Department of Library Science at Chulalongkorn ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ จุฬาฯ

เส้นทาง เว็บไซต์

Department of Library Science at Chulalongkorn ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ จุฬาฯ Department of Library Science, Faculty of Arts, Chulalongkorn University: The Intersection of Human,

📢 ขอเชิญทุกท่านที่สนใจร่วมฟังเสวนาออนไลน์ "Bridging Research and Professional Practice in Library and Information Scienc...
24/09/2026

📢 ขอเชิญทุกท่านที่สนใจร่วมฟังเสวนาออนไลน์ "Bridging Research and Professional Practice in Library and Information Science" จัดโดย AP-iSchool ในวันพุธที่ 30 กันยายน 2569 เวลา 13.00–14.00 น. ผ่าน Zoom ตามรายละเอียดด้านล่างนี้

-----------------------------------------------------------------------
Asia Pacific iSchool cordially invites you to join an online workshop on "Bridging Research and Professional Practice in Library and Information Science"

Presented by the iSchools Asia-Pacific Next Generation Committee, in collaboration with Charles Sturt University and Chulalongkorn University.

🎤 Presenters
• Dr. Anita Dewi, School of Information and Communication Studies, Charles Sturt University, Australia
Topic "Researching Public Libraries Together: A Collaborative Partnership Between LIS Academics and Public Librarians"
• Assistant professor Dr. Sorakom Dissamana, Department of Library Science, Faculty of Arts, Chulalongkorn University, Thailand
Topic "Professional Standards and Qualifications in Librarianship and Information Science in Thailand"

📅 Wednesday, 30 September 2026
🕐 1:00 – 2:00 pm (Thailand time, GMT+7) | 4:00 – 5:00 pm AEST
💻 Online via Zoom

Join here: https://shorturl.at/oEQ4S
Meeting ID: 859 7613 0584 | Passcode: 665143

เมื่อวันศุกร์ที่ 18 กันยายน 2569 ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับ Bangkok ACM SIGCHI ...
19/09/2026

เมื่อวันศุกร์ที่ 18 กันยายน 2569 ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับ Bangkok ACM SIGCHI Chapter จัดกิจกรรมบรรยายและฝึกปฏิบัติในหัวข้อ “ระบบออกแบบ (Design System) โดยได้รับเกียรติจากทีม Digital Experience บริษัท Arise by INFINITAS เป็นวิทยากรบรรยายความรู้ ประสบการณ์ และกรณีศึกษาจากการทำงานจริงให้แก่นิสิตนักศึกษาที่เข้าร่วมกิจกรรม ได้แก่

* คุณพรภัทร พิมพ์เจริญ Associate Director
* คุณองค์อร ไฝคำ Design System Designer
* คุณพัชณี โชติชัยพิพัฒนา Design System Designer
* คุณนราวิชญ์ ประทีปรัตนะ Design System Designer
* คุณสุทธิประภา ถาวรสถิตย์ Design System Designer
* คุณธนัตถ์ภรณ์ วิรัชวิสิฐ UI Designer & Design System Designer

การบรรยายช่วยให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมเห็นความสำคัญของระบบออกแบบ บทบาทและการทำงานของนักออกแบบระบบออกแบบ (Design System Designer) ตลอดจนกรณีศึกษาการทำงานด้านระบบออกแบบ ที่บริษัท Arise by INFINITAS และแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการประยุกต์ AI ในกระบวนการทำงาน

กิจกรรมครั้งนี้เน้นการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติควบคู่กับการบรรยาย โดยผู้เข้าร่วมกิจกรรมทดลองวางองค์ประกอบบนส่วนต่อประสานกับผู้ใช้จำนวน 2 รอบ รอบแรกเป็นการออกแบบโดยไม่มี Component ที่กำหนดไว้ และรอบที่สองเป็นการออกแบบโดยใช้ Component ที่จัดเตรียมให้ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้เปรียบเทียบกระบวนการทำงานก่อนและหลังการกำหนดระบบออกแบบ

การฝึกปฏิบัติดังกล่าวช่วยให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมเห็นความสำคัญของระบบออกแบบ ในการสร้างความสอดคล้องของงานออกแบบ เพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการทำงาน และสนับสนุนการทำงานร่วมกันของทีม รวมทั้งสามารถเชื่อมโยงแนวคิดด้าน UX/UI เข้ากับแนวทางการทำงานจริงในภาคอุตสาหกรรม

กิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของการส่งเสริมให้นิสิตในรายวิชา 2206386 การออกแบบส่วนต่อประสานกับผู้ใช้ในงานสารสนเทศ รายวิชาเลือกของหลักสูตรอักษรศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสารสนเทศศึกษา ได้เรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญและประสบการณ์การทำงานจริง พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้นิสิตนักศึกษาจากทั้งภายในและภายนอกจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้าร่วมกิจกรรม เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะด้านการออกแบบดิจิทัลที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียนและการทำงานในอนาคต

📚 หนังสือใหม่ที่อยากชวนผู้สนใจด้านห้องสมุดและสารสนเทศมาทำความรู้จักค่ะการจัดการทรัพยากรสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ในห้องสมุด ...
18/09/2026

📚 หนังสือใหม่ที่อยากชวนผู้สนใจด้านห้องสมุดและสารสนเทศมาทำความรู้จักค่ะ

การจัดการทรัพยากรสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ในห้องสมุด (Electronic Resource Management in Libraries)
โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรนุช เศวตรัตนเสถียร

ในยุคดิจิทัล ทรัพยากรสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์มีบทบาทสำคัญเพิ่มมากขึ้น และห้องสมุดในฐานะหน่วยงานให้บริการสารสนเทศ ได้ดำเนินงานเพื่อจัดบริการทรัพยากรสารสนเทศประเภทดังกล่าวแก่ผู้ใช้ แม้ว่าห้องสมุดจะคุ้นเคยกับการจัดการทรัพยากรสารสนเทศมาอย่างยาวนาน แต่การจัดการทรัพยากรสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์มีความซับซ้อนและความแตกต่างจากการจัดการทรัพยากรสารสนเทศที่ห้องสมุดเคยมี หนังสือเล่มนี้ครอบคลุมเนื้อหาตั้งแต่แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับทรัพยากรสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ องค์ประกอบของการจัดการทรัพยากรสารสนเทศประเภทดังกล่าว การดำเนินงานจัดการและระบบสำหรับการจัดการทรัพยากรสารสนเทศประเภทนี้ รวมถึงแนวโน้มและความท้าทายที่เกี่ยวข้อง เพื่อประโยชน์ในเชิงทฤษฎีและเชิงปฏิบัติต่อนิสิตนักศึกษา บรรณารักษ์ และผู้ที่สนใจ

รายละเอียดเพิ่มเติมและช่องทางการสั่งซื้อ ดูได้จากโพสต์ที่แชร์ไว้นะคะ 😊📖

หนังสือใหม่ของโครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เรื่อง การจัดการทรัพยากรสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ในห้องสมุด (Electronic Resource Management in Libraries)
โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรนุช เศวตรัตนเสถียร
สั่งซื้อออนไลน์ลดราคา 10% จากราคาปก 350.00 บาท เหลือ 315.00 บาท
รายละเอียดเพิ่มเติม คลิกที่ลิงก์ด้านล่าง
https://artschulabooks.lnwshop.com/p/250

หรือติดต่อซื้อหนังสือที่ห้องโครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ
ลดราคา 15% จากราคาปก 350.00 บาท เหลือ 297.50 บาท
ผู้ที่สนใจติดต่อสั่งซื้อหนังสือด้วยตัวเองห้องโครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ ขอความกรุณาติดต่อ 02-2184856 , 02-2184888
ห้องโครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ อาคารมหาวชิราวุธ ห้อง 105 (สำนักงานใหม่ห้อง 513 อาคารบรมราชกุมารี)
เปิดบริการตั้งแต่ 09.00 น. - 16.30 น. (มีพักเที่ยง 12.00 น. - 13.00 น.) หยุดทุกวันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดราชการ
หมายเหตุ
1.โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการไม่มีบริการคืนเงินหลังจากได้รับสินค้า
2. หากต้องการใบเสร็จรับเงิน กรุณาแจ้งตอนสั่งซื้อ
3. ทางร้านจะนำส่งหนังสือให้ภายใน 7-14 วันทำการ หากคุณลูกค้าต้องการรีบใช้ด่วน กรุณาติดต่อทางร้านผ่านช่องแชตเฟซบุ๊ก
4. โครงการเผยแพรผลงานวิชาการไม่มีบริการส่งพัสดุไปต่างประเทศ

🎨 DESIGN SYSTEMออกแบบอย่างเป็นระบบ สร้างประสบการณ์ที่สอดคล้องชวนมาทำความรู้จัก Design Systemแนวคิดสำคัญเบื้องหลังการออกแ...
08/09/2026

