10/04/2026
Nhiều chính sách thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học
(Chinhphu.vn) - Chính phủ ban hành Nghị định số 125/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học.
Nghị định này quy định về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học, bao gồm: tổ chức, quản lý và chính sách thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nhóm nghiên cứu tiềm năng và nhóm nghiên cứu mạnh; tài chính, quỹ và đầu tư; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Trong đó, Nghị định quy định chính sách thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học:
Nhóm nghiên cứu tiềm năng và nhóm nghiên cứu mạnh
Cơ sở giáo dục đại học căn cứ nhu cầu, tiềm lực và chiến lược phát triển của cơ sở giáo dục đại học để xây dựng nhóm nghiên cứu tiềm năng và nhóm nghiên cứu mạnh.
Nhóm nghiên cứu tiềm năng có ít nhất 3 thành viên, trong đó trưởng nhóm là giảng viên cơ hữu của cơ sở giáo dục đại học và ít nhất 2 thành viên chủ chốt.
Nhóm nghiên cứu mạnh có ít nhất 5 thành viên, trong đó trưởng nhóm là giảng viên cơ hữu của cơ sở giáo dục đại học và ít nhất 4 thành viên chủ chốt. Trưởng nhóm nghiên cứu mạnh là nhà khoa học xuất sắc, có trình độ cao, có uy tín và ảnh hưởng học thuật đạt trình độ khu vực và quốc tế trong lĩnh vực chuyên môn; có năng lực dẫn dắt, quy tụ và phát triển đội ngũ nghiên cứu trình độ cao, xây dựng và tổ chức thực hiện định hướng nghiên cứu dài hạn nhằm tạo ra các sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có giá trị khoa học và/hoặc thực tiễn, có tác động lan tỏa đối với phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp thiết thực cho phát triển đất nước.
Nhóm nghiên cứu tiềm năng và nhóm nghiên cứu mạnh được xây dựng theo các nguyên tắc bảo đảm tạo ra sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có giá trị học thuật hoặc khả năng thương mại hóa; tạo cơ hội cho giảng viên, nghiên cứu viên, người học, nhà khoa học, chuyên gia tham gia nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu và bảo đảm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tạo điều kiện để thúc đẩy hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học, tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định điều kiện, tiêu chí, quy trình công nhận, công nhận lại và không công nhận lại đối với nhóm, trưởng nhóm và thành viên chủ chốt của nhóm nghiên cứu mạnh và nhóm nghiên cứu tiềm năng, trong đó xác định rõ các tiêu chí định lượng tối thiểu về công bố khoa học, quyền sở hữu trí tuệ và các sản phẩm khoa học khác có tính đến đặc thù của từng lĩnh vực hoặc nhóm ngành khoa học; quy định Khung quy đổi sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Cơ sở giáo dục đại học thực hiện công nhận, công nhận lại và không công nhận lại nhóm nghiên cứu, trưởng nhóm và thành viên chủ chốt theo tiêu chí, điều kiện và quy trình, tuân thủ quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; thực hiện quy đổi sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Khung quy đổi sản phẩm theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo thông qua Hội đồng khoa học của cơ sở giáo dục đại học. Việc ban hành và áp dụng quy định quy đổi sản phẩm tương đương của cơ sở giáo dục đại học thực hiện theo nguyên tắc tự chủ và trách nhiệm giải trình.
Khuyến khích cơ sở giáo dục đại học xây dựng, ban hành quy định nội bộ về quy đổi sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để xây dựng và phát triển nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh, bảo đảm không thấp hơn các tiêu chí, yêu cầu quy định tại Nghị định này.
Trưởng nhóm nghiên cứu tiềm năng hoặc trưởng nhóm nghiên cứu mạnh không được đồng thời giữ chức danh trưởng nhóm của từ hai nhóm nghiên cứu trở lên tại cùng một thời điểm; được tham gia với tư cách thành viên hoặc thành viên chủ chốt của không quá một nhóm nghiên cứu khác.
