หลักสูตรสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ มบส

19/04/2026

🎉 วันที่ 29 มีนาคม 2569 รายวิชาเครื่องหอมจากสมุนไพร (วิชาเลือกเสรี) จัดนำเสนอผลงานเครื่องหอมตามอัธยาศัย โดยมีผลการนำเสนอทั้งหมด 5 ผลงานได้แก่
1. PEARLIE POP Diffuser & Fragrance
2. Balm Perfume
3. สบู่สมุนไพรนกคุมหลี
4. เทียนหอมอโรมา
5. Blankmaiden Body Spay

🏆 รางวัลชนะเลิศ : เทียนหอมอโรมา
จัดทำผลงานโดย :
1. นางสาวณัฐพร หะหมาน
2. นางสาวพิญชร์นาฎ กลับสุข
3. นางสาวอารีรัตน์ เอี้ยวสกุล
4. นางสาวอัญชิสา วัฒนก้านตง
5. นางสาวภัคจิรา บริภารัตน์
6. นางสาวเนตรนภา ขาวผ่อง
7. นางสาวธราภรณ์ โยงรัมย์
8. นางสาวพัทธมน อิ่มโอชา

🏆 รางวัลรองชนะเลิศ : Blankmaiden Body Spay
จัดทำผลงานโดย :
1. นางสาวนวนัฐ เงินสม
2. นางสาวภาสุกาญ มาตย์ภูธร
3. นางสาวนภสร ทวิชศรี
4. นางสาวการียา ฮะฮา
5. นางสาวนิมมิตา พงษ์กสิการณ์
6. นายณัฐวุฒิ ภาษยวรรณ
7. นางสาวศิณาภา วรวัฒน์
8. นางสาวผกามาศ แซ่เฮง

📃 กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่
1.ผศ.ดร.ดุษฎี เทิดบารมี
2.ผศ.ดร.ฑิตยา สิทธิโสภาสกุล
3.อ.ดร.นิลุบล สอนแก้ว

👩‍🏫 อาจารย์ผู้สอน คือ ผศ.ดร.นฤวรรณ ภัทรพงศ์ดิลก

09/04/2026

คลิปประมวลภาพการประกวดเครื่องหอมจากสมุนไพร ในรายวิชา เครื่องหอมจากสมุนไพร ในวันที่ 31 มีนาคม 2569

09/04/2026

✨ ผลงาน วิชาสปาสมุนไพรและสุคนธบำบัด ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 สนุกสนานได้ผลิตภัณฑ์สวยงามใช้ได้จริงๆนะ 💕
อาจารย์ผู้สอน : อ.ดร.นิลุบล สอนแก้ว

09/04/2026

😘 ผลงาน "เครื่องดื่มสมุนไพร" ของ นศ. หลากหลายคณะ หมวดวิชาเลือกเสรี วิชาผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มจากสมุนไพรและกัญชา 😘
🍹สีสันสดใส 🍹ดื่มแล้วสดชื่น 🍹
อาจารย์ผู้สอน: ผศ.ดร.อาทิตยา สามณฑา

09/04/2026

แผ่นประชาสัมพันธ์ ผลิตภัณฑ์เครื่องหอมจากสมุนไพร จากรายวิชา เครื่องหอมจากสมุนไพร ประจำภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568
อาจารย์ผู้สอน : ผศ.ดร.นฤวรรณ ภัทรพงศ์ดิลก

03/04/2026

ศุกร์สมุนไพร EP.070
📜 ดินสอพอง…สมุนไพรนานาประโยชน์ 📝

ทราบหรือไม่ว่า … ดินสอพองจัดเป็นสมุนไพรประเภทแร่ธาตุ หรือเป็นเครื่องยากลุ่มธาตุวัตถุ มีรสยาเย็น เป็นการผสมคำระหว่างคำว่า “สอ” มาจากภาษาเขมร หมายถึง ขาว และ คำว่า “พอง” เป็นลักษณะพิเศษของดินชนิดนี้ คือ เมื่อสัมผัสกับน้ำจะพองตัวและแตกตัวอย่างรวดเร็ว แหล่งที่พบมาก คือ อ.เมือง จ.ลพบุรี และกระจายอยู่หลายพื้นที่ ได้แก่ อ.เมืองและอ.ตาคลี จ.นครสวรรค์ อ.บ้านหมอ จ.สระบุรี อ.เมืองและอ.ท่าม่วง จ.กาญจนบุรี เป็นต้น