🎨 DESIGN SYSTEM
ออกแบบอย่างเป็นระบบ สร้างประสบการณ์ที่สอดคล้อง

ชวนมาทำความรู้จัก Design System
แนวคิดสำคัญเบื้องหลังการออกแบบผลิตภัณฑ์และบริการดิจิทัล
พร้อมเรียนรู้จากประสบการณ์จริงของทีม Digital Experience ของบริษัท Arise by INFINITAS

วันที่ 18 กันยายน 2569 เวลา 09:00-12:00 น. (เริ่มลงทะเบียน 8:30 น.)
ณ ห้อง 304 อาคารบรมราชกุมารี คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เชิญชวนนิสิตนักศึกษาทั้งภายในและภายนอกจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยร่วมฟังการบรรยาย
✨ จำนวนจำกัดเพียง 35 ที่นั่ง

กรอกแบบฟอร์มนี้ https://forms.gle/EHX83dGt4ZN7zjqG9 หรือสแกน QR Code เพื่อลงทะเบียน ภายในวันที่ 15 กันยายน 2569 นะคะ

(สำหรับข่าวภาษาไทย ข้อความอยู่ด้านล่าง) MOU Signing: Faculty of Arts, Chulalongkorn University x FOURDIGIT Inc.On 31 Aug...
02/09/2026

(สำหรับข่าวภาษาไทย ข้อความอยู่ด้านล่าง)

MOU Signing: Faculty of Arts, Chulalongkorn University x FOURDIGIT Inc.

On 31 August 2026, the Faculty of Arts, Chulalongkorn University, and FOURDIGIT Inc. officially signed a Memorandum of Understanding at the Center for Digital Humanities, Faculty of Arts, marking the beginning of a meaningful partnership in service design. This collaboration reflects a shared commitment from both institutions to strengthen education, professional development, and innovation within the service design community.

Prior to the MOU signing, the two organizations had already laid the foundation for their partnership through four-day service design workshops held as part of the Arts Work-Integrated Education (AWIE) and Users and Service Design courses. Through these workshops, undergraduate students from the Faculty of Arts learned to begin with people, i.e., observing, listening, asking questions, and understanding needs, before developing service solutions.

Under this agreement, the two parties will co-develop training sessions, workshops, and other initiatives to upskill students, staff members, and relevant stakeholders in service design. The partnership will also open internship opportunities for students to gain hands-on experience in areas such as training, facilitation, and event management. In addition, both parties will exchange valuable knowledge, tools, methodologies, best practices, and research findings to support joint academic and research outcomes. Beyond these efforts, the collaboration aims to build a strong and lasting service design network, creating further opportunities for growth and exchange at both the national and international levels.

---

พิธีลงนาม MOU ระหว่าง คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ บริษัท FOURDIGIT Inc.

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2569 คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ บริษัท FOURDIGIT Inc. ได้ร่วมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) อย่างเป็นทางการ ณ ศูนย์มนุษยศาสตร์ดิจิทัล คณะอักษรศาสตร์ เพื่อเริ่มต้นความร่วมมือครั้งสำคัญด้านการออกแบบบริการ ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นร่วมกันของทั้งสององค์กรเพื่อเสริมสร้างการศึกษา การพัฒนาศักยภาพบุคลากร และการขับเคลื่อนนวัตกรรมด้านการออกแบบบริการ

ก่อนการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ทั้งสององค์กรได้เริ่มต้นสร้างความร่วมมือผ่านการจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการออกแบบบริการ ระยะวลา 4 วัน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา Arts Work-Integrated Education (AWIE) และรายวิชา Users and Service Design โดยนิสิตคณะอักษรศาสตร์ได้เรียนรู้ที่จะเริ่มต้นจาก "คน" ด้วยการสังเกต รับฟัง ตั้งคำถาม และทำความเข้าใจความต้องการของผู้ใช้ ก่อนที่จะพัฒนาแนวทางแก้ไขปัญหาด้านบริการ

