สถาบันไทยศึกษา จุฬาฯ Institute Of Thai Studies, Chulalongkorn university

24/09/2026

(เกร็ดความรู้เรื่องไทยศึกษา)
คำบอกอาชีพ: คน—

จากการนำ คน— ไปค้นหาคำพ้องรูป ไม่พบคำบอกอาชีพหรือคำในแนวอาชีพในสมัยก่อนรัตนโกสินทร์
ในสมัยรัชกาลที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พบคำ “คนหากุ้งหาปลา” ใน “ชุมนุมพระบรมราชาธิบายในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว” ในสมัยรัชกาลที่ 5 พบคำต่อไปนี้ คือ คนขับรถรับจ้าง คนเก็บผลละหุ่ง คนเผาถ่าน คนซักผ้า คนรีดผ้า ในหนังสือ “วิชาอาชีพชาวสยาม” คำเหล่านี้บอกแนวทางในการหาเลี้ยงชีวิต ยังไม่ระบุว่าเป็นอาชีพ

เมื่อนำคำบอกอาชีพที่บอกอาชีพในปัจจุบันเทียบกับคำศัพท์ในสมัยรัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5 ก็พบว่า มีหลายคำบอกอาชีพคล้ายกัน คือ คนขับรถรับจ้าง (ร.4-ร.5) --- คนขับรถ, คนขับรถแท็กซี่, คนขับแท็กซี่ (ปัจจุบัน); คนซักผ้า, คนรีดผ้า (ร.5) --- คนซักรีด (ปัจจุบัน) อย่างไรก็ตาม มีคำบอกอาชีพใหม่ในปัจจุบันหลายคำที่ขึ้นต้นด้วย คน— เช่น คนขายลอตเตอรี่ คนขับมอเตอร์ไซค์รับจ้าง

เมื่อพิจารณาโครงสร้างของคำบอกอาชีพหรือแนวอาชีพที่กล่าวมานี้ จะเห็นได้ว่า คำว่า “คน” ไม่เกิดเดี่ยวโดยมีความหมายบอกอาชีพเลย คำศัพท์เกือบทั้งหมดมีลักษณะเป็นคำประสม 3 ส่วน คือ คน+คำกริยา+คำนาม เมื่อพิจารณาคำนามและคำกริยาซึ่งเป็นคำขยายของส่วนหลัก ก็จะเห็นว่า คำขยายเหล่านี้แสดงการทำมาหากินที่คล้ายกันที่มีอยู่ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 เช่น คนขับรถรับจ้าง เพียงแต่ในปัจจุบันเราไม่เรียกว่า รถรับจ้าง แต่ใช้คำยืม แท็กซี่ แทน

ในสมัยรัชกาลที่ 5 คนซักผ้าและคนรีดผ้าเป็นลูกจ้างในธุรกิจซึ่งมีคนจีนหรือฝรั่งเป็นเจ้าของ ในบทเขียนเรื่อง การซักผ้า ในหนังสือวิชาชีพชาวสยาม กล่าวว่า การรับจ้างซักผ้าในสมัยนั้นถือว่าเป็นของใหม่ เพราะน่าจะเริ่มมีการไปทำงานที่ต้องสวมเสื้อทุกวัน เรื่องการให้คนซักผ้าและรีดผ้าให้แทนการทำด้วยตนเอง ได้เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่นั้น ในปัจจุบันอาชีพนี้เรียกว่า คนซักรีด ซึ่งมักจะเป็นลูกจ้างในร้านซักรีด

อาชีพใหม่และมาพร้อมกับสมัยปัจจุบัน คือ คนขายลอตเตอรี่ ซึ่งเป็นอาชีพที่นิยมมาก รวมทั้งคนขับรถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง หรือวินมอเตอร์ไซค์ หรือแกร็บ ซึ่งตอบสนองความต้องการของคนในเมืองใหญ่ที่มีการจราจนหนาแน่น คำว่า วินมอเตอร์ไซค์ และอีกคำหนึ่งคือ แกร็บ นอกจากจะบอกอาชีพใหม่แล้ว ยังแสดงคำศัพท์อาชีพที่บอกโครงสร้างใหม่ คือ การใช้คำยืมที่บอกชื่อบริษัทหรือจุดรอของพาหนะ มาเป็นคำบอกอาชีพอย่างไม่เป็นทางการ

