The Soil Project

Home
Vietnam
Ho Chi Minh City
The Soil Project

Directions Website Contact the university

Alternative Education & Gap Year Program - Chương Trình Gap Year & Giáo dục Thay thế that he/she has achieved through personal learning journey.

[TIẾNG VIỆT BÊN DƯỚI]

The Soil Project is an international alternative higher education and gap year program for young people. As the name implies, The Soil Project, with its “soil” educational philosophy, will provide the foundation, community, and necessary resources for learners on the journey of understanding themselves within and exploring and serving the outside world. The Soil Project is a self-directed education, giving a semi-structure program. In particular, parts of the program will be built by the project organizing team and parts will be created by each person's personal experience. The structure of the program will take place as follows for each 6-month module:

Part 1 (about 2-3 months): Structured Curriculum (Designed curriculum): The seeds (learners) will participate in the learning / experience program designed by the project organizing team or by the learning community itself. Part 2 (about 2-3 months): Self Learning Journey: Seeds will actively choose and design their own curriculum, experience, internships, travel, etc. Seeds can choose to stay in the "campus" or stay with their family or work or travel around themselves, do internships, personal projects, etc. whatever is in the personal learning and development needs of that individual learner. Part 3 (about 1 month): Reflection and Sharing: Seeds return to The Soil Project, reflect and share the journey, lessons, re-instructing other seeds of knowledge, skills, etc. As an international youth-led project (a project founded and coordinated by young people in many countries), The Soil Project create a space for learners to explore and understand themselves and become into changemakers (makers of change) that create a well-being and sustainable society. Therefore, the framework of The Soil Project will focus on:

(1) self-understanding activities / experiences,
(2) understanding and rethinking development and the world
(3) nurture entrepreneurship
(4) sustainable development. Accordingly, The Soil Project will have 4 main modules spread across many different locations in Asia:

(1) Self-Understand - Body and Mind Cultivation. Take place in Vietnam and Thailand (expected). (2) Sustainable Living and Development. Take place in Thailand (expected)
(3) New Story: Paradigm Shift and Future World. Take place in India and Singapore (expected)
(4) Entrepreneurship. Take place in Thailand and / or Philippines or India or Singapore or China (expected).

[More Info at https://www.facebook.com/notes/3362885283800685/]
----------

The Soil Project là dự án giáo dục thay thếvà gap year dành cho các bạn trẻ. Đúng như tên gọi, The Soil Project với triết lí giáo dục của đất, sẽ cung cấp nền tảng, cộng đồng và các nguồn lực cần thiết cho người học trên hành trình tự thấu hiểu chính mình bên trong và khám phá, phụng sự thế giới bên ngoài. The Soil Project là một chương trình giáo dục tự hướng (self-directed education), xây dựng chương trình bán phần (semi-structure). Trong đó, một phần chương trình sẽ được xây dựng bởi đội ngũ tổ chức dự án và một phần sẽ được tạo ra bằng trải nghiệm cá nhân của mỗi người. Cấu trúc chương trình sẽ diễn ra như sau với mỗi học phần 6 tháng:

- Phần 1 (khoảng 2-3 tháng): Structured Curriculum (Chương trình học tập được thiết kế): Các seeds (người học) sẽ tham gia chương trình học/trải nghiệm được thiết kế bởi đội ngũ tổ chức dự án hoặc bởi chính cộng đồng người học.
- Phần 2 (khoảng 2-3 tháng): Self Learning Journey (Hành trình học tập cá nhân): Seeds sẽ chủ động chọn và thiết kế chương trình học, trải nghiệm, thực tập, du lịch, v.v riêng cho mình. Seeds có thể chọn ở lại “campus” hoặc về ở cùng gia đình hoặc đi làm hoặc du lịch trải nghiệm, thực tập, làm dự án cá nhân, v.v bất cứ thứ gì nằm trong nhu cầu học tập, phát triển của cá nhân đó.
- Phần 3 (khoảng 1 tháng): Reflection and Sharing (Chia sẻ bài học): Seeds trở về The Soil Project và chia sẻ về hành trình, bài học cũng như hướng dẫn lại các seeds khác những kiến thức, kĩ năng, v.v mà mình đã đạt được thông qua hành trình học tập cá nhân. The Soil Project là một dự án youth-led quốc tế(dự án được thành lập và điều phối bởi những người trẻ ở nhiều quốc gia) nhằm tạo không gian để người học có thể tự khám phá và thấu hiểu bản thân cũng như trở thành những changemakers (người tạo ra sự thay đổi) kiến tạo xã hội hạnh phúc và bền vững. Do đó, khung chương trình của The Soil Project sẽ tập trung vào
(1) các hoạt động/trải nghiệm trong việc thấu hiểu bản thân (self-understanding),
(2) thấu hiểu và tư duy lại về phát triển và thế giới (rethinking development and the world),
(3) nuôi dưỡng tinh thần kiến tạo khởi nghiệp (entrepreneurship) và
(4) phát triển bền vững (sustainable development). The Soil Project sẽ có 4 học phần chính trải dài ở nhiều địa điểm khác nhau ở châu Á:

