สาขาวิชาเทคโนโลยีภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร

14/03/2023

24/05/2021

26/03/2021

#ทวีปก็เด้งดึ๋งได้ | จากการศึกษาพบว่า ในอดีตบริเวณที่มีน้ำแข็งปกคลุมอย่างหนาแน่นอยู่ตลอดเวลา เช่น บริเวณคาบสมุทรสแกนดิเนเวียและคานาดา ซึ่งมีมวลน้ำแข็งเดิมความหนากว่า 3 กิโลเมตร ปกคลุมอยู่ จะมีการจมตัวลงของแผ่นเปลือกโลกทวีปบริเวณนั้น และเมื่อใน #ช่วงระหว่างยุคน้ำแข็ง (inter glacial) มวลน้ำแข็งมีการละลาย มวลน้ำแข็งที่ปกคลุมอยู่ลดลง น้ำหนักกดทับลดลง แผ่นเปลือกโลกทวีปในบริเวณนั้นจึงลอยตัวสูงขึ้นประมาณ 1 เซนติเมตร/ปี เพื่อปรับตัวเข้าสู่สมดุลใหม่และจะหยุดเมื่อการปรับตัวดังกล่าวเข้าสู่ #สมดุลอุทกสถิต (isostatic equilibrium)
การเกิดปรากฏการณ์นี้ส่งผลให้บริเวณที่เรียกว่า #เขตโล่ทวีป (continental shield) ในบางพื้นที่ เช่น พื้นที่แถบสแกนดิเนเวียและคานาดา เกิดการยกตัวสูงขึ้นในช่วง 7-8 พันปีที่ผ่านมา รวมทั้งนักธรณีวิทยายังสังเกตและพบว่า หาดทรายเก่าแถบแคนาดาหรืออาร์กติก อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลถึง 300 เมตร ซึ่งทั้งหมดนี้เกิดจากการยกตัวบั๊มขึ้นมา หลังจากที่ธารน้ำแข็งละลายออกไป ในช่วงคั่นยุคน้ำแข็ง
หรือในกรณีของแนวเทือกเขา ในช่วงเริ่มแรกของการเกิดเทือกเขา เปลือกโลกจะหนา ทำให้แผ่นเปลือกโลกจมตัวในเนื้อโลกมาก ในเวลาต่อมาเมื่อพื้นผิวโลกถูกกัดกร่อนออกไป ความหนาลดลง แผ่นเปลือกโลกจะยกตัวสูงขั้นเพื่อปรับสภาพให้เข้าสู่ สมดุลอุทกสถิต อีกครั้ง
#ภาพ : (ก) การปรับตัวของแผ่นเปลือกโลกเมื่อธารน้ำแข็งที่กดทับอยู่ด้านบนนั้นหลอมละลาย (ข) การปรับตัวในการลอยตัวของแผ่นเปลือกโลกเมื่อส่วนของภูเขาสูงนั้นเกิดการผุพัง (William และ Sternberg, 1981)

09/02/2021

#ธรณีแปรสัณฐาน (tectonic) I #แผ่นเปลือกโลก (tectonic plate) แต่ละแผ่นเคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลา ซึ่งผลจากการเคลื่อนที่และกระทบกระทั่งกันระหว่างขอบแผ่นเปลือกโลก ทำให้เกิดกระบวนการต่างๆ มากมาย เช่น การเกิดภูเขา (mountain building หรือ orogeny) ภูเขาไฟ (volcano) แผ่นดินไหว (earthquake) รวมทั้งการเกิดแหล่งทรัพยากร (earth resource) ทั้งแร่และปิโตรเลียม
จากการจำแนกและกำหนดขอบเขตของแผ่นเปลือกโลกโดยใช้ข้อมูลการกระจายตัวของภูเขาไฟและแผ่นดินไหวรวมทั้งชนิดของหินเป็นเกณฑ์ บ่งชี้ว่าโลกประกอบด้วยแผ่นเปลือกโลก 14 แผ่น แบ่งย่อยเป็น
#แผ่นเปลือกโลกทวีป (continental plate) จำนวน 7 แผ่น ได้แก่
● แผ่นยูเรเชีย (Eurasian Plate)
● แผ่นอเมริกาเหนือ (North American Plate)
● แผ่นอเมริกาใต้ (South American Plate)
● แผ่นอินเดีย-ออสเตรเลีย (Indian-Australian Plate)
● แผ่นแอฟริกา (African Plate)
● แผ่นแอนตาร์กติก (Antarctica Plate) และ
● แผ่นอาหรับ (Arabian Plate)
#แผ่นเปลือกโลกมหาสมุทร (oceanic plate) จำนวน 7 แผ่น ได้แก่
● แผ่นแปซิฟิก (Pacific Plate)
● แผ่นทะเลฟิลิปปินส์ (Philippine-sea Plate)
● แผ่นนัซกา (Nazca Plate)
● แผ่นสโกเชีย (Scotia Plate)
● แผ่นฮวนเดฟูกา (Juan de Fuca Plate)
● แผ่นโคโคส (Cocos Plate) และ
● แผ่นแคริบเบียน (Caribbean Plate)
แผ่นเปลือกโลกที่มีขนาดใหญ่ที่สุด คือ แผ่นแปซิฟิก รองลงมาคือแผ่นยูเรเซียและแผ่นแอฟริกาตามลำดับ ส่วนแผ่นเปลือกโลกที่เล็กที่สุด คือ แผ่นฮวนเดฟูกา