ศาสนา ปรัชญา

13/10/2026

สานุสามเณร

13/10/2026

พระศาสดาประทับอยู่ ณ พระเชตวัน ทรงปรารภเรื่อง สานุสามเณร ผู้เป็นสามเณรที่มีความประพฤติดี มีศีล และตั้งใจศึกษาธรรม วันหนึ่งเมื่อเจริญวัยขึ้น เกิดความคิดอยากลาสิกขากลับไปใช้ชีวิตแบบฆราวาส จึงเดินทางกลับบ้าน
มารดาของสานุสามเณรซึ่งเป็นผู้มีศรัทธาในพระพุทธศาสนา ได้เตือนสติให้เห็นโทษของการละทิ้งเพศบรรพชิตและกลับไปแสวงหาความสุขทางโลก แต่สามเณรยังมีความลังเล ขณะนั้นมารดาของเขาซึ่งในอดีตได้ไปเกิดเป็นยักษิณี ได้เข้าช่วยเตือนด้วยการทำให้สามเณรได้รับความทุกข์ เพื่อให้ตระหนักถึงผลของการตามใจความอยาก
เมื่อสานุสามเณรฟื้นขึ้นและได้รับคำสอน จึงเกิดความสำนึก เห็นคุณค่าของการบวชและไม่คิดกลับไปเป็นคฤหัสถ์อีก ต่อมาได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ และตั้งใจปฏิบัติธรรมจนเจริญก้าวหน้าในพระศาสนา
พระพุทธเจ้าจึงตรัสพระธรรมเทศนาเปรียบเทียบว่า จิตของมนุษย์เปรียบเหมือนช้างตกมันที่ต้องได้รับการฝึก ผู้มีปัญญาต้องควบคุมและฝึกจิตของตน ไม่ปล่อยให้จิตตกอยู่ภายใต้อำนาจของความอยากและกิเลสต่าง ๆ.....................

13/10/2026

13/10/2026

รายการธรรมบทศึกษา เรื่องสานุสามเณร [๒๓๖]
: ตอบคำถามจากทางบ้าน ; เรื่องธรรมกับชีวิต ? นาควรรควรรณนา

13/10/2026

เรื่องสานุสามเณรกล่าวถึงผู้มีศีลและขยันปฏิบัติวัตร แต่ภายหลังเกิดความเบื่อหน่ายและปรารถนาจะสึก เมื่อได้รับคำตักเตือนจากมารดาและเผชิญเหตุการณ์ยักษิณีเข้าสิงตามเนื้อเรื่อง จึงเปลี่ยนใจ อุปสมบท และได้รับพระพุทธโอวาทให้ฝึกจิตด้วยโยนิโสมนสิการ ก่อนพัฒนาเป็นพระธรรมกถึกผู้เชี่ยวชาญ

ในเชิงพุทธจริยศาสตร์ เรื่องนี้สะท้อนว่า ความประพฤติดีต้องอาศัยการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง เพราะจิตยังอาจเปลี่ยนแปลงตามความปรารถนา การเคยมีศีลจึงไม่ใช่หลักประกันว่าจะพ้นจากความหวั่นไหว การรู้เท่าทันอารมณ์และพิจารณาเหตุผลช่วยให้บุคคลเลือกการกระทำอย่างรับผิดชอบ แทนการปล่อยให้ความต้องการเฉพาะหน้ากำหนดชีวิต

อุปมาควาญช้างฝึกช้างตกมันแสดงถึงการกำกับจิตอย่างมีปัญญา เสรีภาพในมุมนี้หมายถึงความสามารถในการไม่ตกอยู่ใต้อำนาจกิเลส ส่วนคำเตือนเรื่องบาปในที่ลับและที่แจ้งเน้นว่า ความรับผิดชอบทางศีลธรรมดำรงอยู่แม้ไม่มีผู้พบเห็น

