สาขาวิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

25/04/2026

แบคทีเรียย้อมสีจากกล้องจุลทรรศน์

24/04/2026

ปิดเทอม ใครไปเที่ยว เดินป่า ควรระวังโรคมาลาเรีย
เนื่องในวัน มาลาเรียโลก

เข้าป่า 🦟 ระวังโรคมาลาเรีย "World Malaria Day 2026"
โรคติดต่อที่เกิดจากเชื้อโปรโตซัว โดยมี "ยุงก้นปล่องตัวเมีย" เป็นพาหะนำโรคหลักเมื่อเข้าไปในพื้นที่ป่า

📍 ที่มา: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 (DDC) กรมควบคุมโรค
📞 สายด่วน: 1422

#กดดูรู้โรค #มาลาเรีย #ระวังยุงก้นปล่อง #เข้าป่าต้องระวัง #กรมควบคุมโรค

23/04/2026

การทำงานของยาปฏิชีวนะกลุ่มต่างๆ ในการทำลายแบคทีเรีย

🦠💊 เจาะลึก 5 อาวุธลับทางการแพทย์: "ยาปฏิชีวนะ" จัดการแบคทีเรียได้อย่างไร?
เคยสงสัยไหมครับว่า เวลาที่เราติดเชื้อแบคทีเรีย แล้วคุณหมอจ่าย "ยาฆ่าเชื้อ" หรือ "ยาปฏิชีวนะ" (Antibiotics) ยาเม็ดเล็กๆ เหล่านี้เข้าไปทำสงครามกับแบคทีเรียในร่างกายของเราด้วยวิธีไหนบ้าง?
วันนี้เราจะพาทุกคนดำดิ่งลงสู่ระดับเซลล์ เพื่อทำความเข้าใจ "กลไกการออกฤทธิ์ของยาปฏิชีวนะ" (Mechanisms of Antibiotic Action) ทั้ง 5 รูปแบบหลัก ที่ใช้ปราบจุลินทรีย์ตัวร้ายกันครับ! 🔬✨
🛡️ 1. ทำลายกำแพงเมือง: ยับยั้งการสร้างผนังเซลล์ (Inhibition of Cell Wall Synthesis)
แบคทีเรียส่วนใหญ่มี "ผนังเซลล์" ที่คอยปกป้องตัวเอง ยาในกลุ่มนี้จะเข้าไปขัดขวางการสร้างโครงข่าย Peptidoglycan (ยับยั้ง cross-linking) ทำให้ผนังเซลล์อ่อนแอและแตกสลายในที่สุด
• ตัวอย่างยา: กลุ่ม Beta-lactams (เช่น Penicillins, Cephalosporins), กลุ่ม Glycopeptides (เช่น Vancomycin)
🏭 2. ปิดโรงงานผลิตโปรตีน: ยับยั้งการสังเคราะห์โปรตีน (Inhibition of Protein Synthesis)
โปรตีนคือสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิตของเซลล์ ยาจะเข้าไปจับกับ "ไรโบโซม" (Ribosome) ซึ่งเป็นโรงงานผลิตโปรตีนของแบคทีเรีย (หน่วยย่อย 30S และ 50S) ทำให้แบคทีเรียไม่สามารถสร้างโปรตีนเพื่อเติบโตหรือแบ่งตัวได้
• ตัวอย่างยา: Aminoglycosides, Tetracyclines, Macrolides, Chloramphenicol
🧬 3. ก่อกวนรหัสพันธุกรรม: ยับยั้งการสังเคราะห์กรดนิวคลีอิก (Inhibition of Nucleic Acid Synthesis)
เป้าหมายคือการขัดขวางการจำลองตัวเองของ DNA หรือการถอดรหัส RNA ซึ่งเป็นศูนย์กลางควบคุมเซลล์
• ตัวอย่างยา: Quinolones (เข้าไปยับยั้งเอนไซม์ DNA gyrase) และ Rifampin (ยับยั้ง RNA polymerase)
💥 4. เจาะเกราะป้องกัน: ทำลายเยื่อหุ้มเซลล์ (Disruption of Cell Membrane Function)
กลไกนี้จะเข้าไปเพิ่มความซึมผ่าน (Permeability) ของเยื่อหุ้มเซลล์แบคทีเรีย เปรียบเสมือนการเจาะรูให้ของเหลวและสารสำคัญภายในเซลล์รั่วไหลออกมา จนเซลล์แบคทีเรียตายในที่สุด
• ตัวอย่างยา: กลุ่ม Polymyxins (เช่น Polymyxin B, Colistin)
✂️ 5. ตัดเสบียงอาหาร: ยับยั้งกระบวนการเผาผลาญ (Inhibition of Metabolic Pathways)
ยาจะเข้าไปบล็อกกระบวนการสร้างสารที่จำเป็นต่อแบคทีเรีย เช่น การยับยั้งการสร้างกรดโฟลิก (Folic acid) ซึ่งส่งผลต่อเนื่องทำให้แบคทีเรียสร้างสารพันธุกรรม (Purine/Pyrimidine) ไม่ได้
• ตัวอย่างยา: Sulfonamides, Trimethoprim
💡 #ข้อคิดทิ้งท้ายจากแอดมิน แม้เราจะมีอาวุธที่หลากหลาย แต่ปัจจุบันแบคทีเรียก็เก่งขึ้นและเกิดปัญหา "เชื้อดื้อยา" (Antimicrobial Resistance - AMR) ดังนั้น สิ่งสำคัญที่สุดคือ ต้องใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุสมผล และทานยาให้ครบตามที่คุณหมอสั่งอย่างเคร่งครัด เพื่อไม่ให้แบคทีเรียพัฒนาตัวเองจนยาเหล่านี้ใช้ไม่ได้ผลในอนาคตครับ!
ภาพประกอบสรุปกลไกทั้ง 5 แบบเซฟเก็บไว้อ่านทบทวนกันได้เลยครับ 👆
#จุลชีววิทยา #วิทยาศาสตร์ #ยาปฏิชีวนะ #กลไกยา #เชื้อดื้อยา #สาระความรู้