(ส่วนหนึ่งจากบทความเรื่อง คำบอกอาชีพในภาษาไทย ของ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ปราณี กุลละวณิชย์)
(ภาพ- คนขี่สามล้อ คนถีบสามล้อ ในเยาวราช 2493 ถ่ายภาพโดย Dmitri Kessel : LIFE Photo Collection, United States)

19/09/2026

(เกร็ดความรู้เรื่องไทยศึกษา)
บางลำพู

บางลำพูตั้งอยู่บนพื้นที่ที่มีความเป็นมาทางประวัติศาสตร์ เคยมีความหมายในเชิงยุทธศาสตร์การเมืองการปกครอง ย่านการค้าเก่า ปัจจุบันเป็นพื้นที่ของการปะทะสังสรรค์ทางสังคมของคนมากหน้าหลายตา

ชุมชนบางลำพูมีมาตั้งแต่สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ คือ ชุมชนลาว และชุมชนมลายู ที่ตั้งอยู่นอกเขตกำแพงเมือง นอกจากนี้ยังมีกลุ่มชาวจีน ผู้สร้าง "วัดสามจีน" หรือที่เรียกกันทุกวันนี้ว่า "วัดบางลำพู" (วัดสังเวชฯ) และชาวมอญที่ย้ายถิ่นเข้ามาในสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี ตั้งบ้านเรืองบริเวณวัดตองปุ หรือ วัดชนะสงคราม

บางลำพูในสมัยรัชกาลที่ 1 เป็นพื้นที่ในฐานะเป็นส่วนหนึ่งของการขยายพระนคร ด้วยการขุดคูเมืองใหม่ ตั้งแต่วัดเชิงเลน (วัดบพิตรพิมุข) วัดสามปลี้ม (วัดจักรวรรดิราชาวาส) ไปจนถึงวัดบางลำพู ได้รับพระราชทานนามคลองว่า "คลองรอบกรุง" พร้อมกับสร้างแนวกำแพงเมืองใหม่ สร้างป้อมปราการ 14 ป้อม อยู่ในเขตบางลำพู 4 ป้อม คือ ป้อมพระสุเมรุ ป้อมยุคนธร ป้อมพระอาทิตย์ และ ป้อมอิสินธร ทำให้บางลำพูในสมัยรัชกาลที่ 1 กลายเป็นพื้นที่ "ในกำแพงเมือง" เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ศูนย์กลาง ทำให้ความสัมพันธ์ของคนในชุมชนถูกสถาปนาขึ้นใหม่ ด้วยระบบความสัมพันธ์แบบชนชั้นกลางและชนชั้นใต้ปกครอง

การสร้างถนนหนทางในพื้นที่บางลำพูเริ่มขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 พร้อมกับเครือข่ายคมนาคมสำคัญภายในเมือง ได้แก่ ถนนจักรพงษ์ ถนนพระอาทิตย์ ถนนพระสุเมรุ ส่วนถนนข้าวสารสร้างขึ้นทับตรอกข้าวสารเดิม ถนนรามบุตรีสร้างโดยหม่อมหญิงเป้าและรัชกาลที่ 5 ทรงพระราชทานนามให้ นอกจากนี้ยังมีถนนสิบสามห้าง ชื่อ "สิบสามห้าง" มาจากชื่อกลุ่มพ่อค้าชาวจีนที่เข้ามาทำการค้าในพื้นที่ มีการสร้างอาคารที่มีลักษณะเหมือนอาคารสมาคม ต่อมาถูกรื้อถอนไปเหลือเพียงชื่อ "ถนนสิบสามห้าง"

ในช่วงนั้นสังคมบางลำพู มีความทันสมัยมาก เพราะเครือข่ายคมนาคมที่ครบครัน ถนนถูกตัดเป็นแนวตารางทิศตะวันออก- ตะวันตก การสัญจรทางบกเข้ามาแทนทางน้ำ เช่น รถม้า ต่อมาคือรถลาก (เริ่ม 2417) สมัยนั้นเรียก "รถลากญี่ปุ่น" ต่อมาเรียก "รถเจ็ก"