ดินสอพอง คือ ดินมาร์ลหรือปูนมาร์ล (marl) เกิดจากการผุพังของหินปูน แล้วถูกน้ำพัดพามาบริเวณแอ่งที่ลุ่มหรือตามเชิงเขา หินปูนจึงเป็นวัตถุต้นกำเนิดสำคัญของดินมาร์ล ดินสอพองเป็นเนื้อดินที่มีสารประกอบแคลเซียมคาร์บอเนต (CaCO3) มากกว่า 80% เมื่อบีบน้ำมะนาวซึ่งมีสมบัติเป็นกรดใส่ในดินสอพอง จะเกิดฟองฟู่ของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) และพบองค์ประกอบอื่น ๆ เช่น แมกนีเซียมคาร์บอเนต แคลเซียมออกไซด์ ซิลิกอนออกไซด์ อะลูมิเนียมออกไซด์ เป็นต้น

ดินสอพองถูกนำมาใช้ประโยชน์อย่างกว้างขวาง เช่น
1) บดดินสอพองผสมน้ำมะนาว ทาบริเวณฟกช้ำ เนื่องจากมีฤทธิ์เย็นและช่วยดูดซับความร้อนได้ จึงช่วยลดอาการอักเสบ บวม โน ได้ รอจนแห้ง แล้วพอกซ้ำ 2-3 ครั้ง
2) นำมาทำดินสอพองสะตุ เป็นกระบวนการทำให้สะอาดใช้ความร้อนเพื่อฆ่าเชื้อ โดยนำดินสอพองมาแช่น้ำ กรองดินหยาบออกไป นำไปตากแดดให้แห้ง บดให้เป็นผง แล้วใส่หม้อดินปิดฝาตั้งไฟปานกลาง จากนั้นปล่อยให้เย็น จากนั้นผสมกับผงขมิ้นชันให้เข้ากัน ใช้หลังอาบน้ำ ทาบริเวณผื่นคัน สิว และอักเสบจากแมลงกัดต่อย
3) ใช้สำหรับพอกหน้าและขัดผิวกาย นำดินสอพองมาผสมกับมะขามเปียก นมสดและขมิ้น ช่วยให้ผิวเนียน สดใส
4) ใช้เป็นผงขัดทำความสะอาดเครื่องใช้โลหะ หรือเครื่องประดับที่ทำด้วยเงิน นาก ทองแดงและทองเหลืองให้เงางาม
5) ใช้เป็นส่วนผสมการถนอมอาหาร นำมาพอกไข่เป็ดเพื่อทำเป็นไข่เค็ม
6) ใช้เป็นส่วนผสมผลิตยาสีฟัน ตำลึง กานพลู เปลือกข่อย เกลือ สารส้ม
7) ใช้เป็นส่วนผสมปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ซีเมนต์ และยังปรากฏหลักฐานในจดหมายเหตุแห่งชาติว่า ในสมัยรัชกาลที่ 3 และ 4 ใช้ดินสอพองเป็นส่วนผสมในการก่อสร้างวัด พระสุเมรุ
8 ) ใช้สำหรับการฆ่าเชื้อในแหล่งน้ำและดิน เช่น โรยฆ่าเชื้อบริเวณฟาร์มหรือคอกสัตว์ เป็นต้น