ภายใต้ข้อตกลงนี้ ทั้งสองฝ่ายจะร่วมกันพัฒนาและจัดกิจกรรมการบรรยาย การอบรมเชิงปฏิบัติการ และโครงการต่าง ๆ เพื่อยกระดับทักษะด้านการออกแบบบริการ ให้แก่นิสิต บุคลากร และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องของมหาวิทยาลัย นอกจากนี้ ความร่วมมือดังกล่าวยังเปิดโอกาสให้นิสิตได้ฝึกงานกับบริษัท เพื่อเรียนรู้ประสบการณ์จริงในด้านการฝึกอบรม การจัดกิจกรรม และการบริหารจัดการงาน ทั้งสองฝ่ายยังจะแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ เครื่องมือ วิธีการ แนวปฏิบัติที่ดี และผลงานวิจัยที่มีคุณค่า เพื่อสนับสนุนผลงานทางวิชาการและงานวิจัยร่วมกัน และในระยะยาว ความร่วมมือนี้ยังมุ่งสร้างเครือข่ายด้านการออกแบบบริการที่แข็งแกร่ง เพื่อขยายโอกาสความร่วมมือทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติต่อไป

ข้อเขียนนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเท่านั้น ไม่ได้เกี่ยวข้องกับภาควิชาฯ ในสังกัดของผู้เขียนแต่ประการใด---------...
19/08/2026

ข้อเขียนนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเท่านั้น ไม่ได้เกี่ยวข้องกับภาควิชาฯ ในสังกัดของผู้เขียนแต่ประการใด
------------------------
คัดค้านการยุบตำแหน่งบรรณารักษ์ในงานราชการ
https://c.org/2hwgTTRMZZ
#บรรณารักษ์ ไม่ได้เป็นแค่ " #ตำแหน่งงาน" แต่ยังเป็น " #วิชาชีพ" ที่มีความสำคัญต่อการเข้าถึงข้อมูล สารสนเทศ และความรู้ในประเทศไทย ในฐานะผู้สอนสาขา #บรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์/ #สารสนเทศศึกษา และในฐานะพลเมืองไทยที่รักการเรียนรู้และ #เสรีภาพในการเข้าถึงความรู้ ผมเห็นว่า การดำรงอยู่และการพัฒนาตำแหน่งบรรณารักษ์ในงานราชการนั้นสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากบรรณารักษ์มีบทบาทเป็นผู้ดูแลทรัพยากรสารสนเทศที่ #มีคุณค่า และ #มิอาจประเมินค่าเป็นตัวเงินได้ บรรณารักษ์คือวิชาชีพที่มีความสำคัญต่อการพัฒนา #วัฒนธรรมการเรียนรู้ และ #การศึกษาตลอดชีวิต ในสังคมไทย

การยุบตำแหน่งบรรณารักษ์แม้จะเป็นวิธีการหนึ่งที่สามารถลดค่าใช้จ่ายในภาครัฐได้ในระยะสั้น แต่จะสร้างผลกระทบที่ยาวนานต่อ #โครงสร้างพื้นฐานทางปัญญา ของประเทศไทย การลดและยุบตำแหน่งนี้จะทำให้ประเทศสูญเสียการเข้าถึงข้อมูล สารสนเทศ และความรู้ ซึ่งถือเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ในการพัฒนาศักยภาพของประเทศให้ก้าวหน้าในยุคดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์

ความกังวลอย่างหนึ่งของผมคือ เมื่อภาครัฐซึ่งเป็นภาคส่วนการจ้างงานขนาดใหญ่ของประเทศค่อยๆ ทยอยยุบตำแหน่งนี้ลงภายในปีงบประมาณ 2570 อาจจะส่ง #ผลกระทบเป็นลูกโซ่ ต่อการพิจารณาจ้างงานตำแหน่งบรรณารักษ์ในภาคส่วนอื่นๆ ไปด้วย เช่น ภาคการศึกษา ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม เป็นต้น

แน่นอนว่า เรามิได้กังวลเกี่ยวกับ "ชื่อตำแหน่ง" แต่อย่างใด แต่เรามองเห็น #วิกฤติการขาดแคลน "วิชาชีพ" หนึ่ง ที่มีส่วนในการพัฒนาพลเมืองไทย ที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคตในอีก 5-10 ข้างหน้า หากรัฐบาลยังคงเพิกเฉย ละเลย หรือไม่ใส่ใจต่อผลกระทบอันเกิดจากมติ ครม. ในการยุบตำแหน่งบรรณารักษ์ราชการในครั้งนี้ วิกฤติดังกล่าวย่อมเกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ผมขอให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหรือผู้สนใจทั่วไปร่วมกันลงชื่อในคำร้องนี้ เพื่อสนับสนุนการรักษาตำแหน่งบรรณารักษ์ในภาคราชการ เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ดีขึ้นสำหรับอนาคตของประเทศไทย ร่วมมือกันในการสร้างสังคมที่เข้าถึงข้อมูลอย่างเท่าเทียมและยั่งยืน ลงชื่อในคำร้องวันนี้เพื่อแสดงความเห็นด้วยกับการรักษาตำแหน่งที่สำคัญและมีความหมายมากมายต่อสังคมไทย

