15/07/2026
Türkiye’nin son 10 yılda (özellikle 2015-2026 döneminde) yaşadığı nitelikli genç beyin göçü, hem niceliksel artışı hem de değişen sosyo-ekonomik dinamikleriyle ülkenin en çok tartışılan gündem maddelerinden biri haline geldi.
TÜİK’in güncel yükseköğretim beyin göçü verileri ve bağımsız araştırma raporları ışığında, bu sürecin profilini şu başlıklar altında özetleyebiliriz:
1. Genel Eğilim ve Artış Hızı
Son 10 yılda Türkiye’den ayrılan eğitimli genç nüfusta istikrarlı bir artış gözlenmektedir.
Oransal Artış: TÜİK verilerine göre, yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı 2015 yılında %1,6 iken, bu oran son yıllarda %2,0 seviyesine yükselmiş ve buralarda dengelenmiştir.
Vakıf Üniversitesi Mezunları: Beyin göçü oranı vakıf üniversitesi mezunlarında çok daha yüksektir (%4,3). Bu grup içinde özellikle tam burslu okuyan parlak öğrencilerin yurt dışına gitme oranı %8,3 gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaşmaktadır.
Cinsiyet Dağılımı: Göç eden yükseköğretim mezunlarında erkeklerin oranı (%2,4), kadınların oranına (%1,6) kıyasla daha yüksektir.
2. En Çok Göç Veren Bölümler ve Eğitim Alanları
Beyin göçünün merkezinde, küresel pazarda doğrudan karşılığı olan teknik ve bilimsel alanlar yer almaktadır.
Sektörel Liderlik: En yüksek göç oranı Bilişim ve İletişim Teknolojileri (%6,7) ile Mühendislik (%4,4) alanlarındadır.
Zirvedeki Lisans Programları:
1. Moleküler Biyoloji ve Genetik: %15,0 ile açık ara ilk sırada yer almaktadır.
2. İşletme Mühendisliği: %10,8
3. Elektronik Mühendisliği: %9,6
4. Matematik Mühendisliği: %9,5
5. Biyomühendislik: %9,4
Kaynak: Gemini