(1) Self-Understand - Body and Mind Cultivation (Nuôi dưỡng thân tâm - Thấu hiểu bản thân). Diễn ra ở Việt Nam và Thái Lan (dự kiến). (2) Sustainable Living and Development (Lối sống và phát triển bền bững). Diễn ra ở Thái Lan (dự kiến)
(3) Paradigm Shift and Future World (Chuyển đổi hệ thức xã hội và Thế giới tương lai). Diễn ra ở Ấn Độ và Singapore (dự kiến)
(4) Entrepreneurship (Tinh thần kiến tạo khởi nghiệp). Diễn ra ở Thái Lan và/hoặc Philippines hoặc Ấn Độ hoặc Singapore hoặc Trung Quốc (dự kiến).

[Xem chi tiết về dự án tại: https://www.facebook.com/notes/382775872908200/]

30/09/2026

HỌC LẮNG NGHE ĐẤT VÀ NƯỚC MÌNH
Là nhắc nhớ đặt để “mình” cho thuận với đất nước địa phương

*Ghi chú: Đây là một đoạn phản tư nhỏ nhỏ của seed Thanh Bơ trong chuyến đi học ở Ladakh hồi tháng 8 vừa rồi, về chuyện đặt để "mình" cho thuận với đất và nước địa phương - và về cái ranh giới thiệt mong manh giữa việc "mình muốn làm điều gì đó cho một vùng đất" với việc "mình thật sự đang lắng nghe vùng đất đó cần gì".

[Ở Làng, học “nghe” đất nước qua những ngôi nhà]
Đoạn đi học lần này, tụi mình ghé thăm một ngôi làng nhỏ tên là Shang Village, nằm tuốt trên độ cao 3900m, bao bọc chung quanh là những dãy núi lớn và nguồn nước nuôi sống cả ngôi làng chỉ có dòng nước suối chảy từ băng tan.

Ở đây, khi được sống gần cùng những người dân địa phương và ở ngay trong chính những căn nhà của họ, mình mới ngộ sâu hơn một chuyện (mà chắc chắn là vùng đất mô cũng có): con người luôn có cách riêng để sống cùng nơi mình sinh ra. Hồi xưa xưa ở Ladakh, người ta hay xây nhà men theo dòng suối, cho tiện lấy nước. Vật liệu cũng tận dụng ngay từ những chi vốn có ở địa phương - gạch bùn làm từ chính đất nơi đó, để nhà giữ được hơi ấm giữa vùng đất cao và lạnh. Ô cửa sổ thì nhỏ nhỏ bé bé, không phải để trang trí, mà để giữ nhiệt cho nhà trong mùa đông. Phân bò cũng được tận dụng làm chất đốt cho những ngày lạnh lẽo nữa.