ขอขอบคุณทุกท่านที่ได้ร่วมลงชื่อแคมเปญรณรงค์ในครั้งนี้ https://c.org/2hwgTTRMZZ

รองศาสตราจารย์ ดร​.​สมศักดิ์ ศรีบริสุทธิ์สกุล
ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คัดค้านการยุบตำแหน่งบรรณารักษ์ในงานราชการ

เนื้อหาต่อไปนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้โพสต์ ไม่ใช่ในนามของภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ จุฬาฯ แต่อย่างใด!!----------------...
13/08/2026

เนื้อหาต่อไปนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้โพสต์ ไม่ใช่ในนามของภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ จุฬาฯ แต่อย่างใด!!
------------------------
บรรณารักษ์กำลังจะหายไปจากระบบราชการไทย? คำถามที่มากกว่าการ “ยุบตำแหน่ง”

ในฐานะคนที่สอนและทำวิจัยด้านบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศึกษาของไทยมาเกือบ 25 ปี ผมเห็นข่าวเรื่องแนวทางการทยอยยุบเลิกตำแหน่งบรรณารักษ์ในระบบราชการแล้วรู้สึกว่า เรื่องนี้ไม่ควรถูกมองเพียงแค่เรื่อง “ตำแหน่งข้าราชการที่กำลังจะลดลง”

แต่ผมมีคำถามสำคัญติดอยู่ในใจมากกว่าว่า ...

ประเทศไทยกำลังมอง “ห้องสมุด” และ “วิชาชีพบรรณารักษศาสตร์” ในหน้าตาแบบไหนในอีก 20 ปีข้างหน้า?

หากเหตุผลสำคัญคือการลดอัตรากำลัง ลดรายจ่ายประจำ และปรับระบบราชการให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ผมเข้าใจเหตุผลของการปฏิรูประบบราชการ และเห็นด้วยว่ารัฐจำเป็นต้องทบทวนโครงสร้างกำลังคนอย่างต่อเนื่อง

แต่สิ่งที่ผมไม่เห็นด้วย คือการตั้งสมมติฐานโดยนัยว่า ...

“เมื่อมีเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI แล้ว งานของบรรณารักษ์สามารถถูกแทนที่ได้ด้วยบุคลากรทั่วไป”

เพราะนี่เป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนเกี่ยวกับธรรมชาติของงานในวิชาชีพบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์

งานของบรรณารักษ์ไม่ใช่เพียงการ “เก็บหนังสือขึ้นชั้น”

ไม่ใช่เพียงการ “ให้บริการยืม-คืน”

และไม่ใช่เพียงการ “ช่วยค้นข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตหรือฐานข้อมูล”

งานในวิชาชีพของบรรณารักษ์ประกอบด้วย การจัดระบบความรู้ การวิเคราะห์และกำหนดเนื้อหาทรัพยากรสารสนเทศ การจัดหมวดหมู่และทำรายการ การสร้างและบริหาร metadata การออกแบบระบบการค้นคืนสารสนเทศ การประเมินคุณภาพและความน่าเชื่อถือของแหล่งสารสนเทศ การสงวนรักษาสารสนเทศมรดกทางวัฒนธรรม การจัดการสารสนเทศดิจิทัล ตลอดจนการส่งเสริมทักษะการรู้สารสนเทศของประชาชน

และในยุค AI งานเหล่านี้ ไม่ได้หายไปไหน

ในหลายกรณีกลับมีความสำคัญมากขึ้นด้วยซ้ำ

เพราะเมื่อข้อมูลมีมากขึ้น ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ว่า “เราจะหาข้อมูลได้หรือไม่”

แต่อยู่ที่ว่า ...

ข้อมูลนั้นเชื่อถือได้หรือไม่?
มีบริบทอะไรอยู่เบื้องหลัง?
ควรจัดระบบอย่างไร?
ควรเชื่อมโยงกับความรู้อื่นอย่างไร? และ
มนุษย์ควรใช้ข้อมูลนั้นอย่างมีวิจารณญาณเพียงใดและอย่างไร?

