22/09/2026
Mạch phát hiện điểm qua không (Zero-Crossing Detector) xác định thời điểm tức thời khi dạng sóng điện áp xoay chiều (AC) đi qua mức 0 V.
Máy biến áp có nhiệm vụ cách ly đồng thời hạ áp AC. Hai diode D1 và D2 chỉnh lưu toàn kỳ, trong khi D3 và C1 tạo ra nguồn điện áp DC phẳng.
Điện áp sau chỉnh lưu điều khiển transistor Q1 thông qua điện trở R2. Khi điện áp AC cách xa điểm 0 V, Q1 dẫn (ON) và kéo điện áp đầu ra xuống mức thấp.
Khi tín hiệu tiến gần đến mỗi điểm không (zero crossing), điện áp tại cực B giảm xuống dưới mức điện áp cần thiết để transistor dẫn. Khi đó, Q1 chuyển sang trạng thái ngắt (OFF) và điện trở R3 kéo đầu ra lên mức cao.
Kết quả là tại mỗi lần tín hiệu AC đi qua điểm 0 V sẽ xuất hiện một xung ngắn ở đầu ra.
Đối với nguồn AC 50 Hz, mạch tạo ra khoảng 100 xung/giây, tương ứng với hai lần qua điểm 0 trong mỗi chu kỳ.
Tín hiệu zero-crossing có nhiều ứng dụng trong điện tử công suất và điều khiển AC, chẳng hạn như:
* Điều khiển góc pha AC (AC phase control)
* Điều khiển đóng cắt TRIAC
* Đồng bộ thời gian (timing synchronization)
* Đo tần số
* Giảm nhiễu do quá trình đóng cắt