มารดามีบทบาทเกื้อหนุนการทบทวนตน แต่การพัฒนาต้องเกิดจากความเข้าใจและความเพียรของผู้ปฏิบัติเอง ขณะเดียวกัน การเข้าสิงเพื่อขัดขวางการสึกเป็นเหตุการณ์ในเรื่อง มิใช่แบบอย่างให้ใช้ความรุนแรงบังคับศรัทธา สาระสำคัญจึงอยู่ที่การเปลี่ยนความหวั่นไหวให้เป็นโอกาสฝึกปัญญา และสร้างความมั่นคงภายในด้วยการพิจารณาอย่างแยบคาย................
https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25.0&i=33&p=5

12/10/2026

รายการธรรมบทศึกษา เรื่องสานุสามเณร [๒๓๖]
: ตอบคำถามจากทางบ้าน ; เรื่องธรรมกับชีวิต ? นาควรรควรรณนา
🔵วันอังคารที่ 13 ตุลาคม 2569 ⏰ เวลา 20.00 น.
🙏🏻ผู้ร่วมสนทนา.....
🌷พระมหานิรันดร์ กลฺยาณเมธี, ป.ธ.๙., ดร. อาจารย์ประจำภาควิชาบาลีและสันสกฤต คณะพุทธศาสตร์ ปฏิบัติศาสนกิจในการสอน วิจัย และเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยมุ่งเน้นการให้ความรู้ด้านภาษาบาลีกับสังคมไทย และการแสดงธรรมเทศนา
🌷พระมหาสมัย สมโย,น.ธ.เอก, ป.ธ.4, ปริญญาตรี, วิทยากรอบรมค่ายคุณธรรม, พระธรรมทูตภายในประเทศ รุ่น 35, เจ้าอาวาส วัดป่าพระเจ้า จังหวัดสุพรรณบุรี.
🌷 พระมหาวรเชษฐ์ มหาวิริโย,น.ธ.เอก, ป.ธ.4, ศศ.ม. (ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาล้านนาศึกษา)วัดสันป่ายางหลวง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน.
🌿พระจาตุรงค์ อาจารสุโภ, ผู้ดำเนินรายการ, น.ธ.เอก, ประโยค 1-2, พธ.บ.(สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา),พธ.ม(ปรัชญา),พธ.ด. (ปรัชญา), พระธรรมทูตสายต่างประเทศ รุ่น 24.
🌷ผศ. ดร. วรากรณ์ พูลสวัสดิ์,น.ธ.เอก, พธ.บ., พธ.ม., ปร.ด.ประธานสาขาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
🌷ดร.วรรณา พ่วงพร้อม. คุรุศาสตรบัณฑิต (คบ.),พธ.ม(ปรัชญา),พธ.ด.(ปรัชญา) อาจารย์พิเศษมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
🌷 อ.ทันน์ มโนธรรม์, ธรรมศึกษาตรี โท เอก ,วิทยากรอิสระ,กรรมการฝ่ายวิชาการสมาคมโหรแห่งประเทศไทยในพระบรมราชินูปถัมภ์,
นักโหราศาสตร์มืออาชีพ,นักโปรแกรมจิตใต้สำนึกเพื่อการเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืน, ปริญญาโท สาขาพุทธศาสตร์ศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย,ทูตสันติภาพ รุ่น1 มจร.
🌷ผศ. (พิเศษ) ดร. สรวิชญ์ วงษ์สอาด: ความสนใจ พระพุทธศาสนา หลักธรรมคำสอน และการประยุกต์ใช้พุทธธรรมเพื่อการพัฒนาชีวิตและสังคมผลงานตีพิมพ์ทางวิชาการที่สำคัญ
🔎🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷
https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25.0&i=33&p=4
🔸 ร่วมแสดงความคิดเห็น และส่งคำถามข้อสงสัยได้
🔸 ปัญญาบารมีสร้างได้ ด้วยการฟัง ศึกษา แบ่งปันสิ่งดีๆแก่ผู้อื่น สนับสนุน ส่งเสริมคนอื่นให้ได้เกิดปัญญา
🔸 สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ
ผู้ไม่ประมาท พินิจพิจารณาตั้งใจฟัง ย่อมได้ปัญญา
🔸 #ออมบุญออมธรรมวันละบาท #ธรรมเป็นทีม
#1แชร์1บุญ #ธรรมสากัจฉา #รายการหลวงพี่ชวนอ่าน #รายการอรุโณทัย #รายการของดีจากพระไตรปิฎก #รายการสังฆพัฒนา #รายการธรรมซีรีย์ #ธรรมบทศึกษา🌷
https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25.0&i=33&p=5..............
เพจรายการธรรมบทศึกษา โดยธรรมเป็นทีม
https://www.youtube.com//streams
ติดตามข่าวสารได้.....
https://dhammapada-study-series-s780b3x.gamma.site/