นี่คือพื้นที่ที่บรรณารักษ์วิชาชีพมีบทบาทอย่างชัดเจน

AI ไม่ได้ทำให้บรรณารักษ์หมดความจำเป็น

ตรงกันข้าม ผมมองว่า AI จะเปลี่ยน “วิธีทำงานของบรรณารักษ์” ไปอย่างมาก

งานบางอย่างที่เป็นงานประจำซ้ำๆ สามารถทำให้เป็นอัตโนมัติได้
งานบางอย่างสามารถใช้ AI ช่วยวิเคราะห์หรือสร้าง metadata ได้
ระบบค้นคืนสารสนเทศสามารถทำให้ฉลาดยิึ่งขึ้นไปอีก
บริการตอบคำถามสามารถทำงานรองรับผู้ใช้บริการได้ตลอด 24 ชั่วโมง

แต่ทั้งหมดนี้ไม่ได้แปลว่าเราสามารถตัด “ผู้เชี่ยวชาญด้านสารสนเทศ” ออกไปจากระบบอย่างสิ้นเชิงได้

เพราะคนที่รู้ว่า จะใช้ AI อย่างไร ตรวจสอบ AI อย่างไร และออกแบบระบบสารสนเทศอย่างไร ก็ยังเป็นทรัพยากรบุคคลที่ยังจำเป็นอยู่มากๆ

คำถามที่ควรถามจึงไม่ใช่ ...

“เราจะนำ AI มาทดแทนบรรณารักษ์ได้หรือไม่?”

แต่ควรถามว่า ...

“เราจะทำให้บรรณารักษ์ทำงานร่วมกับ AI เพื่อสร้างบริการสารสนเทศที่ดีขึ้นกว่าเดิมได้อย่างไร?”

การยุบตำแหน่ง จึงตรงกันข้ามกับ การปฏิรูปวิชาชีพ อย่างเทียบเคียงกันไม่ได้!!

ผมคิดว่าเราต้องแยกสองเรื่องนี้ออกจากกันเสียก่อน

การปฏิรูประบบกำลังคนภาครัฐเป็นเรื่องหนึ่ง แต่การตัดสินว่า “ตำแหน่งใดไม่จำเป็น” ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง

สิ่งที่ควรพิจารณาไม่ใช่เพียงคำถามตื้นเขินที่ว่า เราสามารถลดจำนวนตำแหน่งนั้นได้หรือไม่

แต่ต้องถามว่า ...

ภารกิจที่ตำแหน่งบรรณารักษ์นั้นรับผิดชอบ ยังจำเป็นอยู่หรือไม่?

ถ้ายังจำเป็น แล้วใครจะทำ?

ถ้าให้บุคลากรทั่วไปทำ เขามีสมรรถนะด้านวิชาชีพเพียงพอหรือไม่?

ถ้าใช้ AI ทำ ระบบมีผู้เชี่ยวชาญกำกับ ตรวจสอบ และรับผิดชอบหรือไม่?

ถ้าจ้างเหมาภายนอก ความรู้และความต่อเนื่องขององค์กรจะถูกเก็บรักษาไว้อย่างไร ในลักษณะใด?

และที่สำคัญที่สุดคือ ...

หากรัฐลดตำแหน่งบรรณารักษ์ลงเรื่อย ๆ วันนี้ เรากำลังคิดที่จะสร้างระบบสารสนเทศภาครัฐสำหรับประเทศไทยในอีก 10-20 ปีข้างหน้ากันแบบไหน?

ผมไม่ได้เสนอว่าทุกตำแหน่งบรรณารักษ์ในทุกหน่วยงานของภาครัฐต้องคงอยู่ในรูปแบบเดิมตลอดไป

ผมเห็นด้วยกับการปรับเปลี่ยน

แต่การปรับเปลี่ยนควรเป็น #การออกแบบวิชาชีพใหม่ ไม่ใช่เพียง #ตำแหน่งที่หายไป”

เราอาจมี ...
บรรณารักษ์ดิจิทัล
นักสารสนเทศ
ผู้เชี่ยวชาญเมทาดาทา
ผู้จัดการข้อมูลและความรู้
ผู้เชี่ยวชาญด้านการสงวนรักษาดิจิทัล
ผู้เชี่ยวชาญด้าน AI literacy และ Information literacy หรือแม้แต่
ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการความรู้ขององค์กร

ชื่อเรียกอาจเปลี่ยน
วิธีทำงานอาจเปลี่ยน
เทคโนโลยีอาจเปลี่ยน

แต่ภารกิจในการจัดระบบความรู้และทำให้สังคมเข้าถึงสารสนเทศที่มีคุณภาพไม่ได้ล้มหายตายจากไปไหน

สิ่งที่ผมอยากเห็นจากการปฏิรูประบบราชการ (โดยเฉพาะ ตำแหน่งบรรณารักษ์) ในครั้งนี้ก็คือ ...

