23/10/2021
Học ngay 20 CUỐN SÁCH TU LUYỆN TƯ DUY PHẢN BIỆN CỰC HAY!
-----
1. BẠN KHÔNG THÔNG MINH LẮM ĐÂU - DAVID MCRANEY
Một cuốn sách với tựa đề nghe khá là thách thức và gợi sự tò mò, được phát triển từ blog nổi tiếng của David McRaney, Bạn không thông minh lắm đâu tiết lộ rằng mọi quyết định chúng ta đưa ra, mọi suy nghĩ mà chúng ta chiêm nghiệm và mọi cảm xúc chúng ta cảm thấy đều đi kèm với một câu chuyện mà chúng ta tự kể để giải thích chúng, nhưng thường thì những câu chuyện này không có thật.
Mỗi chương ngắn nói về một chủ đề riêng như Mồi tiềm thức, Ảo giác về sự kiểm soát, Chứng bịa chuyện, Ngụy biện bù nhìn rơm,… giống như một khóa học về tâm lý đã được loại bỏ đi những phần nhàm chán, chỉ cô đọng lại những thông tin hữu ích nhất.
2. TƯ DUY CÓ HỆ THỐNG - DANIEL J. LEVITIN
Bằng một cách nào đó, một số người trở nên khá thành công trong việc quản lý luồng thông tin. Trong Tư duy có hệ thống, Tiến sĩ Daniel J. Levitin đã sử dụng khoa học về não bộ mới nhất để chứng minh những người đó nổi trội như thế nào.
Ai cũng có những cách riêng của mình nên không có hệ thống nào là áp dụng được với tất cả mọi người. Tuy nhiên, hãy đọc cuốn sách này để rèn luyện tư duy có hệ thống hơn, với những nguyên tắc chung mà ai cũng có thể áp dụng theo cách riêng của mình, giúp giải phóng bản thân khỏi những điều vụn vặt, để lưu giữ những thông tin không ai có thể đảm bảo sẽ nhớ và tăng cường khả năng cho não bộ, hoặc giảm tải một số công việc để những nguồn lực khác đảm trách.
3. CÁI GÌ CŨNG THẮNG TẬP 1 - MADSEN PIRIE
Nói đến sách hay về tư duy phản biện thì không thể không nhắc đến cuốn Cãi gì cũng thắng của tác giả Madsen Pirie. Đây là cuốn sách mà bạn bè của bạn sẽ ước gì bạn chưa từng đọc, một cuốn sách hướng dẫn dí dỏm và truyền cảm giúp bạn có thể thắng mọi cuộc tranh luận. Tác giả chỉ cho bạn cách đồng thời có thể vừa củng cố tư duy của mình vừa xác định điểm yếu trong lập luận của người khác. Và, tinh quái hơn, Pirie cũng chỉ ra cách cố tình phi logic và cách tránh xa nó.
4. PHI LÝ TRÍ - DAN ARIELY
Phi Lý Trí giải thích những hành xử phi lý căn bản mà chúng ta mắc phải mỗi ngày. Tại sao chúng ta lại có ham muốn đối với những thứ MIỄN PHÍ ngay cả khi nó không phải cái chúng ta thật sự cần? Tại sao chúng ta không thể bắt mình làm những việc chúng ta muốn làm? Tại sao chúng ta thường đánh giá quá cao những gì mình có?
Nguyên nhân và cách phòng chống những sự phi lý này sẽ được khám phá và giải thích qua các nghiên cứu và câu chuyện từ giáo sư tâm lý học Dan Ariely. Nếu bạn muốn biết tại sao con người lại cư xử phi lý trí như hay trì hoãn, ăn quá nhiều, tiêu quá trớn, và làm sao có thể tránh được chúng; cũng như muốn học cách chống lại những sự phi lý bản năng và ra quyết định tốt hơn thì hãy đọc cuốn sách này.
5. TƯ DUY NHANH VÀ CHẬM - DANIEL KAHNEMAN
Trong cuốn sách bán chạy nhất toàn cầu này, nhà tâm lý học nổi tiếng và từng đoạt giải Nobel Kinh tế – Daniel Kahneman – đưa chúng ta vào một chuyến tham quan đột phá về tâm trí và giải thích hai hệ thống thúc đẩy cách chúng ta suy nghĩ. Hệ thống 1 tượng trưng cho sự cảm tính, nhanh, trực quan và giàu cảm xúc. Hệ thống 2 tượng trưng cho sự lý trí, chậm hơn, cân nhắc hơn và logic hơn.
Từng đoạt giải Sách hay nhất của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia, Giải thưởng Sách của Thời báo Los Angeles và được The New York Times Book Review bình chọn là một trong mười cuốn sách hay nhất năm 2011, Tư duy nhanh và chậm được mệnh danh là một tác phẩm kinh điển, nhất định phải đọc khi nhắc đến sách hay về tư duy phản biện.
