์, ผศ.ดร.ศุภณัฐ ชัยดี ภาควิชาคณิตศาสตร์, อ.นพ.ฉันท์ชนก อร่ามรัตน์ และ รศ.ดร.นพ.ชัยสิริ อังกุระวรานนท์ จากภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว คณะแพทยศาสตร์ พร้อมด้วย ผศ.ดร.ปภังกร อิ่นแก้ว ภาควิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์ (Corresponding Author)
อ่านข่าว https://www.cmu.ac.th/th/article/31dd0729-6b06-4310-9f4f-578d57604f05

16/09/2026

บรรยากาศพิธีแสดงมุทิตาจิตแด่ผู้เกษียณอายุงาน ประจำปี 2569 💜
วันพุธที่ 16 กันยายน 2569 ณ ห้องบรรยาย SCB2100 อาคาร 40 ปี คณะวิทยาศาสตร์
ซึ่งจัดขึ้นเพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติ และแสดงความขอบคุณบุคลากรผู้เกษียณอายุงาน
ซึ่งมีคุณูปการต่อคณะวิทยาศาสตร์
📷 ชมภาพ และ VDO การจัดกิจกรรมได้ที่ https://www.science.cmu.ac.th/2022/news-detail.php?id=5749

15/09/2026

หาข้อมูลเรียนต่อ แลกเปลี่ยน
ทำวิจัยต่างประเทศ เย็นนี้เจอกัน
นศ. คณะอื่นก็มาร่วมกิจกรรมได้นะ ✈️Science International Day