หากรัฐบาลต้องการลดอัตรากำลัง ผมอยากเห็นการปฏิรูปที่เริ่มจาก # ภารกิจ และ #สมรรถนะของข้าราชการบรรณารักษ์ ที่ประเทศต้องการในอนาคต แล้วจึงออกแบบตำแหน่งใหม่ให้สอดคล้องกับภารกิจนั้น

ไม่ใช่เริ่มจากจำนวนตำแหน่งที่ต้องการอยากจะลดเพียงอย่างเดียว

เพราะการลด “เก้าอี้” อาจทำให้ตัวเลขกำลังคน มองดูสวยงามขึ้น

แต่ไม่ได้หมายความว่า ระบบสารสนเทศของรัฐจะดีขึ้นแต่อย่างใด

ในฐานะอาจารย์ที่อยู่กับนิสิต/นักศึกษาสาขาบรรณารักษศาสตร์ สารสนเทศศาสตร์ และสารสนเทศศึกษา มาเกือบหนึ่งในสี่ของศตวรรษ ผมมีคำถามอีกหนึ่งข้อที่สำคัญมากๆ จนอยากจะฟังคำตอบจากภาครัฐ ณ เวลานี้มากๆ ก็คือ ...

เรากำลังบอกนิสิต/นักศึกษารุ่นใหม่ว่า

ประเทศไทยไม่ต้องการผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการข้อมูล สารสนเทศ และความรู้ อีกต่อไปแล้วจริงๆ หรือ?

ถ้าคำตอบคือ "ไม่ใช่"

เราก็ควรกลับมาคุยกันใหม่ว่า

“บรรณารักษ์แห่งอนาคต” ควรเป็นอย่างไร

มากกว่าการถามว่า ...

“จะยุบตำแหน่งบรรณารักษ์ได้อีกกี่ตำแหน่ง”

นี่ไม่ใช่การต่อสู้เพื่อ “รักษาตำแหน่งงาน”

แต่เป็นการตั้งคำถามว่า

ประเทศไทยจะลงทุนกับ #โครงสร้างพื้นฐานทางปัญญา ของชาติอย่างไร ในยุคปัญญาประดิษฐ์

และผมคิดว่าเรื่องนี้ใหญ่เกินกว่าจะตัดสินด้วยตัวเลขอัตรากำลังเพียงอย่างเดียว

ขอแสดงความนับถือ

รศ.ดร.สมศักดิ์ ศรีบริสุทธิ์สกุล
ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
(บรรณารักษ์นักเขียน)


#บรรณารักษศาสตร์
#บรรณารักษ์
#ห้องสมุด
#สารสนเทศศึกษา
#อนาคตวิชาชีพบรรณารักษ์
#ปฏิรูประบบราชการ
--------------
ภาพประกอบโดย Gemini 3.6 Flash

อาจารย์ ดร.พิมพ์พจน์ สีลาเขต อาจารย์ประจำภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ และผู้ช่วยคณบดีด้านบริหาร ได้นำเสนอผลงานวิชาการ หัวข้อ “...
03/08/2026

อาจารย์ ดร.พิมพ์พจน์ สีลาเขต อาจารย์ประจำภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ และผู้ช่วยคณบดีด้านบริหาร ได้นำเสนอผลงานวิชาการ หัวข้อ “Negotiating social memory in the digital age: a study of legal frameworks and practices in Thai private archives (การจัดการความทรงจำทางสังคมในยุคดิจิทัล: การศึกษากรอบกฎหมายและแนวปฏิบัติด้านการจัดการหอจดหมายเหตุเอกชนในประเทศไทย)” ในการประชุมนานาชาติภายใต้หัวข้อ “Private Archives in the Digital Age: International Experience, Social Memory, and the Participation of Organizations (หอจดหมายเหตุเอกชนในยุคดิจิทัล: ประสบการณ์จากนานาประเทศ ความทรงจำทางสังคม และบทบาทการมีส่วนร่วมขององค์กร)” เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2569 จัดโดยมหาวิทยาลัยสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ แห่งมหาวิทยาลัยแห่งชาตินครโฮจิมินห์ เป็นสถาบันอุดมศึกษาชั้นนำด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ตั้งอยู่ในนครโฮจิมินห์ ประเทศเวียดนาม

Dr. Pimphot Seelakate, Lecturer in the Department of Library Science and Assistant Dean for Administration, presented a scholarly paper entitled "Negotiating Social Memory in the Digital Age: A Study of Legal Frameworks and Practices in Thai Private Archives" at the international conference "Private Archives in the Digital Age: International Experience, Social Memory, and the Participation of Organizations" on 30 July 2026. The conference was organized by the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University Ho Chi Minh City (VNU-HCM), a leading higher education institution specializing in the social sciences and humanities, located in Ho Chi Minh City, Vietnam.