12/10/2026

“ พุทธศาสนา ศาสตร์แห่งการแก้ปัญหาชีวิตที่ใกล้ตัว แต่เรามักมองข้าม “
มนุษย์จุฬาฯ สัปดาห์นี้พบกับ “พระอาจารย์อั๋น - พระเอกวีร์ มหาญาโณ” วัดป่าโสมพนัส นิสิตเก่าคณะนิติศาสตร์ ที่จะมาพูดคุยเรื่องพุทธศาสนาที่เข้าถึงคนรุ่นใหม่ได้ง่ายขึ้น ไม่ใช่แค่การเข้าวัด ตักบาตร ทำบุญ อย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่พุทธศาสนาสามารถช่วยเราจัดการความรู้สึกและความคิดภายในใจได้อย่างดี
💬 ตัวอย่างสัมภาษณ์ที่น่าสนใจ
- อะไรคือจุดเริ่มต้นที่ทำให้พระอาจารย์สนใจพุทธศาสนา
- พุทธศาสนากับเทรนด์ TIKTOK , INSTAGRAM และแฟชั่น พระอาจารย์มองเรื่องนี้อย่างไร
- พระอาจารย์คิดว่าสิ่งที่ต่างกันระหว่างนิกายเถรวาทกับมหายานคืออะไร
ติดตาม “มนุษย์จุฬาฯ EP. 274” ได้ในวันเสาร์ที่ 12 ก.ย. นี้ เวลา 14:00 น.
ทาง Chula Radio Plus ฟังสด ๆ หรือฟังย้อนหลังได้ที่ https://curadio.chula.ac.th/Radio-Live.php และติดตามมนุษย์จุฬาฯ ทุก EP.
ก่อนหน้าได้ทาง http://bit.ly/3gSv7eT
Host : ญาฎากณิศม์ แก่นทอง นิเทศศาสตร์ ปี 2
Creative : รัฏฐ์ศิริ ศิริรัตน์ อักษรศาสตร์ ปี 1
Editor : พิมพ์มาดา บรรลือเสนาะ นิเทศศาสตร์ ปี 1
Co-or : อารยา ศิริเจริญไชย นิเทศศาสตร์ ปี 1
Graphic : ธันยา แสงราม อักษรศาสตร์ ปี 3
คำบรรยาย : ลลิตา เทพแปง นิเทศศาสตร์ ปี 1
#มนุษย์จุฬา

06/10/2026

รายการธรรมบทศึกษา เรื่องพระเจ้าปเสนทิโกศล [๒๓๕]
: ตอบคำถามจากทางบ้าน ; เรื่องธรรมกับชีวิต ?

