26/04/2026
https://www.facebook.com/share/p/1M3mtuWvbf/?mibextid=wwXIfr
ศูนย์วิจัยมลพิษฯ ม.อ.
ชี้ยกระดับระบบจัดการขยะเกาะแต้ว
ก่อนเกิดเหตุวิกฤติซ้ำรอย
ทีมนักวิชาการ ม.อ. เตือนควันไฟไหม้บ่อขยะปนสารก่อมะเร็ง-โลหะหนัก ชี้สูดดมต่อเนื่องเสี่ยงโรคร้าย แนะนำสร้างระบบจัดการขยะที่ได้มาตรฐาน มีประสิทธิภาพ
รศ.ดร.ระชา เดชชาญชัยวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยมลพิษทางอากาศและผลกระทบต่อสุขภาพ พร้อมด้วย ผศ.ดร.นพ.ธรรมสินท์ อิงวิยะ และ ศ.ดร.พีระพงศ์ ทีฆสกุล อาจารย์ประจำศูนย์วิจัยมลพิษทางอากาศและผลกระทบต่อสุขภาพ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เปิดเผยข้อมูลทางวิชาการกับ "สงขลาโฟกัส" เกี่ยวกับผลกระทบจากเหตุไฟไหม้บ่อขยะ ระบุว่า จากงานวิจัยพบว่า การเผาไหม้ขยะชุมชนแบบกองกลางแจ้ง ซึ่งมักมีขยะพลาสติกเป็นองค์ประกอบหลัก สามารถปลดปล่อยมลพิษอันตรายหลายชนิด ทั้งสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 โลหะหนัก รวมถึงสารพิษตกค้างในสิ่งแวดล้อม เช่น ไดออกซิน ฟิวแรน และสารก่อมะเร็งในกลุ่มโพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (PAHs)
จากข้อมูลตัวอย่างเหตุไฟไหม้กองขยะในพื้นที่ควนลังก่อนหน้านี้ พบสารโทลูอีนในชุมชนรอบจุดเกิดเหตุภายในรัศมี 1 กิโลเมตร สูงสุด 1.02 ppm ใกล้เคียงค่าขีดจำกัดความปลอดภัยขององค์การพิทักษ์สิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ (U.S. EPA) ซึ่งหากได้รับในปริมาณสูงอาจส่งผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะ มึนงง และระคายเคืองทางเดินหายใจ ขณะที่ค่าฝุ่น PM2.5 แม้ยังไม่เกินมาตรฐานประเทศไทย แต่จัดอยู่ในระดับที่ต้องเฝ้าระวัง
นักวิชาการระบุว่า การสูดดมควันพิษในระยะสั้นอาจทำให้เกิดอาการปวดศีรษะ มึนงง อ่อนเพลีย แน่นหน้าอก หายใจติดขัด และกระตุ้นให้โรคทางเดินหายใจเรื้อรังกำเริบ เช่น หอบหืดหรือถุงลมโป่งพอง ส่วนการได้รับสัมผัสต่อเนื่องในระยะยาวอาจเพิ่มความเสี่ยงโรคปอดเรื้อรัง โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคมะเร็ง
สำหรับประชาชนกลุ่มเสี่ยง ได้แก่ เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคหัวใจ และผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจเรื้อรัง ควรงดกิจกรรมกลางแจ้งในช่วงที่มีหมอกควันหนาแน่น โดยหากอยู่ในพื้นที่ทั่วไปสามารถใช้หน้ากากอนามัยได้ แต่หากอยู่ในพื้นที่ควันหนาแน่นหรือเป็นกลุ่มเปราะบาง แนะนำให้สวมหน้ากาก N95 หรือหน้ากากชนิดมีชั้นคาร์บอน เพื่อช่วยกรองฝุ่นและสารระเหยได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
หากประชาชนมีอาการผิดปกติ เช่น แสบตา ไอ หรือหายใจลำบาก ควรรีบออกจากพื้นที่ที่มีควันไปยังบริเวณอากาศถ่ายเท ล้างตาด้วยน้ำสะอาด จิบน้ำบ่อย ๆ และหากมีโรคประจำตัวเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจให้ใช้ยาตามแพทย์สั่ง พร้อมพบแพทย์ทันทีหากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีอาการรุนแรง
ทั้งนี้ ทีมนักวิชาการประเมินว่า ระดับความน่ากังวลของสถานการณ์ขึ้นอยู่กับขนาดของเพลิงไหม้ ระยะเวลาการเผาไหม้ ปริมาณเชื้อเพลิง และทิศทางลม หากสามารถควบคุมเพลิงได้รวดเร็ว ความเสี่ยงต่อสุขภาพจะลดลงอย่างมาก แต่ในระยะยาวจำเป็นต้องมีระบบบริหารจัดการบ่อขยะที่มีประสิทธิภาพ และในช่วงที่มีสภาวะแห้งแล้งรุนแรงควรกำหนดมาตรการและแผนรับมือไว้ล่วงหน้า เช่น การประเมินความเสี่ยง จุดเสี่ยงไฟลุกไหม้ และการเตรียมความพร้อมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
หากสามารถดำเนินการได้ตามมาตรฐานและอย่างต่อเนื่อง ระดับความเสี่ยงโดยรวมในระยะยาวจะไม่น่ากังวลมาก
#ไฟไหม้บ่อขยะเกาะแต้ว
#มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
#ศูนย์วิจัยมลพิษทางอากาศ
#สงขลาโฟกัส