28/07/2026

ทศเมนทราธิราชสดุดี
๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๙

เทิดทศมินทร ชยะเทิดพระจอมชน
สมมติราชดล สุเกษมนิกรไทย
การุณย์ประมูลแม้น นทิหยาดพิรุณใส
โลมดินผดุงใจ ธรณินเกษมศานต์
คาบนี้เฉลิมชนม์ นิรมลพระภูบาล
เชิญพรอมรดาล อมฤตพิสิฐพร
พูนเพิ่มพระพรรณพรรษ จิรวัฒน์สโมสร
ไตรรัตน์คุณากร สิริสรรค์นิรันดร์เทอญ

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ
ข้าพระพุทธเจ้า
คณะผู้บริหาร คณาจารย์ บุคลากร และนิสิต คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

รศ. ดร.อาทิตย์ ชีรวณิชย์กุล ผู้ประพันธ์

For Thai, please scroll downCall for Papers — Deadline Extended to 7 August 2026AP-iConference 2026AI-Empowered Informat...
27/07/2026

For Thai, please scroll down

Call for Papers — Deadline Extended to 7 August 2026
AP-iConference 2026
AI-Empowered Information Science: Supporting Science, Transforming Services
The AP-iConference 2026 is the Asia-Pacific regional conference of the iSchools organization, open to information scholars, researchers, and practitioners worldwide.
We are pleased to invite you to join this year's conference, which will be held along with ICADL 2026 conference at Khon Kaen University, Thailand, on 4 December 2026. Both onsite and online participation are welcome. Faculty members from the Department of Library Science, Chulalongkorn University, are serving as chair and members of the organizing committee.
We invite submissions to both the Short Papers track and the Student Symposium.
For more details, please visit: https://icadl.net/icadl2026/AP-iConference.html
Paper submission: https://easychair.org/cfp/icadl2026
For inquiries, please contact the organizing committee: [email protected]

--------------------------------------------------------------------------
เปิดรับบทความ (Call for Papers) ขยายเวลาส่งผลงานถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2569
AP-iConference 2026
AI-Empowered Information Science: Supporting Science, Transforming Services

AP-iConference 2026 การประชุมวิชาการระดับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกของ iSchools เปิดกว้างสำหรับนักวิชาการ นักวิจัย และผู้ทำงานด้านสารสนเทศศาสตร์ทั่วโลก
ขอเชิญชวนทุกท่านเข้าร่วมการประชุมวิชาการ ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย ในวันที่ 4 ธันวาคม 2569 คู่ขนาดไปกับการประชุม ICADL 2026 โดยเปิดรับผู้เข้าร่วมทั้งในรูปแบบออนไซต์และออนไลน์ ทั้งนี้ คณาจารย์จากภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมทำหน้าที่เป็นประธานและคณะกรรมการจัดงานในครั้งนี้ด้วย
ขอเรียนเชิญทุกท่านส่งบทความเข้าร่วมนำเสนอ โดยเปิดรับทั้งในรูปแบบ Short Papers Track และ Student Symposium
ท่านสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://icadl.net/icadl2026/AP-iConference.html
ส่งบทความวิจัยได้ที่ https://easychair.org/cfp/icadl2026
หากท่านมีคำถาม โปรดติดต่ออีเมล [email protected]

ที่อยู่

Boromrajakumari Building 8th Flr, Phayathai Road , Wangmai, Pathumwan
Bangkok
10330

เวลาทำการ

จันทร์ 08:00 - 17:00
อังคาร 08:00 - 17:00
พุธ 08:00 - 17:00
พฤหัสบดี 08:00 - 17:00
ศุกร์ 08:00 - 17:00

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

เป็นคนแรกที่รู้ข่าว: เราจะส่งอีเมลแจ้งเมื่อ Department of Library Science at Chulalongkorn ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ จุฬาฯ โพสต์ข่าวสารและโปรโมชั่น อีเมลของคุณจะไม่ถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น และคุณสามารถยกเลิกการรับข่าวสารได้ทุกเมื่อ

แชร์