05/10/2026

เรื่องพระเจ้าปเสนทิโกศลสะท้อนว่า การรู้จักประมาณในการบริโภคเป็นการฝึกตนที่เชื่อมโยงความสุขทางกายกับการพัฒนาปัญญา พระราชาทรงเสวยพระกระยาหารมากจนเกิดความอึดอัดและง่วงงุน เมื่อเสด็จเฝ้าพระพุทธเจ้า จึงได้รับคำแนะนำให้มีสติและลดปริมาณอาหาร โดยให้อุตตรมาณพกล่าวคาถาเตือนขณะเสวย เมื่อทรงปฏิบัติตาม พระวรกายก็เบาสบายและกระปรี้กระเปร่าขึ้น เหตุการณ์นี้สามารถวิเคราะห์มิติทางพุทธจริยศาสตร์ได้ดังต่อไปนี้
ประการแรก ความพอดีเป็นคุณธรรมในการดำเนินชีวิต การบริโภคในเรื่องนี้มีความหมายมากกว่าการตอบสนองความหิว เพราะเกี่ยวข้องกับความสามารถในการกำกับความต้องการของตน เมื่อเสวยเกินประมาณ ความพึงพอใจกลับนำมาซึ่งความทุกข์ ความพอดีจึงพิจารณาจากการเกื้อกูลชีวิตและความพร้อมในการทำกิจต่าง ๆ การรู้จักหยุดเมื่อเพียงพอแสดงถึงการใช้ปัญญากำกับความอยาก และการรับผิดชอบต่อผลของพฤติกรรมตนเอง
ประการที่สอง สติทำให้คำสอนเกิดผลในทางปฏิบัติ พระพุทธเจ้าทรงให้อุตตรมาณพกล่าวคาถาในเวลาเสวย ซึ่งเป็นช่วงที่พระราชาต้องตัดสินพระทัยเกี่ยวกับการบริโภคโดยตรง การเตือนในขณะกระทำช่วยให้ทรงระลึกถึงความพอดีและปรับพฤติกรรมได้ เรื่องนี้จึงชี้ว่า ความเข้าใจคุณธรรมจำเป็นต้องประกอบด้วยการระลึกรู้และลงมือปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง จึงจะเปลี่ยนความเคยชินให้เป็นความสามารถในการฝึกตนได้
ประการที่สาม พฤติกรรมทางกายสัมพันธ์กับคุณภาพของจิตและปัญญา คำอธิบายพระคาถาระบุว่า ผู้ถูกความง่วงงุนครอบงำย่อมไม่สามารถมนสิการไตรลักษณ์ คือความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ และความเป็นอนัตตาได้ ประเด็นสำคัญจึงอยู่ที่การบริโภคเกินประมาณก่ออุปสรรคต่อการพิจารณาความจริง เมื่อจิตมึนซึมและขาดความเพียร โอกาสพัฒนาปัญญาก็ลดลง การดูแลกายให้เหมาะสมจึงเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมความพร้อมเพื่อฝึกจิตและดำเนินสู่ความพ้นทุกข์
ประการที่สี่ การตักเตือนประกอบด้วยความกรุณาและวิธีแก้ไข พระพุทธเจ้าทรงชี้ให้พระราชาเห็นผลเสียของการเสวยมาก พร้อมเสนออุบายที่ปฏิบัติได้จริง การสั่งสอนจึงมุ่งให้ผู้รับคำแนะนำเปลี่ยนแปลงตนเอง ภาพเปรียบเทียบกับสุกรที่ถูกปรนปรือด้วยอาหารเน้นสภาพชีวิตที่ตกอยู่ใต้อำนาจการกินและการนอน ในการตีความทางจริยศาสตร์ จึงควรมุ่งพิจารณาพฤติกรรมและผลต่อการฝึกตน โดยไม่ใช้รูปร่างเป็นเกณฑ์ตัดสินคุณค่าของบุคคล
ประการที่ห้า การยอมรับคำแนะนำเป็นจุดเริ่มต้นของความเจริญ แม้พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงเป็นพระมหากษัตริย์ ก็ทรงยอมรับความทุกข์ที่เกิดขึ้นและปฏิบัติตามคำแนะนำ แสดงให้เห็นว่าฐานะมิได้ทำให้บุคคลพ้นจากความจำเป็นในการเรียนรู้และแก้ไขตน การมีผู้ช่วยเตือนยังสะท้อนความสำคัญของสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนคุณธรรม ขณะที่ความสำเร็จขึ้นอยู่กับการลงมือปรับพฤติกรรมของผู้รับคำแนะนำด้วย
ภายหลังพระราชาทรงมีความสุขสบายและความคุ้นเคยในพระศาสดา แล้วทรงบำเพ็ญอสทิสทานเจ็ดวัน เรื่องราวจึงแสดงพัฒนาการจากการแก้ไขความเคยชินส่วนตนไปสู่การประกอบความดีที่เกื้อกูลผู้อื่น โดยมีสติ ความพอดี และความพร้อมรับการฝึกฝนเป็นคุณธรรมสำคัญตลอดกระบวนการ