6. NGHỆ THUẬT TƯ DUY RÀNH MẠCH - ROLF DOBELLI
Nghệ thuật tư duy rành mạch là một bài thuyết trình thú vị về những lỗi tư duy có hệ thống đã biết này và cung cấp cho chúng ta hướng dẫn và cái nhìn sâu sắc về mọi thứ.
Cuốn sách được sắp xếp thành 99 chương ngắn, mỗi chương bao gồm một lỗi nhận thức, thiên kiến hoặc suy nghiệm. Ví dụ về những khái niệm này bao gồm: Có đi có lại, Lỗi khan hiếm, Hiệu ứng hào quang,…
Bằng lối viết hấp dẫn và các ví dụ, câu chuyện thực tế trong đời thực, Nghệ thuật tư duy rành mạch giúp giải quyết câu đố về lý trí của con người.
7. CẨM NANG TƯ DUY NGỤY BIỆN - RICHARD PAUL & LINDA ELDER
Chúng ta cần có những hiểu biết sâu sắc và các công cụ trí tuệ cho phép ta tự bảo vệ mình khỏi bị trở thành nạn nhân trong một thế giới đầy những anh hùng bàn phím trên các phương tiện truyền thông, hoặc tệ hơn nữa là tham gia vào những cuộc tranh luận vô bổ chứa đầy lỗi ngụy biện.
Khi sử dụng trên những người khác, ngụy biện là thủ đoạn thuyết phục và thao túng trí tuệ không thể chối cãi; còn khi sử dụng cho chính chúng ta, chúng là những công cụ khiến ta tự lừa dối bản thân.
8. VIẾT GÌ CŨNG ĐÚNG - ANTHONY WESTON
Viết gì cũng đúng là một cuốn sách hay về tư duy phản biện giúp người đọc có một nhận thức đầy đủ và đúng đắn hơn về biện luận, thông qua các nguyên tắc cụ thể và minh họa đầy đủ nhưng ngắn gọn.
Cuốn sách này sẽ giúp bạn hiểu rõ và phân biệt được thế nào là tranh luận, biện luận và tranh cãi; sự khác biệt giữa một bài văn và một bài luận;…cực kỳ hữu ích với những ai muốn rèn luyện và nâng cao kỹ năng thuyết trình, tranh biện và chinh phục lòng người.
9. THIÊN NGA ĐEN - NASSIM NICHOLAS TALEB
Đối với Nassim Nicholas Taleb, Thiên nga đen làm nền tảng cho hầu hết mọi thứ về thế giới của chúng ta, luôn ẩn hiện trong mọi mặt của cuộc sống với những tác động khó lường, theo cả hướng tiêu cực và tích cực.
Trong cuốn sách tinh tế, táo bạo nhưng không kém phần thú vị này, Taleb sẽ thay đổi cách bạn nhìn thế giới, chắc chắn sẽ là cuốn sách không thể bỏ qua cho những ai đam mê hiểu biết. Đây là một cuốn sách mang tính bước ngoặt – bản thân nó cũng chính là một con thiên nga đen.
10. LỐI MÒN CỦA TƯ DUY CẢM TÍNH - ORI BRAFMAN & ROM BRAFMAN
Tại sao rất khó để bán một cổ phiếu đang giảm mạnh hoặc kết thúc một mối quan hệ đầy cam chịu? Tại sao chúng ta nghe lời khuyên chỉ vì nó đến từ một người “quan trọng”? Tại sao chúng ta có thường có xu hướng dễ yêu một người khi mối quan hệ đó ít nhiều có sự nguy hiểm?
Dựa trên nghiên cứu tiên tiến từ các lĩnh vực tâm lý xã hội, kinh tế học hành vi và hành vi tổ chức, Lối mòn của tư duy cảm tính tiết lộ các yếu tố động lực ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống cá nhân và kinh doanh của chúng ta. Ori và Rom Brafman không chỉ khám phá ra những lời giải thích hợp lý cho rất nhiều hành vi phi lý mà còn hướng người đọc về những cách để tránh bị lôi kéo vào những hành vi này.
11. MISTAKES WERE MADE (BUT NOT BY ME) - CAROL TAVRIS & ELLIOT ARONSON
Các nhà tâm lý học xã hội nổi tiếng Carol Tavris và Elliot Aronson có cái nhìn rất thú vị về cách bộ não được kết nối để tự biện minh.
Khi phạm sai lầm, chúng ta phải làm dịu sự bất hòa về nhận thức đã ngăn chặn cảm giác về giá trị bản thân. Và do đó, chúng ta tạo ra những điều hư cấu để miễn trách nhiệm, khôi phục niềm tin rằng chúng ta thông minh, đạo đức và đúng đắn – một niềm tin thường khiến chúng ta đi theo con đường ngu ngốc, vô đạo đức và sai lầm.