ข้อควรระมัดระวัง
อย่าให้ดินสอพองเข้าตา จมูก ปาก หรือบาดแผลที่ผิวหนัง อาจเกิดการระคายเคืองผิว เนื่องจากดินสอพองมีค่า pH สูง และควรเลือกดินสอพองที่มีสีขาวธรรมชาติ ไม่มีสีสันฉูดฉาด มีฉลากกำกับว่ามีแหล่งผลิตที่เชื่อถือได้ หรือผ่านการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ แต่หากไม่มั่นใจอาจนำดินสอพองที่ซื้อมานำมาผ่านความร้อน โดยวิธีสะตุดิน ตามที่กล่าวข้างต้น เพื่อป้องกันการได้รับเชื้อแบคทีเรียบางชนิด

🖼️ ภาพประกอบ :
ภาพที่ 1 ดินสอพอง (ที่มา: iStock)

📚 เรียบเรียงโดย :
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อุมาลี นามดวง
อาจารย์ประจำสาขาวิชาสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

📄 References :
1) จิตตระการ เอกกมลกุล และคณะ. (2549). โครงการบทเรียนวิทยาศาสตร์ท้องถิ่นการพัฒนาคุณภาพดินสอพอง. สืบค้นจาก
https://library.tru.ac.th/images/academic/research/r62764/07chap2.pdf
2) สสวท. (2567). คู่ชิดวิทย์สร้างสรรค์ คู่ขวัญ “สงกรานต์…ดินสอพอง” สืบค้นจาก https://www.ipst.ac.th/news/60772/20240411-limestone-ipst.html
3) บัญชา ยิ่งงาม. (2555). แป้งร่ำเครื่องหอมจากสมุนไพรพื้นบ้านไทย. สารเภสัชศาสตร์. 18, 7-8.
4) MGR Online. (2561). “ดินสอพอง” ประโยชน์มากหลาย ทำแป้งร่ำ ขัดตัวบำรุงผิว แก้ฟกช้ำ แมลงสัตว์กัดต่อย. สืบค้นจาก https://mgronline.com/qol/detail/9610000034076
5) กลุ่มงานพัฒนาวิชาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร. (2554). ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยใกล้ตัว. บริษัท สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ) จำกัด. หน้า 11-13. สืบค้นจากhttps://ittm.dtam.moph.go.th/images/knowleaga/6ภูมิปัญญาการแพทย์ฯใกล้ตัว.pdf
6) ภูธฤทธิ์ วิทยาพัฒนานุรักษ์ รักษาศิริ, สิรินพร คงเกิด, วัชรา ปิ่นทอง, มนัสนันท์ นพรัตน์ไมตรี, เสาวภา เขียนงาม, อภิญญา รัตนไชย และณนนท์ แดงสังวาลย์. (2565). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ไข่เค็มด้วยสารละลายเกลือปรุงรส. วารสารแก่นเกษตร. 1, 15-22.
7) สรสัณห์ รังสิยานนท์, ชลธิชา เปี่ยมการุญรัตน์, ศรินทิพย์ อังศุโภไคย และปรมาภรณ์ จิ๋วพัฒนกุล. (ม.ป.ป.). ภูมิปัญญาไทยและการประยุกต์ใช้ทางทันตกรรมของไทย. สืบค้นจาก
http://kids-d.swu.ac.th/dspace/bitstream/123456789/1760/6/chapter11.pdf
8 ) วรวิทย์ โพธิ์จันทร์. (2553). การใช้ปูนซีเมนต์และเถ้าลอยในการปรับปรุงกําลังอัดของดินเค็ม. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี. สืบค้นจาก
http://sutir.sut.ac.th:8080/sutir/bitstream/123456789/3770/2/Fulltext.pdf
9) อัยการ พุ่มพฤกษ์, ปรเมษ เครือครุ่ย, ปิยะชัย จำปาทิพย์, ธนากร สุขทวีสถิตย์กุล และภาณุ สุขเทพ. (2563). ดินสอพอง. สืบค้นจากhttps://online.pubhtml5.com/atgm/spug/spug.pdf
10) สืบค้นจาก https://www.facebook.com/ScienceDoctorD
11) สืบค้นจาก https://www.thaihealth.or.th/?p=281069