พ.ศ. 2428 เริ่มมีรถเมล์ใช้เป็นครั้งแรก แต่มีรูปร่างเช่นเดียวกับรถม้า จนกระทั่ง พ.ศ. 2452 เร่ิมมีรถเมล์ที่นำโดยพระยาภักดีนรเศรฐ (เลิศ เศรษฐบุตร) รถอีกประเภทหนึ่ง คือ รถราง เริ่มใช้ในพ.ศ. 2430 ซึ่งได้สร้างทางรถรางตั้งแต่ถนนตกถึงพระบรมมหาราชวัง จนถึง พ.ศ. 2443 ได้มีสร้างทางรถรางสามเสนขึ้น

ชุมชนได้เปลี่ยนแปลงจากโครงสร้างความสัมพันธ์ในแบบชุมชนเจ้านาย-ผู้ใต้ปกครอง มาเป็นตลาดและการค้า มีตลาดเก่าแก่ชื่อ "ตลาดยอด" หรือ "ตลาดบางลำพู"​ ถือเป็นตลาดใหญ่ในกำแพงพระนคร เป็นที่นิยมมากจนเป็นตลาดสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 7 เป็นต้นมา

นอกจากตลาดการค้าแล้ว บางลำพูในสมัยนั้นยังเป็นแหล่งความบันเทิง เพราะมีโรงหนัง​โรงมหรสพหลายแห่ง เช่น โรงภาพยนตร์ปีนัง โรงภาพยนตร์บางลำพู โรงภาพยนตร์ศรีเมือง โรงภาพยนตร์ศรีบางลำพู โรงภาพยนตร์บุศยพรรณ โรงลิเกคณะหอมหวล เป็นต้น อีกทั้งเป็นแหล่งรวมศิลปินนักดนตรีจำนวนมาก

(อ้างอิงจาก บทความ "ใน "บางลำพู" และ "สีลม" "พื้นที่" และ "ตัวตน" ในอัตลักษณ์ของคนเมือง"​ ของ พิเชฐ สายพันธ์. 2544.)
(ภาพจาก พิพิธบางลำพู)

15/09/2026

สถาบันไทยศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผนึกกำลัง วารินแล็บ โนแมด (Warin Lab Nomad) สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา และภาคีเครือข่าย ร่วมกันพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้เชิงวัฒนธรรมย่านชุมชนคลองสาน ภายใต้โครงการศิลปะกาละ-เทศะ ภาค “ฟากขะโน้น: The Other Side”

โดยจัดงานเปิดตัวโครงการและเสวนาวิชาการ หัวข้อ “ฟากขะนี้ กับฟากขะโน้น: การพัฒนาเมืองโดยไม่ทิ้งมรดกทางวัฒนธรรม” ในวันที่ 15 กันยายน 2569 ณ อาคารเจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา และกิจกรรม "ชิมคลองสาน" บริเวณตึกเฟื้องฟ้า

โครงการศิลปะกาละ-เทศะ ภาค “ฟากขะโน้น: The Other Side” มุ่งสร้างพื้นที่และสร้างโอกาสเรียนรู้ร่วมกับชุมชนย่านคลองสาน ผ่านกิจกรรมเสวนา ทัศนศึกษา และอบรมเชิงปฏิบัติการ ควบคู่ไปกับการแสดงงานศิลปะร่วมสมัยในสถานที่สำคัญต่างๆ บริเวณชุนชนคลองสาน ระหว่างเดือนธันวาคม 2569 จนถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2570

เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้หลากหลายแขนงที่ตั้งต้นจากชุมชนไปสู่สาธารณชนในวงกว้าง อันเป็นการรักษาคุณค่าและองค์ความรู้สำคัญของย่านชุมชนคลองสานให้ยังคงดำรงอยู่ และสืบสานต่อยอดสู่พื้นที่ทางความคิดใหม่ๆ ท่ามกลางความท้าทายของการเปลี่ยนแปลงหลากหลายด้านของสังคมไทย

14/09/2026

Due to the large number of excellent submissions, the evaluation committee requires additional time to assess all candidates properly. The results will now be officially announced on Wednesday, September 30, 2026.