21/04/2026

20/04/2026

📢 ประกาศ! สำหรับนักศึกษาคณะวิทยาศาสตร์ มข. ที่ประสงค์ขอเปลี่ยนสาขาวิชาเอก ระดับปริญญาตรี ประจำปีการศึกษา 2569 🧬🔬
ใครที่กำลังวางแผนย้ายสาขา เช็กรายละเอียดและเตรียมตัวให้พร้อมตามนี้เลยครับ! 👇

🗓️ เปิดรับคำร้อง: วันที่ 20 เมษายน – 1 พฤษภาคม 2569
💻 ช่องทางการยื่นเรื่อง:
1️⃣ กรอกคำร้องออนไลน์คณะวิทยาศาสตร์: https://e.sc.kku.ac.th/formonline/
2️⃣ ศึกษาวิธีการและขั้นตอนการยื่นคำร้อง: https://kku.world/qpw61x

📄 เอกสารที่ต้องเตรียมให้พร้อม:
ใบคำร้องขอย้ายสาขาวิชา
ใบรายงานผลการศึกษา (Transcript)
หนังสือคำร้องยินยอมผู้ปกครอง

🏢 การยื่นเอกสาร (ต้องมายื่นด้วยตนเอง):
📍 สถานที่: งานบริการการศึกษาฯ ห้อง 6103 อาคาร SC 06 (ตึกหลอด) คณะวิทยาศาสตร์
⏰ เวลา: วันและเวลาราชการ ตั้งแต่ 08:30 – 16:30 น.

⚠️ หมายเหตุ: การดำเนินการเปลี่ยนหลักสูตรภายในคณะหรือเปลี่ยนสาขาวิชาเอก ต้องทำให้แล้วเสร็จภายใน 4 สัปดาห์ก่อนเปิดภาคการศึกษา (ตามระเบียบ มข. ว่าด้วยการศึกษาขั้นปริญญาตรี พ.ศ.2565)

อย่าลืมรักษาสิทธิ์และดำเนินการภายในวันเวลาที่กำหนดนะครับ! ทักแท็กเพื่อนๆ ที่กำลังหาข้อมูลเรื่องนี้กันได้เลย 🙌
#คณะวิทยาศาสตร์มข #มหาวิทยาลัยขอนแก่น #เปลี่ยนสาขาวิชาเอก