Thành viên chủ chốt của nhóm nghiên cứu mạnh và nhóm nghiên cứu tiềm năng được tham gia với tư cách thành viên chủ chốt của không quá hai nhóm nghiên cứu tại cùng một thời điểm; trường hợp tham gia nhóm nghiên cứu khác thì chỉ được với tư cách thành viên.
Chính sách ưu đãi cho nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh trong cơ sở giáo dục đại học
Nghị định quy định, nhóm nghiên cứu tiềm năng trong cơ sở giáo dục đại học được cơ quan quản lý có thẩm quyền ưu tiên xem xét đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhiệm vụ hợp tác quốc tế và hợp tác với doanh nghiệp trên cơ sở kết quả và hiệu quả hoạt động của nhóm; được ưu tiên hỗ trợ ươm tạo, nâng cao năng lực nghiên cứu nhằm phát triển lên nhóm nghiên cứu mạnh.
Trưởng nhóm nghiên cứu tiềm năng được giảm đến 50%, thành viên chủ chốt nhóm nghiên cứu tiềm năng được giảm đến 20% định mức giờ chuẩn giảng dạy hằng năm và được khấu trừ tương ứng vào định mức giảng dạy khi xét tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư; được cơ sở giáo dục đại học ưu tiên bố trí không gian làm việc, điều kiện nghiên cứu và hỗ trợ kinh phí khởi động trong phạm vi nguồn lực và quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học.
Nhóm nghiên cứu mạnh được hưởng các ưu đãi từ Nhà nước như sau:
a) Được đặt hàng, giao nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với các lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, công nghệ cao, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và các lĩnh vực ưu tiên phát triển của Nhà nước;
b) Được ưu tiên tham gia và thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp quốc gia, nhiệm vụ nghiên cứu liên ngành và các dự án hợp tác quốc tế;
c) Được ưu tiên tham gia tư vấn, nghiên cứu, chuyển giao và tiếp nhận công nghệ đối với các dự án trọng điểm quốc gia;
d) Được ưu tiên sử dụng các phòng thí nghiệm trọng điểm theo chính sách ưu tiên;
đ) Được ưu tiên cử thành viên tham gia chương trình nghiên cứu sau tiến sĩ, thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu tại cơ sở đào tạo, cơ sở nghiên cứu trong và ngoài nước;
e) Được ưu tiên cử đi thực tập, làm việc có thời hạn tại các tổ chức khoa học và công nghệ nước ngoài theo chương trình, đề án được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;
Ngoài các ưu đãi tại quy định tại khoản này, Nhà nước lựa chọn một số nhóm nghiên cứu mạnh trong cơ sở giáo dục đại học để tập trung hỗ trợ phát triển dài hạn trong các lĩnh vực ưu tiên của Nhà nước hoặc lĩnh vực mới nổi trên cơ sở chiến lược, quy hoạch phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc/và nhu cầu cấp bách của thực tiễn.
Nhóm nghiên cứu mạnh trong cơ sở giáo dục đại học được hưởng ưu đãi từ cơ sở giáo dục đại học như sau:
a) Được bố trí kinh phí hoạt động thường xuyên, phòng làm việc và các phương tiện cần thiết trong phạm vi nguồn lực và quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học; được hỗ trợ kinh phí theo khả năng của cơ sở giáo dục đại học để hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu đã được phê duyệt;
b) Được hỗ trợ tìm kiếm và huy động các nguồn đầu tư ngoài ngân sách nhà nước để xây dựng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và được giao quản lý, sử dụng phục vụ hoạt động nghiên cứu theo quy định của pháp luật;
c) Trưởng nhóm được giảm đến 80% định mức giờ chuẩn giảng dạy hằng năm; thành viên chủ chốt là giảng viên của cơ sở giáo dục đại học chủ trì được giảm đến 50% định mức giờ chuẩn hàng năm và được khấu trừ vào định mức giảng dạy khi xét tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư.
Việc áp dụng các chính sách ưu đãi nêu trên được thực hiện và xem xét điều chỉnh hàng năm trên cơ sở mức độ hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ và sản phẩm đầu ra đã được phê duyệt trong kế hoạch nghiên cứu.
Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