Có điều, du lịch đại trà đang kéo tới mỗi ngày một đông, và mình thấy Ladakh cũng đang đổi thay theo - nhà xi măng hiện đại mọc lên, rồi rác nhựa đã bắt đầu xuất hiện khắp nơi, hàng hoá quốc tế ập vào khiến đồ địa phương cứ thế mai một dần. Đứng giữa mấy căn nhà gạch bùn ấm ấm ở Shang, mình chợt thấy ra cái "đổi thay" đó, hoá ra cũng là một cách trả lời, chỉ là trả lời cho một câu hỏi khác. Nhà gạch bùn trả lời cho câu hỏi của gió, của lạnh, của chính mảnh đất đang đứng dưới chân. Còn nhà xi măng, đồ nhựa, hàng hoá từ xa tới - trả lời cho câu hỏi của thị trường, của mấy chuyến xe du lịch mỗi ngày một đông hơn. Người xưa nghe đất mà trả lời. Còn bây chừ, mình tự hỏi, tụi mình còn nghe được không?

[Những người trẻ Ladakh, chọn quay về đất nước mình để tiếp nối việc học “nghe”]
Trong chuyến đi ni, tụi mình được gặp gỡ mấy người trẻ Ladakh, đang làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng có chung một điều: họ chọn quay về, hoặc ở lại, để góp phần kiến tạo một Ladakh tươi đẹp hơn theo cách riêng của mình.
Có Stanzin Nubu - nhà sáng lập Startup School với mong muốn tạo cơ hội phát triển cho người trẻ, để họ tự chủ được trong cuộc sống của mình.
Có Kousar Razvi - một nhà giáo dục quan tâm đặc biệt đến biến đổi khí hậu. Chị quay lại chính ngôi làng của mình để tìm cách nuôi dưỡng lại nối kết giữa con người, cộng đồng và môi trường sống.
Có Rigzen Wangmo - người sáng lập nên Village Lab Foundation, ở Nubra Valley. Chị quyết định quay trở lại quê hương, để tái định nghĩa giáo dục và gìn giữ văn hoá bản địa, qua những chương trình ngoài giờ học cho các bạn nhỏ cấp 1 và cấp 2.
…
Ladakh không chỉ có cảnh đẹp, mà còn có nền văn minh, có văn hoá con người, và có cả những thách thức về xã hội, môi trường, kinh tế, giáo dục. Vùng đất này cũng mang những nỗi nhức nhối chung với bất cứ nơi nào có sự xâm nhập của du lịch và hiện đại hoá - văn hoá bản địa đứt gãy, tính cộng đồng và kết nối giữa các thế hệ bị lung lay dần. Nhưng những người trẻ mà mình gặp được, lại chọn quay ngược dòng - quay về, tìm về những nhức nhối, để tìm ra con đường sống có ý nghĩa ngay tại nơi mình sinh ra.

[Đặt để mình thuận dòng đất nước]
Mỗi nối kết nhỏ nhỏ như rứa - lại nhắc mình nhớ về chuyện đặt để "mình" cho thuận dòng đất nước địa phương - cho những điều mình nghĩ suy để "học dấn mình". Rằng là khi quay về vùng đất thân thương của mình và muốn làm một điều chi đó ở đây, có lẽ trước tiên mình cần học cách nghe vùng đất đó trước tiên. Vì có lẽ, ranh giới giữa việc "mình muốn làm điều gì đó cho một vùng đất" và "mình thật sự đang lắng nghe vùng đất đó cần gì" - thiệt sự dễ nhầm lẫn vào nhau lắm...

25/08/2026

Câu chuyện của người học: Hành trình kết nối với những người trẻ địa phương 🏸

Lúc đầu, nhóm tụi mình chỉ có vài người, tất cả đều mới chuyển đến vùng đất này, chưa quen ai, và có chung một mong muốn tìm người để cùng chơi thể thao.

Không ai trong tụi mình có nhiều bạn bè ở đây. Không đội nhóm sẵn có, không sân cố định, cũng không có kế hoạch gì tuyệt đỉnh. Chỉ là vài người bạn trong một dự án, cùng chung một nhu cầu đơn giản là được vận động, được kết nối với những người bạn mới ở vùng đất mới. Từ đó, Movement Club được sáng lập không phải từ một ý tưởng lớn lao, mà từ mong muốn rất thật: có người để cùng chơi thể thao mỗi tuần.

Ở The Soil Project, tụi mình nhận ra có những người không hợp với việc ngồi yên đọc sách, không hợp với việc gò mình theo khuôn mẫu học thuật. Cơ thể là nơi họ tìm thấy chính mình, là “ngôn ngữ” phát triển của họ.