20/04/2026

วันนี้ในอดีต ที่มีความสำคัญทางด้านจุลชีววิทยา และเกี่ยวข้องกับพวกเราทุกคน

🗓️ #วันนี้ในอดีต | 20 เมษายน 1862: วันที่โลกเปลี่ยนไปเพราะ "การพาสเจอไรซ์"
คุณเคยสงสัยไหมว่า ทำไม "นม" ในขวดถึงเก็บได้นานกว่านมสดพาสเจอร์ไรส์ หรือทำไมเราถึงดื่มน้ำผลไม้บรรจุกล่องได้อย่างปลอดภัย? 🤔
คำตอบทั้งหมดเริ่มต้นขึ้นในวันนี้เมื่อ 162 ปีที่แล้ว!
ในวันที่ 20 เมษายน ค.ศ. 1862 สองนักวิทยาศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่ชาวฝรั่งเศส หลุยส์ ปาสเตอร์ (Louis Pasteur) และ โคล้ด เบอร์นาร์ด (Claude Bernard) ได้ประสบความสำเร็จในการทดสอบกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อนแบบใหม่ ซึ่งต่อมาโลกรู้จักกันในชื่อ "พาสเจอไรซ์เซชั่น" (Pasteurization) 🎉
💡 แล้ว "พาสเจอไรซ์เซชั่น" คืออะไร?
มันไม่ใช่การต้มจนเดือดพล่าน แต่เป็นกระบวนการใช้ "ความร้อน" ในระดับที่พอเหมาะและระยะเวลาที่พอดี เพื่อฆ่าจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค (Pathogens) เช่น E. coli หรือ Salmonella โดยที่ยังคงรักษาคุณภาพ รสชาติ และคุณค่าทางอาหารไว้ได้มากที่สุด
🔬 วิทยาศาสตร์เบื้องหลังความร้อน 🌡️
เคล็ดลับอยู่ที่การ "ทำให้โปรตีนเสียสภาพ" (Protein Denaturation) ครับ ความร้อนจะเข้าไปทำลายโครงสร้างโปรตีนและเอนไซม์สำคัญภายในเซลล์ของจุลินทรีย์ตัวร้าย ทำให้พวกมันไม่สามารถทำงานหรือสืบพันธุ์ได้อีกต่อไป จุลินทรีย์จึงลดจำนวนลงจนอยู่ในระดับที่ปลอดภัยต่อการบริโภค
🍺 จากไวน์ สู่ นม และอาหารสารพัดชนิด
เดิมทีปาสเตอร์คิดค้นวิธีนี้เพื่อแก้ปัญหาไวน์และเบียร์บูดเสียก่อนเวลา แต่ปัจจุบัน กระบวนการนี้ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายกับอาหารและเครื่องดื่มที่เราทานกันทุกวัน ไม่ว่าจะเป็น นมสด, น้ำผลไม้, เบียร์, ไวน์ และผลิตภัณฑ์นมต่างๆ
✅ 4 ประโยชน์เน้นๆ ของการพาสเจอไรซ์:
1. ฆ่าเชื้อก่อโรค: มั่นใจได้ในความปลอดภัย
2. ป้องกันโรค: ลดความเสี่ยงจากการเจ็บป่วยทางเดินอาหาร
3. ยืดอายุอาหาร: เก็บรักษาได้นานขึ้น ลดขยะอาหาร
4. รักษาคุณภาพ: คงรสชาติและสารอาหารสำคัญ
วันนี้ ขณะที่คุณดื่มนมหรือน้ำผลไม้ ลองนึกถึงการค้นพบครั้งสำคัญนี้ที่ช่วยให้ชีวิตของเราปลอดภัยและสะดวกสบายขึ้นนะครับ 🥰
ขอบคุณ หลุยส์ ปาสเตอร์ และ โคล้ด เบอร์นาร์ด ฮีโร่ผู้ปฏิวัติวงการอาหารและสาธารณสุขโลก!
#พาสเจอไรซ์เซชั่น #ความรู้ #วิทยาศาสตร์ #ความปลอดภัยทางอาหาร #ประวัติศาสตร์