Với sự hỗ trợ bởi nhiều năm nghiên cứu và được chuyển tải bằng văn xuôi sống động, tràn đầy năng lượng, Mistakes Were Made (But Not by Me) đưa ra lời giải thích hấp dẫn về sự tự lừa dối – cách nó hoạt động, tác hại mà nó có thể gây ra và cách chúng ta có thể vượt qua nó.
12. THIS WILL MAKE YOU SMARTER - JOHN BROCKMAN
“Khái niệm khoa học nào sẽ cải thiện bộ công cụ nhận thức của mọi người?”
Đây là câu hỏi mà John Brockman, nhà xuất bản của Edge.org, đặt ra cho những nhà tư tưởng có ảnh hưởng nhất trên thế giới.
Những câu trả lời với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, tác giả và kiến trúc sư tư tưởng (thought-architect) có ảnh hưởng đã được phát hành trong cuốn sách This Will Make You Smarter – một tuyển tập các bài luận ngắn của 151 nhà tư tưởng lớn nhất thời đại của chúng ta về các chủ đề đa dạng như sức mạnh của mạng lưới quan hệ, sự khiêm tốn trong nhận thức, những nghịch lý của sự mơ mộng, luồng thông tin, trí tuệ tập thể và nhiều chủ đề mở rộng trí óc khác.
13. HOW WE KNOW WHAT ISN’T SO - THOMAS GILOVICH
Khi nào chúng ta có thể tin vào những gì chúng ta tin, rằng “các đội và cầu thủ đều có thành tích chiến thắng?”, “xu nịnh có hiệu quả?” hoặc rằng “càng nhiều người đồng ý thì càng có nhiều khả năng họ đúng?”, và khi nào thì những niềm tin đó bị nghi ngờ?
Gilovich ghi lại các quá trình nhận thức, xã hội và động lực làm sai lệch suy nghĩ, niềm tin, phán đoán và quyết định của chúng ta.
Mục tiêu của Gilovich với cuốn sách này là chứng minh cho người đọc thấy quá trình lập luận hàng ngày của chúng ta còn sai sót như thế nào và đưa ra lời khuyên để cải thiện khung tư duy phản biện của chính chúng ta để tránh nhiều cạm bẫy sai lầm.
14. THE MINIATURE GUIDE TO CRITICAL THINKING CONCEPTS AND TOOLS – RICHARD PAUL & LINDA ELDER
The Miniature Guide to Critical Thinking Concepts and Tools chắt lọc công trình đột phá của Richard Paul và Linda Elder, nhắm đến cách phân tích cấu trúc tư duy thông qua các yếu tố lý luận và cách đánh giá chất lượng tư duy của chúng ta.
Cuốn sách này trình bày chi tiết về nền tảng của tư duy phản biện và cách chúng có thể được áp dụng trong giảng dạy để cải thiện việc dạy và học ở mọi cấp độ.
Đồng thời, chúng ta cũng có thể học cách xác định và tránh những suy nghĩ ích kỷ hay lợi ích nhóm, dẫn đến suy nghĩ khép kín, tự lừa dối bản thân, kiêu ngạo, đạo đức giả, tham lam, ích kỷ, tâm lý bầy đàn, định kiến, và những thứ tương tự.
15. THE CRITICAL THINKING TOOLKIT – GALEN A. FORESMAN, PETER S. FOSL, JAMIE C. WATSON
The Critical Thinking Toolkit là một bản tóm tắt toàn diện trang bị cho người đọc những kiến thức và phương pháp thiết yếu để có được tư duy phân tích, logic và phản biện rõ ràng trong nhiều bối cảnh học thuật và tình huống hàng ngày. Lý tưởng cho những người từ mới bắt đầu cho đến nâng cao, cũng như những người đọc phổ thông đang tìm kiếm một hướng dẫn chi tiết nhưng dễ dễ tiếp cận về tư duy phản biện.
16. A FIELD GUIDE TO LIES – DANIEL J. LEVITIN
Mỗi ngày, chúng ta nhận được nhiều thông tin hơn mức mà bộ não của chúng ta có thể xử lý. Đó là cơn mưa dữ liệu xấu, sự thật nửa vời và thậm chí cả những lời nói dối hoàn toàn.
Tác giả sách bán chạy nhất của New York Times – Daniel J. Levitin đã chỉ ra cách nhận ra các thông báo, số liệu thống kê, biểu đồ và báo cáo viết sai sự thật, đồng thời tiết lộ các cách mà những kẻ nói dối có thể sử dụng.