#ศุกร์สมุนไพร #ความรู้สมุนไพร #หลักสูตรสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ #ดินสอพองสมุนไพรนานาประโยชน์

03/04/2026

ศุกร์สมุนไพร EP.112
📜การทำปุ๋ยหมักสมุนไพร

การทำปุ๋ยหมักจากสมุนไพรเป็นวิธีการเพิ่มมูลค่าให้กับกากสมุนไพรหรือเศษพืชสมุนไพรที่เหลือจากการแปรรูป โดยสามารถนำมาผลิตเป็นปุ๋ยอินทรีย์ที่มีคุณภาพสูง ช่วยปรับปรุงบำรุงดินและเพิ่มธาตุอาหารให้แก่พืชได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วัตถุดิบและอุปกรณ์
1. กากสมุนไพร
ตัวอย่าง: กากฟ้าทะลายโจร, ขมิ้นชัน หรือเศษใบไม้สมุนไพร
หน้าที่: เป็นอินทรียวัตถุหลักที่มีศักยภาพของจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ต่อพืช
2. วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร
ตัวอย่าง: แกลบดิบ, แกลบดำ (ถ่านแกลบ) หรือฟางข้าว
หน้าที่: ช่วยในการระบายอากาศในกองปุ๋ย และช่วยเพิ่มธาตุคาร์บอน
3. ปุ๋ยคอก
ตัวอย่าง: มูลวัว หรือมูลไก่
หน้าที่: เพิ่มจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์และเพิ่มธาตุไนโตรเจน ซึ่งจำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืช
4. สารเร่งการย่อยสลาย
ตัวอย่าง: สาร พด.1 หรือน้ำหมักชีวภาพ (EM)
หน้าที่: เร่งกระบวนการย่อยสลายของอินทรียวัตถุให้กลายเป็นปุ๋ยได้เร็วขึ้น
5. กากน้ำตาล
ลักษณะ: ผลพลอยได้จากน้ำตาลที่มีลักษณะเหนียว ข้น และมีสีเข้ม
หน้าที่: เป็นแหล่งพลังงานสำคัญให้แก่จุลินทรีย์ในกองปุ๋ย
6. น้ำสะอาด
หน้าที่: ใช้รดเพื่อรักษาความชื้นที่เหมาะสมภายในกองปุ๋ยหมัก ให้จุลินทรีย์ทำงานได้ดี

ขั้นตอนการทำปุ๋ยหมักสมุนไพร
1. การเตรียมพื้นที่และผสมวัตถุดิบ ผสมกากสมุนไพร วัสดุทางการเกษตร และปุ๋ยคอกเข้าด้วยกันตามอัตราส่วนที่เหมาะสม (เช่น 2:2:1 หรือตามความพร้อมของวัสดุ)
2. การผสมสารเร่ง ละลายสารเร่งการย่อยสลาย (เช่น พด.1) หรือน้ำหมักชีวภาพร่วมกับกากน้ำตาลในน้ำสะอาด แล้วนำไปรดบนกองวัสดุที่ผสมไว้
3. การควบคุมความชื้น คลุกเคล้าให้เข้ากันจนมีความชื้นพอเหมาะ (ประมาณ 60% หรือเมื่อกำแล้วเป็นก้อนแต่ไม่มีน้ำหยด)
4. การหมักและพลิกกลับกอง รวบกองปุ๋ยให้มีความสูงพอประมาณ หมักทิ้งไว้ประมาณ 30-45 วัน โดยควรมีการพลิกกลับกองเป็นระยะเพื่อช่วยการระบายอากาศและลดความร้อนสะสม
5. การตรวจสอบคุณภาพ ปุ๋ยที่หมักได้ที่แล้วจะมีลักษณะร่วนซุย สีน้ำตาลเข้มถึงดำ และไม่มีกลิ่นเหม็นรุนแรง