Ban đầu tụi mình nghĩ đơn giản lắm: đây là chỗ để vận động, kết nối bạn bè với nhau thôi. Nhưng mà tụi gặp nhau nhiều dần, thì mới nhận ra không chỉ vậy. Có nhiều bạn làm việc rất nhiều nhưng cơ thể lại không thể chịu đựng được sự ù lì của việc ngồi và sử dụng não quá nhiều, thì đây là một không gian để cơ thể được giải phóng, để năng lượng được chảy đi.

Và giờ, từ một nhóm bé xíu, bây giờ Movement Club đã rất lớn. Tụi mình đã gặp được rất nhiều những người bạn ở chính địa phương tụi mình chuyển tới.

Ở Movement Club chưa bao giờ là chỗ để dạy ai chơi thể thao cho giỏi hơn. Cái tụi mình cố giữ là một không gian đủ an toàn, nơi không ai bị so sánh, không ai phải gồng mình theo khuôn nào cả, chỉ đơn giản là ra sân, vận động, và vui chơi. Việc của tụi mình không phải huấn luyện, mà là giữ cho cánh cửa này luôn mở, để ai cần một chỗ kết nối qua vận động cũng tìm thấy nó.

Giờ nhìn lại, từ vài đứa xa lạ đến một đám đông gắn bó vậy, cái làm tụi mình tự hào không phải số lượng người tham gia, mà là việc có thêm những người bạn chất lượng để đồng hành chơi thể thao, không so đo thắng thua.

Không phải ai cũng lớn lên từ trang sách, từ khuôn mẫu học thuật quen thuộc. Có người, chỉ thật sự là chính mình khi cơ thể được chuyển động, và đó cũng là một con đường đáng được tôn trọng như bao con đường khác.

23/08/2026

☀️ “MẶT TRỜI BÉ CON” PHIÊN BẢN 2.0 ĐÃ CÓ MẶT Ở VIEW CAFE (HUẾ)

Bạn có còn nhớ Bộ sưu tập hoa tai “Mặt trời bé con” – dự án của Seed 6 sau khóa Conflict Transformation chăng?

Những đôi hoa tai đầu tiên (phiên bản 1.0) đã được ủng hộ nồng nhiệt bởi bạn bè và các bạn trong lần giao lưu với các bạn ở “UWC Short Course: Doing Good”. Thành ra các bạn đã chưa kịp “rao bán” đến mọi người.

Sau lần trình làng phiên bản 1.0, Cỏ và Vy vẫn tiếp tục mày mò cải tiến để sản phẩm được đẹp mắt, an toàn cho người mà nguyên liệu vẫn từ những gì sẵn có quanh mình trước thảy.

Sau hơn 2 tuần, phiên bản 2.0 đã hoàn thành với trọn vẹn 7 đôi hoa tai.

Mừng hơn nữa, những sản phẩm tỉ mẩn ấy hiện đã có một góc xinh nương trú, trong một quán cafe cùng tinh thần với sản phẩm – View Cafe (Huế).

Nếu bạn đang ở Huế, xin mời bạn ghé View Cafe, và gặp gỡ những lời nhắn nhủ của Seed 6 thông qua BST “Mặt Trời Bé Con” nhen.

Còn nếu chưa thể, chúng mình mời bạn đọc câu chuyện của từng đôi hoa tai qua ảnh trước nhen.
___________

🌞 “Mặt trời bé con” là một bộ sưu tập gồm 7 đôi hoa tai, mang theo những nhắc nhớ quan trọng, trong ngôn ngữ bình dân của bạn bè của ông bà mình, thành hình hoàn toàn từ vật liệu tái chế và những điều có sẵn trong ngôi nhà.

Mỗi một đôi hoa tai là đúc kết của một điều khiến tim hai bạn Seed 6 rung lên trong khóa học. Hai bạn mong những chiếc hoa tai sẽ được gửi đi muôn phương, mang những lời nhắc nhớ quan trọng đến mọi người.

🏡 View Cafe là tiệm cà phê nhỏ, ẩn mình trong một chiếc hẻm xinh, phía trước có một cây dừa cao cao mát mát, mang theo câu chuyện của rất nhiều món đồ tái chế do gia đình chị Mai Phương mở ra. View Cafe trú ở nhà số 7, kiệt 34 Nguyễn Tri Phương, Huế.

