05/06/2026
5 HAZİRAN DÜNYA ÇEVRE GÜNÜ | İKLİM EYLEMİ İÇİN KÜRESEL ÇAĞRI
5 Haziran Dünya Çevre Günü vesilesiyle, doğanın insan merkezli tahribatlara, plansız kentleşmeye ve ranta dayalı politikalara karşı verdiği en güçlü alarm dönemlerinden birini yaşadığını tekrar hatırlatmak istemekteyiz. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından 2026 yılı için belirlenen "İklim Değişikliği: Dünya'nın gönderdiği acil sinyaller ve bizim bunlara yanıt olarak göndermeyi seçtiğimiz sinyaller" teması, karşı karşıya olduğumuz durumu en çıplak haliyle ortaya koymaktadır. Yükselen küresel sıcaklıklar, şiddetli kuraklıklar, aniden bastıran yıkıcı sel felaketleri ve hızla yok olan biyoçeşitlilik, doğanın artık müzakere kabul etmediğinin en somut kanıtlarıdır. Dünya bu hayati sinyalleri gönderirken insanoğlunun yanıtı ne yazık ki uzun süredir erteleme, oyalama ve inkardan ibaret kalmıştır. TMMOB Peyzaj Mimarları Odası olarak, karbon salımını sadece kâğıt üzerinde azaltma hedefleri koyma döneminin bittiğini, bugün ihtiyacımız olan şeyin ekosistemleri onarmak, şehirleri insan ve doğa odaklı olarak yeniden tasarlamak ve iklim krizine karşı somut eylemler üretmek olduğu artık fark edilmektedir.
Peyzaj mimarlığı meslek disiplini, küresel iklim krizine karşı en önemli uygulamalardan biri olan doğa tabanlı çözümlerin uygulayıcısı ve savunucusudur. Gezegenin gönderdiği olumsuz sinyallere karşı mesleki olarak verdiğimiz yanıtlar net ve uygulanabilir niteliktedir. Betonlaşan kentlerimizde yükselen sıcaklık sinyallerine karşı kentsel yeşil koridorlar, yeşil çatılar ve makro düzeyde açık-yeşil alan sistem bütünlüğü tasarımlarımızla serinletici yanıtlar üretmekteyiz. Şiddetli yağışların felakete dönüşmesini engellemek için yağmur bahçeleri, biyohendek alanları ve geçirimli yüzey tasarımlarıyla sürdürülebilir su yönetimi olan şehirler geliştirirken, kuraklık sinyallerine karşı yerli bitki türlerinin kullanıldığı peyzaj tasarımlarını savunmaktayız. Aynı zamanda biyoçeşitlilik kaybına karşı bozulan ekosistemleri onarmakta, yaban hayatı koridorları inşa ederek ve karbon yutak alanlarını artırarak gezegenin yeniden nefes almasını sağlamaktayız.
Bilimsel ve teknik veriler doğrultusunda çözümler üreten bir meslek örgütü olarak, sadece eleştiren değil, konu hakkında adımlar atan, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla iş birlikleri yapan bir kuruluş olduğumuzu her fırsatta belirtmekteyiz. Türkiye Belediyeler Birliği ile geliştirdiğimiz iş birliği, Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve diğer ilgili tüm kurumlarla olan dirsek temasımız ve uygulamaya dönük çalışmalarımız ile iklim krizine karşı çözüm üretmeye, mesleğimizi bu noktada çok daha görünür ve aktif kılmaya devam etmekteyiz. Bunların yanı sıra meslektaşlarımıza ve mesleğimizin geleceği olan PMOGenç üyelerimize yönelik, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Temel Bilgilendirme konularında sertifikalı uzmanlık eğitimleri düzenlemekteyiz.
Gezegenimizin gönderdiği sinyaller artık göz ardı edilemeyecek bir boyuttadır ve TMMOB Peyzaj Mimarları Odası olarak iklim krizine karşı çözümlerin parçası olmaya kararlıyız. Ancak bu mücadelenin başarıya ulaşması için merkezi ve yerel yönetimlerin peyzaj politikalarını önceliklendirmesi şarttır. Yeşil altyapı planlaması yasal bir zorunluluk haline getirilmeli, doğayı tüketen değil doğayla birlikte yaşayan ekosistem odaklı bir şehircilik anlayışı benimsenmelidir. Gezegenin çığlıklarına sessiz kalmayarak; peyzaj planlama ve tasarımıyla, doğayla barışık adil bir geleceği hep birlikte inşa etmek için çalışacağımızı kamuoyuna tekrar bildiririz.
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası
17. Dönem Yönetim Kurulu