ประโยชน์ของปุ๋ยหมักสมุนไพร
1. ปรับปรุงโครงสร้างดิน: ช่วยให้ดินร่วนซุย ระบายน้ำและอากาศได้ดีขึ้น
2. เพิ่มจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์: จุลินทรีย์จากสมุนไพรบางชนิดอาจมีคุณสมบัติในการช่วยยับยั้งโรคพืชบางประการ
3. เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม: ลดการใช้สารเคมีและช่วยจัดการวัสดุเหลือทิ้งในชุมชน

ข้อแนะนำเพิ่มเติม:
ควรคลุกเคล้าให้เข้ากันและรักษาความชื้นให้เหมือน "ฟองน้ำบิดหมาด"
อย่าลืม พลิกกองปุ๋ย ทุกๆ 1-2 สัปดาห์ เพื่อเติมอากาศ

🖼️ ภาพประกอบ :
ภาพที่ 1 วัตถุดิบและอุปกรณ์สำหรับทำปุ๋ยหมักสมุนไพร (ที่มา: กรมส่งเสริมการเกษตร)

📚 เรียบเรียงโดย:
โดย ผศ.ชุติมา กาบแก้ว
อาจารย์ประจำหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

📄 References:
1. คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (ม.ป.ป.). การผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากกากยาสมุนไพรและวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร.
2. กรมพัฒนาที่ดิน. (ม.ป.ป.). ปุ๋ยหมักอินทรีย์ (สูตรปุ๋ยหมักจานด่วน).
3. สำนักงานคุ้มครองสิ่งแวดล้อมแห่งสหรัฐอเมริกา (EPA). (2568). ประโยชน์ของการใช้ปุ๋ยหมัก.
4. มหาวิทยาลัยแม่โจ้. (ม.ป.ป.). โครงการวิจัยการผลิตปุ๋ยหมักระบบกองเติมอากาศ.

#ศุกร์สมุนไพร #ความรู้สมุนไพร #หลักสูตรสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ #การทำปุ๋ยหมักสมุนไพร

20/03/2026

20/03/2026

ศุกร์สมุนไพร EP.111
📜 การทำ Oil Pulling ด้วยน้ำมันมะพร้าวกับประโยชน์ด้านทันตกรรม

ปัจจุบันมีน้ำยาบ้วนปากวางจำหน่ายมากมายในท้องตลาด น้ำยาบ้วนปากที่มีส่วนผสมของคลอร์เฮกซิดีน (Chlorhexidine) พบว่ามีประสิทธิภาพมากที่สุดในบรรดาผลิตภัณฑ์เหล่านั้น ส่วนลิสเตอรีน (Listerine) เป็นน้ำยาบ้วนปากที่มีสารประกอบฟีนอล) และเมอริดอล (Meridol) เป็นน้ำยาบ้วนปากที่มีส่วนประกอบของอะมีน/สแตนนัสฟลูออไรด์ จะมีประสิทธิภาพน้อยกว่าคลอร์เฮกซิดีนในการควบคุมโรคเหงือกอักเสบที่เกิดจากคราบจุลินทรีย์ คลอร์เฮกซิดีนมีศักยภาพในการต้านจุลชีพสูงที่สุด รองลงมาคือเมอริดอล คลอร์เฮกซิดีนเป็นสารต้านจุลชีพที่มีประสิทธิภาพต่อทั้งแบคทีเรียแกรมบวกและแกรมลบ ฤทธิ์ต้านแบคทีเรียเกิดจากการเพิ่มการซึมผ่านของเยื่อหุ้มเซลล์ตามด้วยการจับตัวเป็นก้อนของโมเลกุลขนาดใหญ่ในไซโตพลาสซึม

