18/03/2026
Thực trạng học sinh bây giờ – học nhiều nhưng chưa chắc đã học đúng
Bây giờ nhìn học sinh mà thấy thương nhiều hơn là mừng. Lịch học kín từ sáng đến tối. Học trên trường xong lại chạy sô học thêm. Có những môn học tới 2 cô: một cô trên lớp, một cô dạy thêm. Thậm chí có em học thêm 2–3 chỗ cho cùng một môn.
Nghe thì có vẻ “đầu tư cho tương lai”, nhưng thực tế lại là một guồng quay khá mệt mỏi.
Trẻ con gần như không còn thời gian nghỉ ngơi đúng nghĩa. Tan học là đi học thêm, tối về làm bài, xong là ngủ. Cuối tuần cũng kín lịch. Những thứ rất quan trọng như chơi thể thao, vận động, hay đơn giản là ngồi nghĩ xem hôm nay mình học được gì… gần như không có.
Điều đáng lo hơn là nhiều em đang mất dần khả năng tự học. Bài khó là chờ thầy cô giải, không hiểu cũng không tự tìm cách hiểu. Lâu dần thành thói quen: cứ phải có người “cầm tay chỉ việc” mới học được. Học như vậy thì điểm có thể cao, nhưng năng lực thật lại yếu.
Hệ lụy – cái giá phải trả không nhỏ
Trẻ dễ bị quá tải, stress từ rất sớm. Sau đó, mất dần sự chủ động, ngại suy nghĩ độc lập. Bên cạnh đó, trẻ thiếu kỹ năng sống: giao tiếp, thể chất, cảm xúc. Ngoài ra, trẻ học nhiều nhưng không sâu, kiến thức không bền và nguy hiểm nhất là khi lên các bậc học cao hơn hoặc ra đời, không còn ai “kèm sát”, các em sẽ rất lúng túng.
Giải pháp – không cần to tát, chỉ cần làm đúng
Theo mình, không cần thay đổi quá lớn, chỉ cần vài điều rất đời thường. Thứ nhất, giảm bớt học thêm, chọn lọc lại: Không phải cứ học nhiều là tốt. Mỗi môn chỉ nên học thêm khi thật sự cần. Thứ hai, nên tạo thời gian trống cho con: Thời gian “không làm gì” đôi khi lại là lúc não bộ học tốt nhất. Để con có thời gian nghĩ, tự mày mò. Thứ ba, hãy rèn thói quen tự học. Ví dụ: gặp bài khó → thử nghĩ 15–20 phút trước khi hỏi. Tập thói quen tra cứu, tìm hiểu. Quan trọng là hiểu, không phải làm nhanh. Thứ tư, bắt buộc có thời gian vận động. Thể thao không phải là “phụ”, mà là nền tảng để học tốt lâu dài. Cuối cùng, thay đổi góc nhìn của phụ huynh. Đừng chỉ nhìn điểm số. Hãy nhìn xem con có tự học được không, có tò mò không, có vui khi học không.
Nói thật, giáo dục không phải là cuộc đua xem ai học nhiều hơn, mà là hành trình xem ai đi được xa hơn.
Nếu cứ tiếp tục kiểu học “kín lịch – phụ thuộc”, thì có thể thắng trong vài kỳ thi, nhưng lại thua trong cả chặng đường dài.