05/10/2026

รายการธรรมบทศึกษา เรื่องพระเจ้าปเสนทิโกศล [๒๓๕]
: ตอบคำถามจากทางบ้าน ; เรื่องธรรมกับชีวิต ? นาควรรควรรณนา
🔵วันอังคารที่ 6 ตุลาคม 2569 ⏰ เวลา 20.00 น.
🙏🏻ผู้ร่วมสนทนา.....
🌷พระมหานิรันดร์ กลฺยาณเมธี, ป.ธ.๙., ดร. อาจารย์ประจำภาควิชาบาลีและสันสกฤต คณะพุทธศาสตร์ ปฏิบัติศาสนกิจในการสอน วิจัย และเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยมุ่งเน้นการให้ความรู้ด้านภาษาบาลีกับสังคมไทย และการแสดงธรรมเทศนา
🌷พระมหาสมัย สมโย,น.ธ.เอก, ป.ธ.4, ปริญญาตรี, วิทยากรอบรมค่ายคุณธรรม, พระธรรมทูตภายในประเทศ รุ่น 35, เจ้าอาวาส วัดป่าพระเจ้า จังหวัดสุพรรณบุรี.
🌷 พระมหาวรเชษฐ์ มหาวิริโย,น.ธ.เอก, ป.ธ.4, ศศ.ม. (ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาล้านนาศึกษา)วัดสันป่ายางหลวง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน.
🌿พระจาตุรงค์ อาจารสุโภ, ผู้ดำเนินรายการ, น.ธ.เอก, ประโยค 1-2, พธ.บ.(สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา),พธ.ม(ปรัชญา),พธ.ด. (ปรัชญา), พระธรรมทูตสายต่างประเทศ รุ่น 24.
🌷ผศ. ดร. วรากรณ์ พูลสวัสดิ์,น.ธ.เอก, พธ.บ., พธ.ม., ปร.ด.ประธานสาขาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
🌷ดร.วรรณา พ่วงพร้อม. คุรุศาสตรบัณฑิต (คบ.),พธ.ม(ปรัชญา),พธ.ด.(ปรัชญา) อาจารย์พิเศษมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
🌷 อ.ทันน์ มโนธรรม์, ธรรมศึกษาตรี โท เอก ,วิทยากรอิสระ,กรรมการฝ่ายวิชาการสมาคมโหรแห่งประเทศไทยในพระบรมราชินูปถัมภ์,
นักโหราศาสตร์มืออาชีพ,นักโปรแกรมจิตใต้สำนึกเพื่อการเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืน, ปริญญาโท สาขาพุทธศาสตร์ศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย,ทูตสันติภาพ รุ่น1 มจร.
🌷ผศ. (พิเศษ) ดร. สรวิชญ์ วงษ์สอาด: ความสนใจ พระพุทธศาสนา หลักธรรมคำสอน และการประยุกต์ใช้พุทธธรรมเพื่อการพัฒนาชีวิตและสังคมผลงานตีพิมพ์ทางวิชาการที่สำคัญ
🔎🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷
https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25.0&i=33&p=4
🔸 ร่วมแสดงความคิดเห็น และส่งคำถามข้อสงสัยได้
🔸 ปัญญาบารมีสร้างได้ ด้วยการฟัง ศึกษา แบ่งปันสิ่งดีๆแก่ผู้อื่น สนับสนุน ส่งเสริมคนอื่นให้ได้เกิดปัญญา
🔸 สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ
ผู้ไม่ประมาท พินิจพิจารณาตั้งใจฟัง ย่อมได้ปัญญา
🔸 #ออมบุญออมธรรมวันละบาท #ธรรมเป็นทีม
#1แชร์1บุญ #ธรรมสากัจฉา #รายการหลวงพี่ชวนอ่าน #รายการอรุโณทัย #รายการของดีจากพระไตรปิฎก #รายการสังฆพัฒนา #รายการธรรมซีรีย์ #ธรรมบทศึกษา🌷
https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25.0&i=33&p=3..............
เพจรายการธรรมบทศึกษา โดยธรรมเป็นทีม
https://www.youtube.com//streams
ติดตามข่าวสารได้.....
https://dhammapada-study-series-s780b3x.gamma.site/