อย่างไรก็ตาม การใช้คลอร์เฮกซิดีนในระยะยาวจะเปลี่ยนแปลงการรับรสและทำให้เกิดคราบสีน้ำตาลบนฟัน ซึ่งยากต่อการกำจัด เยื่อบุช่องปากและลิ้นก็อาจได้รับผลกระทบเช่นกัน และอาจเกิดการตกตะกอนของสารอาหารที่ทำให้เกิดสีบนฟันและเยื่อบุช่องปาก การใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีสารประกอบฟีนอลและสแตนนัสฟลูออไรด์ในระยะยาว ทำให้เกิดคราบดัวกล่าวเช่นกัน แต่จากการทดลองเมื่อใช้น้ำมันมะพร้าวจะไม่พบการเปลี่ยนแปลงของรสชาติหรือคราบที่สังเกตได้เมื่อสิ้นสุด 4 สัปดาห์ นอกจากนี้ น้ำมันมะพร้าวลดลงโรคเงือกอักเสบอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากทำให้เกิดการลดลงของการสะสมคราบจุลินทรีย์ มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ เพิ่มความชุ่มชื่น และมีสารบำรุงผิว

การใช้น้ำมันในการอมกลั้วปากแล้วบ้วนทิ้ง หรือที่เรียกว่า ออยล์ พูลลิ่ง (Oil Pulling) ในอินเดียมีมานานนับพันปีแล้ว เพราะเชื่อว่าน้ำมันพืชเมื่อยู่ในปากแล้วสามารถดึงเอาจุลินทรีย์ที่ฟัน ซอกฟัน เหงือก ลิ้น กระพุ้งแก้ม เพดานปาก เมื่อน้ำมันมาอยู่ในปากก็ทำการบ้วนทิ้งไป เพื่อไม่ให้เชื้อก่อโรคทั้งหลายในช่องปากถูกกลืนเข้าไปในลำคอและเข้าไปตาม ส่วนต่างๆของร่างกาย ด้วยเหตุผลนี้จึงเป็นกลไกที่ช่วยป้องกันและรักษาโรคที่เกิดจากเชื้อในช่องปากได้

การกลั้วปากด้วยน้ำมันงาและน้ำมันดอกทานตะวันพบว่าช่วยลดเหงือกอักเสบที่เกิดจากคราบพลัค (Dental Plaque) ได้ ส่วนน้ำมันมะพร้าวเป็นน้ำมันที่หาได้ง่ายและรับประทานได้ มีคุณสมบัติพิเศษ คือ ประกอบด้วยกรดไขมันที่มีความยาวสายโซ่ปานกลางเป็นส่วนใหญ่ โดยมีกรดลอริกอยู่ 45-50 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งมีฤทธิ์ต้านการอักเสบและต้านจุลชีพที่ได้รับการพิสูจน์แล้วจากงานวิจัย น้ำมันมะพร้าวเป็นสารที่ใช้งานง่าย ปลอดภัย และคุ้มค่า โดยมีผลข้างเคียงน้อยที่สุด ซึ่งสามารถใช้เป็นตัวช่วยในการดูแลสุขอนามัยในช่องปากได้

ผลการวิจัยพบว่า น้ำมันมะพร้าวมีฤทธิ์ต้านจุลชีพอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งเป็นผลมาจากสารโมโนลอรีนที่มีอยู่ในน้ำมันมะพร้าวที่มีฤทธิ์ต้านจุลชีพอย่างมีนัยสำคัญต่อเชื้อ Escherichia vulneris, Enterobacter spp., Helicobacter pylori, Staphylococcus aureus, Candida spp. รวมถึง C. albicans, C. glabrata, C. tropicalis, C. parapsilosis, C. stellatoidea และ C. krusei การศึกษายังแสดงให้เห็นว่าน้ำมันมะพร้าวมีประสิทธิภาพต่อเชื้อ S. mutans และ C. albicans ในแบบจำลองไบโอฟิล์มในช่องปากในหลอดทดลองอีกด้วย

