14/07/2025
Uluumay Vakfı sayfamızı takip eden dostlarımız,Bursa İpeği üzerine yaptığımız çalışmalardan haberdardır.
İpek üretimi üzerine yaptığımız çalışmalarda bizi en çok rahatsız eden,kozasını ördükten sonra metamorfoz için uykuya geçen ipek böcüğümüzün derin uyku halindeyken haşlanarak kozasından ipek ipliğinin çekilmesi idi:(
Bursa Büyükşehir Belediyemiz ile yaptığımız çalıştay ardından da Geleneksel Sanatlar Derneği ile yaptığımız panel sonucunda,bu konuya Gümüş Enerji ‘den Bumiad Başkanı Sayın Mustafa Gümüş sayesinde bir çözüm ürettik🙏🏻
Dünya’da Barış İpeği olarak geçen (Ahımsa) tekniğinin Böceğin metamorfozu tamamlandıktan sonra alınması,kalite ve üretim kaybına neden olduğundan ,bu yeni yöntemin Bursa İpeğinin kalitesini devam ettireceğini ve minik böceğimize zarar vermeyeceğini müjdelemekten onur duyarım😌
Bu yöntem ile çok değerli bir protein olan serisin de altta toplanan sudan çözelti olarak ayrıştırılacaktır.
Serisin nedir derseniz:
İpek lifleri başlıca iki proteinden oluşur. Ancak temel bileşeni fibroin proteinidir. Suda çözünmeyen bir protein olan fibroinin yoğunluğu yüksektir. İşlenmemiş ipeğin yaklaşık %75’ini fibroin oluşturur. Serisin ise yapıştırıcı görevi yaparak fibroin proteinlerini bir arada tutar ve büyük kısmı ipek liflerinin dış kısmında bulunur. Serisin esnek olmayan, kırılgan bir maddedir.
“AYNI ZAMANDA ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKTE, MORÖTESİ DALGA BOYUNDAKİ IŞINLARA KARŞI DİRENÇLİ, NEM ALIP VEREBİLEN BİR YAPIDADIR.”
Ancak ipek böceği kozasından ipek elde edilmesi işlemi sırasında, ipeğe parlaklık kazandırmak için uzaklaştırılır.
Bizim yöntemimizde serisin proteini su içine alınarak,insanlık yararına pek çok sektörde kullanılabilecek👏🏻👏🏻
Böylece şiddetsiz elde ettiğimiz ipek iplikler dışında kozanın üzerinde yer alan bu çok değerli proteini de ayrıştırarak kullanabileceğiz.
Sistemi Sayın Mustafa Gümüş şu şekilde özetliyor:
“İPEK ÜRETİMİ
- GENEL UYGULAMA
Koza böcekler mukaza halinde derin uykudayken yüksek sıcaklıklarda tutularak
cansızlaştırılır. Böylece daha uzun zaman dilimlerinde işlenmesi sağlanır. Aksi
halde koza oluşumunun ikinci haftasından itibaren canlanma başlar. İpek çekimi
bu safhada yapılırsa kelebeğe dönüşmekte olan böceklerin muhtemel acı
çekmelerine neden olur.
Kozadan ipek çekiminin geleneksel yönteminde ısıyla kurutulmuş kozaların ipek
elyafının ayrılması yüksek sıcaklıklı suda tutulmaları ve yüzeyden itibaren
yakalanan elyaf ucunun çekiştirilerek alınması şeklinde gerçekleşir.
- YENİ TEKNİĞİMİZ
Yaş kozadan ipek çözümüdür ama koza içindeki mukoza halindeki canlının henüz
kelebeğe dönüşmeden ki halinde ,yaşamının devam ettirilmesi, bu safhada ipeğin
sorunsuz elde edilmesi çalışmasıdır.
Kozalar ipek elyafının rahatça geçebileceği deliklere sahip bir elek üzerine
yerleştirilir. Aynı zamanda eleğin üzerinden duşlama şeklinde oda sıcaklığında su
püskürtülür. Suyun içerisinde çözünmeyi kolaylaştıracak kimyasal ilave
edilebilir.
Sıcaklıkla kurutulmadığı için ipek elyafın dış kaplaması kolayca çözülür, yıkama
suyuna karışarak daha sonra tıbbi vb. kullanım alanlarına gönderilebilir.
Çözülen ipek elyafın uçları elek altına geçer. Burada istenen sayıda yakalanan
ipek telleri birleştirilerek büküm ve sarım hattına gönderilir. Bu işlemlerin
başından itibaren elek titretilmeye devam etmektedir.
Elek altında toplanan su bir p***a ile tekrar duşlama nozullarına
gönderilmektedir.
Belirli miktar koza işlenmesinden sonra çözücü su ipek dış kaplamasına
doyduğunda banyo suyu depolanarak serisin proteini ayrıştırılır.
İpek çekimi biten kozaların içindeki mukoza halindeki böcekler elek üzerinden
toplanarak uygun atmosferli kapalı mekanlarda ön kurutucularda canlanarak
kelebeğe dönmesi ve türünü devam ettirmesi sağlanır.”
TÜBİTAK dan pek çok projesi destek ve ödül alan Değerli Bilim İnsanı Sayın Mustafa Gümüş’e sürdürülebilirlik ilkesi ile tasarladığı bu kıymetli buluşu için çok teşekkür ediyoruz🌷
Makinanın tüm hakları kendisine aittir.
Tüm insanlığa hayırlı olmasını dileriz🍀
Feyza Uluumay Gökalp
Uluumay Vakfı
Yön.Kur.Bşk
İpekli Dokuma Bursa
Pınar Işıkyıldız
Mustafa Bozbey
Ibrahim Koca
Arzu Kutucu Özenen