21/08/2026

[Hỗ trợ truyền thông] LỜI MỜI LẬP NHÓM HỌC VÀ LÀM NÊN KHU VƯỜN TRONG LÒNG PHỐ

Từ tháng 7 vừa qua, Thanh Phương (Seed 5) và Thanh Thảo (Seed 6) cùng chị Mẫu (cũng là một hội viên Vcil) đã rục rịch chuẩn bị cho việc làm vườn trong phố. Thế là có thêm một không gian lớp học về cỏ cây giữa lòng phố.

Hành trình với khu vườn đang ở trong giai đoạn thi công và Vườn đang mở lời rủ rê mọi người tới học xây vườn cùng.

Mời các bạn đọc qua lời nhắn nhủ dễ thương và qua vườn học hành cùng các bạn thiệt vui nhenn.
____

Chào bạn, chúng mình là những người trẻ đang chăm một khu vườn đô thị (300m²) với tên chính thức là “Vườn Thảo Dược Cộng Đồng Đà Nẵng” và tên gọi thân thương ở nhà là “Khu Vườn Lấp Lánh” ✨

🌳 Địa điểm: đường Nguyễn Đình, An Hải, Đà Nẵng
🗓️ Thời gian xây vườn dự kiến: tháng 8 - nửa đầu tháng 9/2026

🌱 Ban sơ tâm mình, chúng mình mong gieo một trạm học về cây thuốc giữa phố - nơi những người trẻ thành thị, bao gồm cả chúng mình, có thể chạm vào đất, học về cây trong một thời đại chúng mình ngày càng xa rời thiên nhiên; là nơi chúng mình nghe lại câu chuyện của ông bà về thảo dược, và để mình vào một phần dòng chảy tri thức bản địa vốn đang dần đứt gãy trong đời sống hiện đại.
Giữ vững tâm ban sơ, nhưng chúng mình luôn cần bắt đầu với những chuyện thực tế nhất ở hiện tại.

Khu Vườn Lấp Lánh từ thuở ban đầu ở trong hình hài một khu đất đã lâu không dùng, tùm lum đồ đã hòa lẫn trên nền đất lẫn nền xi măng. Đinh ở trên gỗ còn nhiều lắm, nên những ngày đầu chúng mình chưa mời nhiều bạn đến.

Có sự giúp sức của một vài anh em, và thuê người có chuyên môn xử lý, nơi này hiện tại trở thành một mảnh đất vuông vuông bao la khoảng trống, chờ tay chúng mình chăm sóc. Chỉ còn một cây tán rộng um tùm, ba cây trứng cá nhỏ, một cây na bé, và một cây đu đủ cao ngồng ở lại chứng kiến hành trình tiếp theo của khu vườn. 🌳

🛠️ Khu Vườn Lấp Lánh đang ở trong giai đoạn thi công.

Nay chúng mình gửi lời mời đến những người bạn đang muốn học về cách tạo dựng một khu vườn trong lòng phố từ những ngày đầu tiên, cùng chúng mình tạo thành nhóm xây vườn nòng cốt, gồm khoảng 5–6 bạn.

🌿 Năm hạng mục quan trọng mà đôi tay chúng mình sẽ làm nên trong tháng 8 - nửa đầu tháng 9:
🎋 Làm cổng tre
💧 Xây dựng hệ thống điện – nước
🌱 Làm luống cây và trồng những cây giống đầu tiên
♻️ Làm phân bón hữu cơ
🏡 Làm một chòi tre sinh hoạt chung

👐 Team xây vườn chăm chỉ sẽ học gì và làm gì?

Chúng mình sẽ được hướng dẫn bởi một người anh ngoài lạnh lùng, tim ấm áp, có chuyên môn tư vấn các vườn chuyển đổi theo hướng an toàn sinh thái và dưỡng rừng.