คำแนะนำในการทำ Oil Pulling
1. ให้ทำตอนเช้าดีที่สุด เพราะว่าเป็นช่วงเวลาที่แบคทีเรียในช่องปากมีปริมาณมากที่สุด
2. ใช้น้ำมันมะพร้าวบริสุทธิ์สกัดเย็นประมาณ 2-3 ช้อนชา (อย่ามากกว่านี้เพราะจะไม่มีที่ว่างในช่องปาก) หลังจากนั้นอมไว้ในปาก แล้วค่อยๆดูดดันดึงให้น้ำมันไหลผ่านฟันและเหงือก
3. เคลื่อนน้ำมันไปเรื่อยๆให้ทั่วในช่องปากต่อเนื่องนาน 15-20 นาที
4. จากนั้นให้บ้วนทิ้งไป น้ำมันจะเปลี่ยนเป็นสีขุ่นหรือมีสีเหลือง
5. บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ตามด้วยการดื่มน้ำ
6. ทำอย่างนี้สัปดาห์ละ 2 -3 ครั้งเป็นอย่างน้อย

หากรู้สึกว่าทำยากเนื่องจากบางคนเวลาอมน้ำมันไว้ในปากจะรู้สึกคลื่นไส้ ให้ใช้วิธีการเคี้ยวน้ำมันมะพร้าวแช่แข็งแทน เตรียมโดยนำน้ำมันมะพร้าวไปแช่เย็นในช่องทำน้ำแข็งให้แข็งตัว แล้วตักมาเคี้ยวจนละลายเป็นน้ำมันจะทำให้การปลั้วปากทำได้ง่ายขึ้นและขณะทำจะรู้สึกเย็นๆในปาก ทำให้สบายปากเวลาทำ Oil Pulling มากขึ้น

ข้อจำกัด
- การกลั้วปากด้วยน้ำมันไม่สามารถทดแทนการทำความสะอาดฟันโดยทันตแพทย์ได้
- ผลิตภัณฑ์นี้ไม่สามารถขจัดคราบหินปูนที่แข็งตัวได้
- วิธีนี้จะไม่ทำให้ฟันขาวขึ้นเหมือนกับการฟอกฟันขาวโดยผู้เชี่ยวชาญ

🖼️ ภาพประกอบ :
ภาพที่ 1 น้ำมันมะพร้าวและน้ำมันมะพร้าวแช่แข็ง (ที่มา: https://zdentistrydfw.com/blog/z-dentistry/oil-pulling/)

📚 เรียบเรียงโดย:
โดย ผศ.ดร.นฤวรรณ ภัทรพงศ์ดิลก
อาจารย์ประจำหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

📄 References:
1. Faizal C Peedikayil, Prathima Sreenivasan, Arun Narayanan. (2015). Effect of coconut oil in plaque related gingivitis - A preliminary report. Niger Med J. 2015 Mar-Apr; 56 (2): 143 –147. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4382606/
2. https://www.tcc-chaokoh.com/kitchens/nutrition_center/view/21
3. https://zdentistrydfw.com/blog/z-dentistry/oil-pulling/

#ศุกร์สมุนไพร #ความรู้สมุนไพร #หลักสูตรสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ ้วยน้ำมันมะพร้าวกับประโยชน์ด้านทันตกรรม

