20/04/2026
Mời cả nhà đón đọc chuỗi bài do CLB Sách Văn Khoa thực hiện nhé 💕💕
🎊 CHUỖI HOẠT ĐỘNG HƯỞNG ỨNG NGÀY SÁCH VÀ VĂN HÓA ĐỌC VIỆT NAM 21/4 🎊
#1: VÒNG LẶP CỦA NỖI ĐAU QUA “CÁNH ĐỒNG BẤT TẬN” VÀ “MÙA HOA CẢI BÊN SÔNG”
🕯️ Có những câu chuyện không ồn ào, nhưng lại âm ỉ rất lâu - như một vết xước mỏng khẽ chạm sâu vào ký ức. Ta đọc, rồi tưởng đã khép lại, nhưng hóa ra lại là bắt đầu bước vào một vòng lặp: của tổn thương, của im lặng, và cả những điều chưa từng được gọi tên.
📖 Trong chuỗi hoạt động hưởng ứng văn hóa đọc lần này, mời bạn đọc cùng chúng mình - CLB Sách Văn Khoa đi qua những miền đau rất khác, mà cũng rất quen thuộc - nơi con người vừa là nạn nhân, vừa vô thức trở thành mắt xích tiếp nối của chính nỗi đau ấy. “Cánh đồng bất tận” và “Mùa hoa cải bên sông” không chỉ là hai câu chuyện, mà là hai lát cắt, để ta nhìn sâu hơn vào những gì tưởng chừng đã ngủ yên.
✍️ ----------------------------------------
William Shakespeare đã từng nói: “Hãy nói ra nỗi buồn, nỗi đau không nói ra sẽ làm tan vỡ trái tim đang đau khổ”. Trong văn chương, nỗi đau bao giờ cũng là nguồn cảm hứng bất tận cho người sáng tác. Ở đó, sẽ có những nỗi đau được bộc bạch ra ngoài, được thấu hiểu và được tìm cách hóa giải. Thế nhưng cũng có những nỗi đau bị chôn sâu trong tâm khảm khiến trái tim con người vỡ nát theo thời gian, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, từ người này đến người kia, bị nhốt trong vòng tròn khép kín mà chẳng có lối thoát. Vòng tròn ấy là sự “kế thừa” những tổn thương, mất mát, cô đơn và sự im lặng của quá khứ lặng lẽ in dấu cho hiện tại và thậm chí tiếp tục gieo vào tương lai. Vòng lặp nỗi đau khiến con người phải mang thương tổn mà vốn chẳng phải chính mình gây ra, khiến họ phải hứng chịu bi kịch chôn vùi cả cuộc đời mình. “Cánh đồng bất tận” (Nguyễn Ngọc Tư) và “Mùa hoa cải bên sông” (Nguyễn Quang Thiều) đã đề cập đến nỗi đau như thế, một nỗi đau day dứt, hoang hoải cả một miền sông nước.
Bước vào không gian của “Cánh đồng bất tận”, ta thấy được bao giờ cũng là một không khí ngột ngạt, lạnh lùng và bạo lực của người cha, là sự sợ hãi, bất lực và cả sự xót thương của hai chị em Nương và Điền với cha của mình - người đàn ông bị vợ phản bội và sẵn sàng trút hận lên bất kì người đàn bà nào đi ngang đời mình. Út Vũ dần trở nên lạnh lùng, cay độc và bạo lực để rồi ông tạo ra vòng tròn của nỗi đau mà chính ông là điểm bắt đầu, khiến cho hai đứa con của mình phải quay vòng trong sự u tối và tàn nhẫn. Ông gieo vào chúng những nỗi đau cả về thể xác lẫn tinh thần “Cha vẫn thường đánh chị em tôi, thường đánh khi vừa ngủ dậy”, dựng lên bức tường vô hình ngăn cách hơi ấm tình yêu gia đình, khiến chị em Nương phải hứng chịu những tổn thương nặng nề. Út Vũ mang trong mình nỗi đau vì bị phụ tình, và thay vì gào khóc, chia sẻ nỗi đau với ai đó thì ông lại chọn im lặng, đốt nhà, đưa Nương và Điền lưu lạc hết nơi này đến nơi khác, giam cầm chúng trong chiếc ghe khiến chúng “không nói được tiếng người” và chỉ có thể giao tiếp với đàn vịt. Ông khiến nỗi đau của mình len lỏi vào quá trình lớn lên của hai đứa con và rồi nỗi đau ấy như một bóng ma ám theo cuộc đời chúng mà không có lối thoát. Nương hứng chịu sự lạnh nhạt của cha, phải im lặng chịu đựng như cách mà cha cô im lặng chịu đựng nỗi đau phản bội, rồi cuối cùng là bi kịch bị cưỡng hiếp, phải chăng đây là hậu quả mà Nương phải chịu cho những chuyện mà cha mình đã gây ra? Vòng lặp của nỗi đau ấy còn khiến cho Điền trở nên lầm lì và ít nói như cha của mình, lạnh lùng, khép kín và nếu không có sự thức tỉnh kịp thời thì có lẽ Điền cũng đã trở thành một Út Vũ thứ hai, tiếp tục gieo rắc nỗi đau vào thế hệ sau của mình nữa. Và như thế nỗi đau của một người đã tạo ra vòng lặp gây ra nỗi đau của nhiều người khác, sự nối tiếp thù hận cũng là sự nối tiếp của những nỗi đau và thương chấn tinh thần.