The Institute of Thai Studies sincerely apologizes for postponing the official results for ENITS. We greatly appreciate your patience and understanding.

13/09/2026

(เกร็ดความรู้เรื่องไทยศึกษา)
แก่

คำว่า แก่ มีหลายความหมายในภาษาไทย

ความหมายแรก

แก่ (คำกริยาอกรรม) หมายถึง มีอายุมาก เช่น ปีนี้ยายแก่ลงไปมาก. เขาแก่กว่าฉันสองปี. หรือหมายถึง อยู่ในวัยชรา เช่น ไม่ได้พบกันสองสามปีเท่านั้น เขากลายเป็นคนแก่ไปแล้ว.

แก่ ในความหมายนี้ ถูกใช้อธิบายความแก่ในหลายมิติ ได้แก่

- แก่กะโหลกกะลา หมายถึง แก่อย่างไม่มีค่า เช่น ถ้าแม้เขาจะแก่ แต่ก็เป็นคนแก่ที่มีคุณค่า ไม่ใช่แก่กระโหลกกะลา.

- แก่งั่ก หมายถึง แก่มาก เช่น เขาไปทำงานต่างจังหวัดไม่กี่ปี แก่งั่กเลย.

- แก่เฒ่าเหลาเหย่ หมายถึง แก่มาก เช่น ดาราคนนี้เพิ่งเข้าวงการไม่ใช่หรือ ทำไมจึงแก่เฒ่าเหลาเหย่ไปถึงขนาดนี้

- แก่แดด หมายถึง แก่เกินอายุ มักใช้กับเด็กที่พูดหรือทำตัวเหมือนผู้ใหญ่ เช่น หลานสาวฉันอยู่กับผู้ใหญ่มาก จนพูดจาแก่แดดเกินตัว. แก่แดดแก่ลม ก็ใช้

- แก่ตัว หมายถึง มีอายุมากขึ้น, มีอายุเข้าสู่วัยชรา เช่น ถ้าเธอไม่รู้จักเก็บเงินไว้บ้าง แก่ตัวจะลำบาก.

- แก่เพราะกินข้าว เฒ่าเพราะอยู่นาน หมายถึง แก่แต่ไม่มีคุณค่า เช่น คนคนนี้แก่เสียเปล่า แต่ไม่ได้เรื่องเลย เขาเรียกพวกแก่เพราะกินข้าว เฒ่าเพราะอยู่นาน.

- แก่แร่ด หมายถึง แก่มาก (มักใช้เพื่อแสดงความผิดคาด) เช่น ทำไมนางเอกจึงแก่แร่ดอย่างนี้ล่ะ. แก่แร่ดแท่ด ก็ใช้

- แก่หงำเหงือก หมายถึง แก่มาก แก่หง่อม เช่น ยายน่ะแก่หงำเหงือกแล้ว จะไปทำงานอะไรไหว.

- แก่เฮือก หมายถึง แก่มาก เช่น คนนี้หรือแฟนเธอ ทำไมแก่เฮือกอย่างนี้. แก่งั่ก แก่ฮั่ก ก็ใช้

ความหมายที่สอง

แก่ (กริยาอกรรม) หมายถึง โตเต็มที่ มะพร้าวแก่เขาเรียกว่ามะพร้าวห้าว.

- แก่เกินกิน หมายถึง แก่มากไปจนกินไม่อร่อยหรือกินไม่ได้ ใช้แก่ผลไม้หรือพืชบางชนิด อย่างมะพร้าว บวบ น้ำเต้า มะรุม เป็นต้น เช่น ฉันอยากกินมะพร้าวอ่อน ลูกนี้ก็แก่เกินกินไปแล้ว

- แก่เกินแกง หมายถึง แก่มากเกินกว่าจะใช้ทำแกงได้ ใช้กับสัตว์ที่ใช้เนื้อเป็นอาหาร เช่น ไก่นี่มันแก่เกินแกงแล้ว เนื้อคงเหนียวน่าดู. หรือหมายความว่า มีอายุมากเกินไป เช่น เธอน่ะแก่เกินแกงแล้ว อย่าไปคิดจะหาแฟนเลย.