Anh sẽ bày chúng mình bản thiết kế và danh sách nguyên vật liệu; chính chúng mình sẽ phiêu lưu đi kiếm và mang về vườn.
Anh sẽ bày chúng mình cách làm; chính chúng mình sẽ làm cho tới khi làm được.
Anh sẽ nghiệm thu công trình và bày cho chúng mình sửa lại tới khi hoàn thành. 🔨
Vậy nói ngắn gọn, chúng mình sẽ cùng học và làm nên năm hạng mục trên bằng đôi tay mình.
Chúng mình sẽ học từ tư duy thiết kế, xác định nguyên vật liệu, làm & sửa sai, kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng.

🌻 Một vài thông tin lưu ý

Bạn không nhất thiết góp sức trong mọi hạng mục, nhưng chúng mình khuyến khích bạn làm một hạng mục cho đến khi hoàn thành, để sự học của bạn được trọn vẹn và đảm bảo tiến độ thi công của vườn.

Bạn cần có sức khỏe tốt, vì công việc sẽ cần dùng nhiều sức (hoặc như mình, sẵn lòng làm để rèn luyện sức khỏe luôn). Chúng mình sẽ học và làm thật, nên đôi tay này nhất định phải kiên cường.

Điều kiện vườn những ngày đầu tiên ở mức đơn sơ. Nước uống tự mang theo và chúng mình chuẩn bị thêm. Vị trí của khu vườn có nhiều bóng râm, chúng mình cũng chọn thêm giờ mát để làm. Khu vực vệ sinh cá nhân sẽ mượn nhà hàng xóm. Bạn cân nhắc điều kiện hiện tại của khu vườn nhé.

Chúng mình chỉ gửi một khoản chi phí hỗ trợ rất nhỏ để cảm ơn bạn. Nhưng đã cùng giúp sức, thì bạn chắc chắn trở thành người bạn của chúng mình và của khu vườn. Ở hiện tại, khu vườn cho bạn nhiều nhất là bối cảnh để học thật và làm thật, vì vậy nếu bạn thật sự mong học làm vườn trong giai đoạn này thì bối cảnh này sẽ giúp ích nhiều. Trong hành trình sau này, chúng mình mong hỗ trợ bạn với những gì chúng mình biết. Còn trong giai đoạn sắp tới, khi vườn thành hình, bạn cứ đến chơi và xem Khu Vườn Lấp Lánh như vườn nhà mình nhé. ✨

🌱 Nếu bạn đọc đến đây, và thật lòng mong học hành cùng chúng mình, tạo dựng những hạng mục đầu tiên để Khu Vườn Lấp Lánh thành hình, bạn nhắn chúng mình - đôi dòng về bạn & lý do bạn mong góp sức nhé

Chúng mình sẽ trò chuyện thêm nếu cần, rồi xắn tay vào việc thôi.
Khi mình đứng nhìn khu vườn bao la khoảng trống, và nhìn chính mình là một đứa trẻ thành thị chính hiệu, mình không chối từ rằng mọi điều sẽ gian khó, nhưng cũng hân hoan vì tò mò những điều gì sẽ được tạo nên với đôi tay, khối óc và trái tim chúng mình.
Chờ mong những đôi tay, khối óc và trái tim kiên cường ❤
Chúng mình biết ơn bạn. 🌿

20/08/2026

PHỤ HỒ VÀ TOÁN HỌC

Tuần qua, các bạn seed đã có trải nghiệm học hành xây vườn tại Khu Vườn Lấp Lánh - một dự án vườn thảo dược cộng đồng đang ở giai đoạn thi công. Tụi mình cùng nghe qua bài học của Minh - Seed 5 kể câu chuyện học phụ hồ của bạn nhen.

"Mình nhớ lại ngày xưa người ta hay nói, nếu không học hành đàng hoàng thì chỉ có đi bán vé số hoặc làm phụ hồ thôi. Mình nghĩ mình đang đi đúng hướng đó.

Mình thấy làm phụ hồ cũng có được nhiều lợi ích: vitamin D từ mặt trời, tập gym không tốn phí, được uống trà đá hoặc nước lạnh miễn phí, và có được chất lượng ngủ tốt

Về nhà là lăn ra ngủ luôn.

Trong tuần này, một việc nữa mình thấy hay là lần đầu tiên mình thấy được các công thức toán học được áp dụng vào việc làm vườn.