Levitin chia hướng dẫn của mình thành hai loại: thông tin thống kê và lập luận sai lầm, cuối cùng cho thấy khoa học là nền tảng của tư duy phản biện như thế nào. Những hướng dẫn hấp dẫn, thú vị, dễ tiếp cận của Levitin có thể giúp bất kỳ ai thức tỉnh về rất nhiều điều mà trông có vẻ là như vậy nhưng lại không phải như vậy.
17. THE 5 ELEMENTS OF EFFECTIVE THINKING – EDWARD B. BURGER & MICHAEL STARBIRD
Thêm một cuốn sách hay về tư duy phản biện khác, đó là The 5 Elements of Effective Thinking – cuốn sách trình bày những cách thức thực tế, sinh động và đầy cảm hứng để bạn trở nên thành công hơn thông qua việc tư duy tốt hơn.
Bằng cách sử dụng các kỹ thuật đơn giản và kích thích tư duy trong cuốn sách này, bạn sẽ thường xuyên tìm thấy các giải pháp đầy sáng tạo, giàu trí tưởng tượng cho những thách thức khó khăn, và bạn sẽ khám phá ra những cách nhìn mới về thế giới và về chính bản thân bạn, hé mở những cơ hội tiềm ẩn..
Bất cứ khi nào bạn gặp khó khăn, cần một ý tưởng mới, hay muốn học hỏi và phát triển, The 5 Elements of Effective Thinking sẽ truyền cảm hứng và hướng dẫn bạn trên con đường của mình.
18. DON’T BELIEVE EVERYTHING YOU THINK – THOMAS E. KIDA
Mặc dù khả năng giải quyết vấn đề sáng tạo của chúng ta là điều đã khiến con người trở thành giống loài thành công như hiện tại, nhưng bộ não của chúng ta dễ mắc một số loại lỗi mà chỉ có tư duy phản biện cẩn thận mới có thể sửa được.
Cuốn sách mang tính khai sáng này thảo luận về cách nhận ra suy nghĩ sai lầm và phát triển các kỹ năng cần thiết để trở thành người giải quyết vấn đề hiệu quả hơn.
Trong một xã hội phức tạp, nơi thành công trong mọi khía cạnh của cuộc sống thường đòi hỏi khả năng đánh giá tính hợp lệ của nhiều tuyên bố trái ngược nhau, các kỹ năng tư duy phản biện được trình bày trong cuốn sách đầy thông tin và hấp dẫn này có thể coi là vô giá.
19. A MORE BEAUTIFUL QUESTION – WARREN BERGER
Trong cuộc khám phá đầy hấp dẫn về sức mạnh đáng ngạc nhiên của việc đặt câu hỏi, chuyên gia đổi mới Warren Berger tiết lộ rằng các doanh nghiệp lớn mạnh như Google, Nike và Netflix, cũng như các công ty khởi nghiệp đang hot ở Thung lũng Silicon như Pandora và Airbnb, được thúc đẩy bởi khả năng đặt những câu hỏi cơ bản có thể thay đổi cuộc chơi.
Nhưng Berger cũng chia sẻ những câu chuyện về con người của những người sử dụng cách đặt câu hỏi để giải quyết các vấn đề hàng ngày, từ “Làm thế nào để tôi có thể thích nghi với sự nghiệp của mình trong thời kỳ thay đổi liên tục?” đến “Làm cách nào để tôi có thể lùi lại khỏi sự hối hả hàng ngày và tìm ra điều gì thực sự khiến tôi hạnh phúc?”.
Bằng cách chỉ ra cách tiếp cận câu hỏi với một tâm hồn cởi mở, tò mò và sẵn sàng làm việc thông qua một loạt các truy vấn “Tại sao”, “Nếu xảy ra” và “Làm thế nào”, Berger đưa ra một khuôn khổ đầy cảm hứng về cách tất cả chúng ta có thể đưa ra các giải pháp tốt hơn, những khả năng mới và thành công lớn hơn trong kinh doanh và cuộc sống.
20. THINKING LIKE A LAWYER – COLIN SEALE
Khép lại danh sách 20 cuốn sách hay về tư duy phản biện này là cuốn Thinking Like a Lawyer – đây có thể coi như sách tham khảo cho giáo viên và học sinh trên giảng đường, giúp giáo viên có những phương pháp, công cụ phù hợp và giúp học sinh có thêm tư liệu để học về tư duy phản biện.
Các chương tuy ngắn nhưng rất cuốn hút và kích thích tư duy. Colin sử dụng các ví dụ trường hợp tòa án thực tế, nhưng cũng chỉ ra cách bạn có thể sử dụng các công cụ trong từng lĩnh vực. Chương cuối đưa ra lời khuyên về cách trở thành đối tác với cha mẹ trong việc phát triển tư duy phản biện của trẻ ở nhà và là một cách tuyệt vời để kết thúc cuốn sách.
Nguồn: Sofia Blog
HBR
-------------