Ta còn bắt gặp vòng lặp nỗi đau ấy ở gia đình ông Lư trong “Mùa hoa cải bên sông” (Nguyễn Quang Thiều), nơi mà chiếc ghe cũng chính là không gian để con người giam cầm nỗi đau. Chiếc ghe đóng vai trò là không gian sống, là phương tiện kiếm kế sinh nhai nhưng cũng là hiện thân của sự tàn bạo, lạnh lùng, định kiến,... Tất cả bắt nguồn từ ngọn lửa thù hận của ông Lư khi lâm vào hoàn cảnh vợ mất nhưng không được chôn cất đàng hoàng, thậm chí bị ném về cái nhìn thờ ơ, lảng tránh của người dân trên bờ. Từ đó khởi nguyên cho lời thề độc mà cả gia đình ông phải gánh chịu, đó là dòng họ ông sẽ mãi mãi không được bước lên bờ. Khi biết Chinh lén lút lên bờ hẹn hò, “ông túm lấy mái tóc dài của cô, giúi đầu cô xuống sàn thuyền và vung rìu chặt mái tóc”. Sống trong sự ngột ngạt, chịu sự kiểm soát khắt khe của người cha đã hình thành nên nhân cách méo mó của Sỏi và Cát, hai người con trai của ông Lư. Họ thờ ơ với nỗi đau của em gái khi cô bị bạo hành và cũng trực tiếp vạch trần tình yêu của Chinh khiến cho bi kịch càng trở nên nặng nề, ông Lư “rút chiếc cần câu trên mái liếp của nhà thuyền quất vào Chinh vun vút”. Ban đầu chính họ là nạn nhân nhưng rồi về sau, họ lại trở thành thủ phạm cho bi kịch của đời mình và người khác. Ông Lư vốn dĩ đáng thương khi nhận phải sự lạnh lùng của người trên cạn nhưng rồi lại chính ông khiến cho các con mù chữ, giam cầm cuộc đời của chúng trên chiếc ghe. Sỏi và Cát là nạn nhân của sự mù quáng nhưng sau này lại tiếp tay cho thảm kịch cuộc đời Chinh. Sức mạnh đáng sợ của sự căm phẫn, hận thù, ích kỉ đã đè nặng lên số phận con người, truyền từ đời cha sang đời con, khiến họ trở nên tàn nhẫn.
Nỗi đau của người cha ở "Cánh đồng bất tận" và "Mùa hoa cải bên sông" là nỗi đau của con người bị hận thù làm cho tê liệt cả thể xác lẫn tâm hồn, dẫn đến chỗ đối xử tàn nhẫn với những đứa con của mình, gây ra cho chúng nỗi đau dai dẳng, day dứt không nguôi. Những người như ông Lư hay Út Vũ không có không gian xuất hiện trong đời sống của chúng ta, cuộc đời họ gắn liền với sông nước, trên những con ghe lang bạt khắp các bờ bãi. Họ dường như tách rời với xã hội do lối sống đặc thù, và cũng vì tổn thương trong quá khứ. Do đó, mọi uất ức của Út Vũ hay ông Lư dường như bị dồn nén, tích tụ qua năm tháng, cuối cùng là trút lên những đứa con của mình. Con người lấy nỗi đau của bản thân làm cái cớ để hành hạ và trói buộc người khác vào nỗi đau ấy, khiến cho họ không thể sống trọn vẹn ở hiện tại. Cứ như thế, nỗi đau hoang hoải trải dài cả mấy đời người, tựa như một vòng lặp luẩn quẩn không dứt ra được. Văn chương đã vén bức màn về thân phận những người nhỏ bé, thiệt thòi và lên tiếng cho số phận người dễ bị khuất lấp, lãng quên trong cuộc sống để từ đó, ta càng hiểu hơn về những gì đời thường nhất, riêng tư nhất thuộc về phần cá nhân con người.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ:
Email: [email protected]
Fanpage: https://www.facebook.com/nguvan.hcmue
-----------------------------------------
![[KỶ NIỆM 136 NĂM NGÀY SINH CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH (19/05/1890 – 19/05/2026)]"Bác reo lên một mình như nói cùng dân tộc: Cơ...](https://img5.glunis.com/069/351/986927400693512.jpg)
![🎂 [HAPPY 4TH BIRTHDAY BOOKNIVERSE: BỐN NĂM MỘT HÀNH TRÌNH – VẠN ĐIỀU KỲ DIỆU]🎶“Cảm ơn hôm qua cho chúng ta như hôm nay.....](https://img5.glunis.com/417/014/952161044170148.jpg)