Ở trường học, mình luôn nghĩ và không biết mình học mấy thứ công thức này sau này làm được gì. Thì ra nó được áp dụng hết vào đây. Phụ hồ.

Tụi mình phải tìm ra góc vuông của cái bệ trồng cây và áp dụng công thức của ông Pythagoras: a² + b² = c² để tìm được nó. Mình nhớ đã học rồi nhưng mà giờ mình quên rồi. Mình thấy anh Phụ Hồ, giải thích cho mình như giải thích với khỉ á. Nói cái gì mình cũng không hiểu, mình chỉ biết gật đầu thôi.

Coi bộ phụ hồ cũng không dễ. Mình phải bắt chị Thảo giải thích lại cho mình từ đầu tới cuối.

Mình thấy những người làm phụ hồ là những người giỏi toán hình nhất lớp á. Vậy mà ngày xưa mình hay nghe người ta nói nếu không học giỏi sẽ đi làm phụ hồ hoặc bán vé số."

Đối với Seeds, ở đâu cũng là trường lớp của tụi mình hết.

13/08/2026

Sắp tới chúng mình sẽ đi một chuyến caravan hành hương Việt Nam “Vươn Mình Từ Ký Ức”. Chuyến đi này làm mình nhớ tới chuyến đi năm ngoái mà tụi mình đã đi “Hành Trình Lịch Sử Việt Nam: Một Hành Trình Vì Hoà Bình Và Kết Nối”. Mình muốn chia sẻ lại dòng cảm nghĩ một người bạn đã viết dành cho chuyến đi năm ngoái.

4 ngày, 3 tỉnh/thành phố, 12 địa điểm… để hiểu chính mình và hiểu về chiến tranh

“đừng bảo ngày mai tôi đã ra đi
bởi vì chính hôm nay tôi vẫn còn đang tới

hãy ngắm tôi thoát hình trong từng phút từng giây
làm đọt lá trên cành xuân
làm con chim non cánh mềm chiêm chiếp vui mừng trong tổ mới
làm con sâu xanh trên cuống hoa hồng
làm gân viên ngọc trắng tượng hình trong lòng đá.

tôi còn tới để khóc để cười
để ước mong để lo sợ
sự xuất nhập của tôi là hơi thở
nhịp sinh diệt của tôi cũng là tiếng đập một lần của hàng triệu trái tim

tôi là con phù du thoát hình trên mặt nước
và là con chim sơn ca mùa xuân về trên sông đón bắt phù du
tôi là con ếch bơi trong hồ thu
và cũng là con rắn nước trườn đi tìm cách nuôi thân bằng thân ếch nhái

tôi là em bé nghèo Uganda, bao nhiêu xương sườn đều lộ ra, hai bàn chân bằng hai ống sậy

tôi cũng là người chế tạo bom đạn để cung cấp kịp thời cho các dân tộc Á Phi
tôi là em bé mười hai bị làm nhục nhảy xuống biển sâu

tôi cũng là người hải tặc sinh ra với một trái tim chưa biết nhìn biết cảm

tôi là người đảng viên cao cấp, cầm quyền sinh sát trong tay và cũng là kẻ bị coi là có nợ máu nhân dân đang chết dần mòn trong trại tập trung cải tạo
nỗi vui của tôi thanh thoát như trời xuân, ấm áp cỏ hoa muôn lối
niềm đau của tôi đọng thành nước mắt, ngập về bốn đại dương sâu

hãy nhớ gọi đúng tên tôi
cho tôi được nghe một lần tất cả những tiếng tôi khóc tôi cười
cho tôi thấy được nỗi đau và niềm vui là một
hãy nhớ gọi đúng tên tôi
cho tôi giật mình tỉnh thức
và để cho cánh cửa lòng tôi để ngỏ
cánh cửa xót thương.”

Vào năm 1976, Thiền Sư Thích Nhất Hạnh đã viết bài thơ “Hãy gọi đúng tên tôi” như một cách để đối diện với cảm xúc của mình sau khi nhận được lá thư kể về một bé gái Việt Nam 12 tuổi bị một tên cướp biển Thái Lan cưỡng hiếp trên một con thuyền đang chạy trốn. Không chịu nổi nỗi đau đớn và tuyệt vọng, cô bé đã nhảy xuống biển và ra đi mãi mãi.