28/02/2026

ศุกร์สมุนไพร EP.110
📜 หล่อแบบสุขภาพดี ต้องหล่อฮังก๊วยเท่านั้น

ในช่วงนี้อากาศของประเทศไทยเริ่มมีอุณหภูมิสูงขึ้น ทำให้ผู้เขียนนึกถึงเครื่องดื่มสมุนไพรที่ช่วยดับร้อน แก้กระหายและมีรสหวานธรรมชาติ นั่นคือ หล่อฮังก๊วย
หล่อฮังก๊วย หรือ Monk fruit มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ คือ Siraitia grosvenorii (Swingle) C.Jeffrey ex A.M.Lu & Zhi Y.Zhang จัดเป็นไม้เลื้อยชนิดหนึ่ง วงศ์เดียวกับแตง มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน หล่อฮังก๊วย ในภาษาจีนแต้จิ๋ว แปลว่า ผลไม้ของพระอรหันต์ (หล่อฮัง = อรหันต์ , ก๊วย = ผลไม้)
หล่อฮังก๊วย มีฤทธิ์เย็น รสหวาน ส่วนเนื้อผลแห้งนิยมนำมาทำน้ำสมุนไพรเพื่อดื่มแก้ร้อนใน ช่วยขับเสมหะ บรรเทาอาการเจ็บคอ รักษาโรคหอบหืด หลอดลมอักเสบ เป็นต้น นอกจากนี้หล่อฮังก๊วย มีฤทธิ์ทางชีวภาพที่สำคัญ นั่นคือ ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์ต้านการอักเสบ
ส่วนเนื้อผลพบสารกลุ่มไตรเทอร์ปีนไกลโคไซด์ (triterpene glycosides) ชื่อว่า โมโกรไซด์ (mogroside) เป็นสารให้ความหวานที่มากกว่าน้ำตาลซูโครส ประมาณ 300 เท่า ซึ่งไม่ให้พลังงาน และไม่ทำให้ระดับน้ำในเลือดเพิ่มขึ้น เนื่องจากโมโกรไซด์จะไม่ถูกดูดซึมที่ระบบทางเดินอาหาร และจุลินทรีย์ในลำไส้จะแยกโมโกรไซด์ ในส่วนของน้ำตาลให้ไปเป็นพลังงาน และขับส่วนที่เหลือนั่น คือ mogrol ออกทางปัสสาวะและอุจจาระ จึงเป็นเหตุผลที่ว่าการรับประทานหล่อฮังก๊วยจึงไม่กระทบต่อระดับน้ำตาลในเลือดนั่นเอง
ในปี ค.ศ. 2017 หล่อฮังก๊วยได้รับการรับรองจากองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (Food and Drug Administration: FDA) สามารถใช้เป็นสารให้ความหวานในอาหารและมีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค จึงทำให้หล่อฮังก๊วย เป็นหนึ่งในน้ำตาลทางเลือกที่ได้รับความนิยม มีความปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานหรือผู้ป่วยที่ต้องคุมระดับน้ำตาล นอกจากนี้ยังไม่พบรายงานการเกิดผลข้างเคียงที่รุนแรงจากการรับประทานหล่อฮังก๊วยอีกด้วย

🖼️ ภาพประกอบ :
ภาพที่ 1 หล่อฮังก๊วย (Monk fruit) (ที่มา:https://elements.envato.com/lo-han-guo-monk-or-buddha-fruit-in-white-backgroun-P3EYHN6) และสูตรโครงสร้างของ Mogroside V (ที่มา:https://www.medchemexpress.com/Paeonol)

📚 เรียบเรียงโดย:
โดย ผศ.ดร.อุมาลี นามดวง
อาจารย์ประจำหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

📄 References:
1. กนกพร อะทะวงษา. (ม.ป.ป.). หล่อฮังก๊วย ... น้ำตาลทางเลือกของคนรักสุขภาพ. ศูนย์ข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. สืบค้นจากhttps://medplant.mahidol.ac.th/document/154_Siraitia_grosvenorii.pdf
2. กองบรรณาธิการหนังสือสุขภาพ. (2556). มหัศจรรย์สมุนไพรจีน บำบัดโรค บำรุงสุขภาพ. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น.
3. มูลนิธิสุขภาพไทย. (28 เมษายน 2023). หล่อฮังก๊วย ดับร้อน หวานน้อยๆ หวานนานๆ (จบ).
สืบค้นจาก https://www.thaihof.org/หล่อฮังก๊วย-ดับร้อน-หวา-2/
4. ศิริพร กิตติวิสุทธิ์.(ม.ป.ป.). หวานเบาๆ จากธรรมชาติ. สืบค้นจากhttps://pharm.tu.ac.th/uploads/pharm/pdf/articles/sweetly_siriporn.pdf
5. กองบรรณาธิการหนังสือสุขภาพ. (2556). มหัศจรรย์สมุนไพรจีน บำบัดโรค บำรุงสุขภาพ. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น.

#ศุกร์สมุนไพร #ความรู้สมุนไพร #หลักสูตรสมุนไพรและกัญชาศาสตร์ #หล่อแบบสุขภาพดีต้องหล่อฮังก๊วยเท่านั้น