03/09/2026
**“Müteahhit size ücretsiz mimari proje mi teklif ediyor?”**
Bir dakika.
Burada çok önemli bir konu var.
Kentsel dönüşüm sürecinde kat maliklerine bazen şöyle deniyor:
**“Projeyi hazırlayalım, beğenirseniz sözleşme yaparız.”**
Peki mimarın hazırladığı proje ücretsiz mi?
**Hayır.**
Çünkü mimari proje; sadece birkaç çizgiden oluşmaz.
İmar haklarının araştırılması, emsal hesabı, tasarım alternatifleri, kat planları, ihtiyaçların belirlenmesi ve tüm bu çalışmaların arkasında ciddi bir **mesleki emek ve uzmanlık** vardır.
Bir mimarlık bürosunun, henüz sözleşme yapılmadığı halde bu hizmeti ücretsiz vermesi, **mesleki emeğin karşılıksız bırakılması ve haksız rekabet** açısından önemli bir problemdir.
Peki doğru yöntem ne?
Kat malikleri ile müteahhit arasında genel bütçe ve proje konusunda mutabakat sağlandığında, **ön protokol yapılmalı.**
Müteahhit tarafından serbest mimarlık bürosuna, hazırlanacak **ön etüt/proje hizmeti için bedel ödenmeli.**
Bu bedel de mesleki kriterler ve **Mimarlar Odası’nın asgari ücret tarifesi** dikkate alınarak belirlenmeli.
Çünkü mimarın emeği, “sözleşme yapılırsa ödenir” denilecek bir pazarlık unsuru değildir.
**Proje bir satış numunesi değil, profesyonel bir mimarlık hizmetidir.**
Ve unutmayın:
**Ücretsiz proje diye bir şey yoktur.
Birinin emeğinin bedelsizleştirilmesi vardır.**
Kentsel dönüşümde şeffaf, yazılı ve tüm tarafların hakkını koruyan bir süreç yürütülmelidir.