ความหมายที่สาม

แก่ (คำขยายนาม) หมายถึง เข้ม ใช้กันสีบางสี เช่น สีเขียวแก่ สีม่วงแก่ สีน้ำตาลแก่ สีน้ำเงินแก่ หรือ แก่ หมายถึง จัดหรือแรงด้วยสิ่งใดสิ่งหนึ่ง (คำกริยาอกรรม) เช่น ยำนี้แก่ตะไคร้จัง. หรือ แก่ หมายถึง สนใจมาก ชอบทำเช่นนั้น (คำช่วยกริยา) เช่น นายคนนี้แก่ตบมือจัง เดี๋ยวตบมือ เดี๋ยวตบมือ. นี่..อย่างเห็นแก่เล่นนักเลย สนใจการเรียนบ้างเถอะ.

- แก่กล้า หมายถึง ยิ่งนัก มากย่ิง เช่น เขาบำเพ็ญเพียรจนมีอาคมแก่กล้า. เมื่อมีศรัทธาแก่กล้าเขาก็ออกบวช.

- แก่ดีกรี หมายถึง ดื่มสุราจนเมามาย เช่น วันนี้ตาปุ่นท่าจะแก่ดีกรี จึงร้องเพลงเสียงลั่นซอย. หรือ หมายถึง จัดเจน มีประสบการณ์มาก เก่งในทางหาประโยชน์ให้ตนเอง เช่น คนงานชักจะแก่ดีกรี หลบเลี่ยงงานเป็นประจำ.

- แก่วัด หมายถึง ไม่ทันโลก เชย เช่น นายคนนี้แก่วัด พูดจาเชยพิกล. หรือหมายถึง อยู่ที่ใดที่หนึ่งมานานจึงรู้ช่องทางหลบเลี่ยงกฏระเบียบ เช่น เขาน่ะแก่วัด รู้ทางเลี่ยงกฏดี เธอไปตามเขาเดี๋ยวก็ถูกสอบสวนหร็อก.
(พ้องกับคำว่า เขี้ยว เขี้ยวลากดิน)

- แก่วิชา หมายถึง เรียนวิชาทางไสยศาสตร์มากจนแปลกไป เช่น อาจารย์คงจะแก่วิชาจึงทำอะไรแปลก ๆ. หรือ หมายถึง มีความรู้มากและมีความคิดเห็นวงเวียนอยู่แต่เรื่องวิชาการของตน เช่น อาจารย์แกแก่วิชา พูดเล่นไม่เป็นหร็อก อย่างไปยั่วแกเลย.

หมายเหตุ
คำกริยาอธรรม คือ คำกริยาที่มีความหมายในตัวเองโดยไม่ต้องมีกรรมมารองรับ



(อ้างอิงจาก พจนานุกรมไทย ฉบับเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี 2 เมษายน 2558. 2562.)
(ภาพ Kame Sennin - Dragon Ball)

11/09/2026

ดร.รัขนีกร รัขตกรตระกูล นักวิจัยเชี่ยวชาญ สถาบันไทยศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้าร่วมนำเสนอผลงานสิ่งประดิษฐ์คิดค้น “หุ่นกระบอกจากภูมิปัญญากระดาษตำกาว จังหวัดเพชรบุรี” ในงานประกวดผลงานประดิษฐ์คิดค้น 2570 จัดโดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ระหว่างวันที่ 9-10 กันยายน 2569 ที่สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ

ขอขอบพระคุณ กลุ่มลูกหว้า เพชรบุรี ผู้ร่วมสร้างสรรค์ผลงานประดิษฐ์คิดค้นนี้ อีกทั้งเป็นกำลังสำคัญเผยแพร่กิจกรรมการสร้างสรรค์หุ่นกระบอกจากกระดาษตำกาวให้เด็กและเยาวชนในจังหวัดเพชรบุรีได้เรียนรู้และสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน

09/09/2026

สถาบันไทยศึกษาขอแสดงความยินดีในโอกาสที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ประพจน์ อัศววิรุฬหการ กรรมการบริหารสถาบันไทยศึกษา และประธาน The Asian Association of Buddhist Studies (AABS) ได้รับพระราชทานปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ประจำปีการศึกษา 2568

พิธีพระราชทานปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปีการศึกษา 2568 กำหนดเป็นวันที่ 30 กันยายน 2569

08/09/2026

รายการวิทยุไทยศึกษา ขอขอบพระคุณ คุณสุนิสา ประทุมเทือง หรือพี่หนูแดง กลุ่มลูกหว้า เมืองเพชรบุรี ให้เกียรติมาร่วมพูดคุยในหัวข้อ "บทบาทชุมชนกับมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่น : กลุ่มลูกหว้า เมืองเพชรบุรี" ซึ่งเป็นตัวอย่างของเครือข่ายชุมชนที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนกิจกรรมต่างๆ เพื่อรักษาและสืบสานมรดกวัฒนธรรมของท้องถิ่นให้เกิดความยั่งยืน และพูดคุยถึงการทำงานร่วมกับสถาบันไทยศึกษาในการสืบสานการแสดงหุ่นกระบอกเมืองเพชรบุรี

กำหนดการออกอากาศ ดังนี้
15 ตุลาคม 2569 : ตอนที่ 1 เขาวัง-เคเบิลคาร์
22 ตุลาคม 2569 : ตอนที่ 2 หอศิลป์ วัดใหญ่สุวรรณาราม
29 ตุลาคม 2569 : ตอนที่ 3 การสืบสานหุ่นกระบอกเมืองเพชรบุรี

รายการวิทยุไทยศึกษาออกอากาศทาง Chula Radio Plus FM101.5 MHz ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 16.30-16.55 น ดำเนินรายการโดย อ.โกมุท คงเทศ

07/09/2026

ขอแสดงความยินดีกับศิลปินแห่งชาติประจำปีพุทธศักราช 2568 ทุก ๆ ท่านเป็นอย่างยิ่ง

๑๒ ศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๖๘
ผู้ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากผลงานและคุณูปการอันทรงคุณค่าต่อศิลปวัฒนธรรมของชาติ
----------------------------------------------
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ขอแสดงความยินดีและร่วมเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๖๘ ผู้ทรงคุณค่าและสร้างสรรค์ผลงานอันเป็นคุณูปการต่อวงการศิลปวัฒนธรรมไทย จำนวน ๑๒ ท่าน ดังนี้
🎨สาขาทัศนศิลป์
๑. นายพีระพงษ์ ดวงแก้ว (ประติมากรรม)
๒. นายชัยโรจน์ มหาดำรงค์กุล (ภาพถ่าย)
๓. นายพรธรรม ธรรมวิมล (ภูมิสถาปัตยกรรม)
๔. นายวีรธรรม ตระกูลเงินไทย (การออกแบบประณีตศิลป์)
📚สาขาวรรณศิลป์
๕. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศิวกานท์ ปทุมสูติ
๖. นายไมตรี ลิมปิชาติ
🎭สาขาศิลปะการแสดง
๗. นายสมศักดิ์ ทัดติ (นาฏศิลป์ไทย-โขน)
๘. นายตรึก ปลอดฤทธิ์ (ลิเกป่า)
๙. นางอังคนางค์ ศิริมณี (หมอลำ-ลำเพลิน)
๑๐. นายวิชัย ปุญญะยันต์ (ดนตรีไทยสากล)
๑๑. นายณัฐ ยนตรรักษ์ (ดนตรีสากล)
๑๒. ศาสตราจารย์กิตติคุณสุรพล วิรุฬห์รักษ์ (ภาพยนตร์และละคร)

ศิลปินแห่งชาติ คือ ผู้สร้าง ผู้รักษา และผู้ส่งต่อมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติ ผลงานและองค์ความรู้ของทั้ง ๑๒ ท่าน ล้วนเป็นต้นทุนทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า สามารถส่งต่อแรงบันดาลใจ สู่คนรุ่นใหม่ ได้เรียนรู้ สืบสาน และสร้างสรรค์งานวัฒนธรรมบนรากฐานของความเป็นไทย เพื่อต่อยอดสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ และเผยแพร่อัตลักษณ์ความเป็นไทยสู่เวทีโลกต่อไป

03/09/2026