20/04/2026

เมลิออยโดสิส ไข้ดิน

NIH Factsheet
เรื่อง MELIOIDOSIS (โรคไข้ดิน)

https://nih.dmsc.moph.go.th/th/detailAll/3572/nw/223

17/04/2026

ใครเป็นนักจุลชีววิทยาควรรู้ไว้

🔔 อัปเดตข้อกำหนดก่อนใคร 🤩🤩

📣 กับหลักสูตร “ข้อกำหนดและข้อแนะนำทั่วไปสำหรับการตรวจวิเคราะห์ทางจุลชีววิทยา General requirements and guidance for microbiological examination (ISO 7218: 2024)”

🔬 ระบบคุณภาพห้องปฏิบัติการตามมาตรฐาน ISO/IEC 17025 กำหนดให้ต้องมีระบบควบคุมคุณภาพภายในห้องปฏิบัติการ ดังนั้นการทดสอบทางจุลชีววิทยา ซึ่งปัจจุบันข้อกำหนดและข้อแนะนำทั่วไปสำหรับการตรวจวิเคราะห์ทางจุลชีววิทยา ตามมาตรฐาน (ISO 7218:2024) มีการปรับปรุงฉบับใหม่ ซึ่งเป็นมาตรฐานสำคัญสำหรับใช้เป็นแนวทางปฏิบัติในงานวิเคราะห์ทดสอบทางจุลชีววิทยา เพื่อให้นำความรู้ไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการทดสอบได้อย่างมีประสิทธิภาพ และใช้ในห้องปฏิบัติการทางจุลชีววิทยาได้อย่างถูกต้อง แม่นยำ การปฏิบัติตามวิธีมาตรฐานสากลที่เป็นที่ยอมรับย่อมสร้างความเชื่อมั่น และความน่าเชื่อถือในผลการทดสอบให้แก่ห้องปฏิบัติการ รวมทั้งเป็นการปฏิบัติที่สอดคล้องกับมาตรฐาน ISO/IEC 17025 ด้วย 👍🏻

📚 ผู้เข้าอบรมจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับ :
✅ ความสำคัญ และขอบข่ายของข้อกาหนดและข้อแนะนำทั่วไป สำหรับการตรวจวิเคราะห์ทางจุลชีววิทยา
✅ การจัดสถานที่ สภาพแวดล้อมของห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ด้านบุคลากร เครื่องมือและอุปกรณ์การจัดการตัวอย่าง การตรวจวิเคราะห์และการตรวจยืนยันจุลินทรีย์
✅ การนับจำนวนจุลินทรีย์ และ การประกันคุณภาพผลการทดสอบ

🗓️ วันที่ 19 พฤษภาคม 2569
⏰ เวลา 09.00 – 16.00 น.
💻 เรียนออนไลน์ Live สดผ่าน ZOOM 🎥
👨🏻‍🏫 วิทยากร : อ.ปรีชา จึงสมานุกูล ที่ปรึกษาทางวิชาการของสานักคุณภาพและความปลอดภัยอาหารกรมวิทยาศสตร์การแพทย์

🔻 Download รายละเอียดและสมัครออนไลน์ https://www.nfi.or.th/training-list-detail.php?id=685
📌 ค่าลงทะเบียนต่อท่าน : บุคคลทั่วไป 3,400 บาท, สมาชิก NFI รับส่วนลดตามสิทธิประโยชน์ (ยังไม่รวม VAT 7%)

☎️ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
👨🏻‍💻 ผู้ประสานงาน : คุณธราธิป แววศรี (เป๋า)
📞 0-2422-8688 ต่อ 2207
📧 [email protected]
📲 Line@ : https://bit.ly/393y0Xe

📌 เข้าคลาสผ่านระบบ Zoom!
📌 อยู่ที่ไหนก็สามารถเรียนได้
📌 สามารถถาม-ตอบข้อสงสัยได้ทันที
📌 เรียนครบ จบรับ Certificate

#อบรม #สถาบันอาหาร :2024 /IEC17025 #ตรวจวิเคราะห์ทางจุลชีววิทยา #ระบบควบคุมคุณภาพห้องปฏิบัติการ