17/08/2026
2026-yil 17-avgust kuni O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti huzuridagi ilmiy daraja beruvchi PhD.11/2025.27.12.San.02.01 raqamli Ilmiy kengashning navbatdagi majlisi bo‘lib o‘tdi.
Unda dastlab 17.00.01 – Teatr san’ati ixtisosligi bo‘yicha tadqiqotchi Xomidov Isfandiyor Kamoliddin o‘g‘lining “O‘zbek teatri komediyalarida sahna nutqining spetsifik xususiyatlari (1991–2021-yy.)” mavzusidagi san’atshunoslik fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun tayyorlangan dissertatsiyasi himoya qilindi.
Mazkur tadqiqotning maqsadi o‘zbek teatri komediyalarida sahna nutqining spetsifik xususiyatlarini aniqlash, janr talablari va talaffuz meyorlariga muvofiq nutqiy ifoda uslublarini tahlil qilishdan iborat.
Tadqiqotda 1991–2021-yillarda sahnalashtirilgan o‘zbek komediyalarida sahna nutqining o‘ziga xos xususiyatlari ilk bor kompleks tahlil qilinib, komik vaziyatni yuzaga keltiruvchi nutqiy vositalar, aktyor ijrosida monolog va dialogning o‘rni hamda turli janrdagi komediyalarga xos nutq uslublari ilmiy jihatdan asoslangan. Shuningdek, klassik, folklor-etnografik va zamonaviy komediyalarning nutqiy xususiyatlari tasniflanib, xorijiy dramaturgiya asosidagi spektakllarning sahnaviy talqinida milliy-madaniy omillarning ta’siri ochib berilgan.
Tadqiqotning amaliy natijalari asosida komedik asarlarning sahnaviy talqini, aktyorlik mahorati, sahna nutqi va nutqiy xarakter yaratishga doir tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalaridan respublika teatrlari faoliyatida foydalanish imkoniyatlari belgilangan, shuningdek, ayrim ilmiy xulosalar O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasining “O‘zbekiston tarixi” telekanali ko‘rsatuvlarida keng jamoatchilikka taqdim etilgan.
Mazkur dissertatsiya ishi san’atshunoslik fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Yakubov Baxtiyor Choriyevich ilmiy rahbarligida bajarilgan.
Dissertatsiya muvaffaqiyatli himoya qilindi.
Shundan sо‘ng, 17.00.01 – Teatr san’ati ixtisosligi bо‘yicha tadqiqotchi Isayeva Galiya Abduxatovnaning “O‘zbekison balet teatri: baletmeyster san’atini rivojlantirish yo‘llari” mavzusida san’atshunoslik fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun tayyorlangan dissertatsiya himoyasi o‘tkazildi.
Mazkur tadqiqotning maqsadi O‘zbekison balet teatrida baletmeyster san’atini rivojlantirish yo‘llari va A.Navoiy nomidagi Davlat akademik katta teatri sahnasida faoliyat yuritgan baletmeysterlarning ijodiy faoliyatini ochib berishdan iborat.
Tadqiqotda O‘zbekiston baletmeysterlik san’atining shakllanish va rivojlanish jarayonlari kompleks tahlil qilinib, milliy xoreografik an’analar, akademik balet estetikasi hamda zamonaviy sahnaviy texnologiyalar uyg‘unligi asosida o‘zbek baletmeysterlik maktabining o‘ziga xos badiiy-estetik modeli ilmiy jihatdan asoslangan. Shuningdek, uning rivojlanish bosqichlari — 1926–1945-yillardagi etnografik moslashuvlar, 1946–1991-yillardagi milliy baletning shakllanishi hamda 1991–2025-yillardagi institutsionallashuv davri sifatida tasniflanib, milliy raqs leksikasi, klassik balet elementlari va musiqiy dramaturgiyaning o‘zaro uyg‘unlashuviga xos kompozitsion va uslubiy mezonlar ochib berilgan.
Tadqiqotning amaliy natijalari asosida yosh baletmeysterlarning kasbiy mahoratini oshirish, balet repertuarini kengaytirish va xoreografik asarlarni sahnalashtirish jarayonlarini takomillashtirishga qaratilgan tavsiyalar ishlab chiqilgan. Shuningdek, klassik, milliy va zamonaviy xoreografik uslublarni uyg‘unlashtirish, sahnalashtirishda zamonaviy yorug‘lik texnikasi va videoproyeksiyalardan foydalanish bo‘yicha takliflar ilgari surilib, “Baletmeyster san’ati”, “Raqs kompozitsiyasi” hamda “Balet tarixi” fanlari uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Mazkur dissertatsiya ishi san’atshunoslik fanlari doktori, professor Tulyaxodjayeva Muxabbat Turabovna ilmiy rahbarligida bajarilgan.
Dissertatsiya muvaffaqiyatli himoya qilindi.