Thầy chia sẻ suy ngẫm của mình trong bài viết: "Khi lần đầu nghe câu chuyện ấy, bạn sẽ cảm thấy phẫn nộ với kẻ cướp biển và đứng về phía cô bé. Nhưng khi nhìn sâu hơn, mọi thứ không còn đơn giản như vậy. Nếu ta chỉ đứng về phía cô bé, điều dễ dàng nhất là cầm súng và bắn kẻ đã gây ra tội ác. Nhưng ta không thể làm vậy. Trong thiền định, tôi nhận ra rằng nếu tôi sinh ra trong hoàn cảnh của hắn, lớn lên giữa những điều kiện sống như hắn, rất có thể tôi cũng sẽ trở thành một kẻ cướp biển. Tôi không thể dễ dàng kết án chính mình như thế. Tôi cũng thấy rằng mỗi ngày có hàng trăm đứa trẻ chào đời ở những làng chài ven Vịnh Thái Lan. Nếu chúng ta – những nhà giáo dục, nhân viên xã hội, chính trị gia và những người có trách nhiệm – không hành động để thay đổi tình trạng này, thì trong hai mươi lăm năm tới, một số trong những đứa trẻ ấy sẽ trở thành cướp biển. Đó là điều chắc chắn. Nếu bạn hoặc tôi được sinh ra trong hoàn cảnh ấy, rất có thể hai mươi lăm năm sau, ta cũng sẽ trở thành họ. Khi cầm súng bắn kẻ cướp biển, ta cũng đang bắn chính mình, vì tất cả chúng ta đều có một phần trách nhiệm trong thực trạng này."

Trong bài thơ, có ba nhân vật: cô bé 12 tuổi, kẻ cướp biển và chính Thầy. Thầy tự hỏi: “Liệu chúng ta có thể nhìn vào nhau và nhận ra chính mình trong nhau không?”

Tiêu đề bài thơ “Hãy gọi đúng tên tôi” xuất phát từ nhận thức rằng Thầy có rất nhiều tên gọi. Và khi nghe bất kỳ tên nào trong số đó, Thầy đều sẽ nói: "Vâng, đó cũng là tôi."
—
Trong chuyến hành hương lần này, mình gặp những người bạn đến từ Hàn Quốc - nơi có nhiều điểm tương đồng trên lịch sử với nơi mình được sinh ra. để nói về chiến tranh, nhưng cũng nói về hòa bình. để nói về bom đạn, nhưng cũng nói về con người. để nói về quá khứ, nhưng cũng nói về hiện tại và tương lai.

sau chừng ấy năm, mình mới biết và thật sự cảm nhận được những gì đã từng xảy ra ngay xung quanh nơi mình ở.

đi đến từng nơi, mình cùng mọi người hát, đọc thơ, đọc bài khấn niệm liên quan đến địa điểm ghé thăm – đó có thể là nơi từng diễn ra những cuộc thảm sát, là những nghĩa trang, là nơi vẫn còn chịu những sự ảnh hưởng bởi chất độc màu da cam hay bom mìn, hay là nơi đã từng là sự chia cắt của một vùng đất.

nhưng đến ngày cuối cùng, chúng mình đi đến những ngôi chùa - nơi những câu chuyện về phản đối chiến tranh được kể, để nhìn về chiến tranh với cách tiếp cận của Phật Giáo.

khoảnh khắc mình nhớ nhất là khi mình được nghe Mười Bốn Giới Tiếp Hiện và cùng hát “Kẻ Thù Ta” cùng mọi người.

“Kẻ thù ta đâu có phải là người
Giết người đi thì ta ở với ai?
Kẻ thù ta đâu có ở người ngoài
Nó nằm đây nằm ngay ở mỗi ai!”

đó là lời nhắc nhở rất lớn cho bản thân mình. nhắc mình học cách đối diện với thế giới bằng một cái nhìn khác – cởi mở hơn, chân thật hơn. nhắc mình thực tập phá bỏ những kiến chấp, nuôi dưỡng tự do trong nhận thức, ý thức về khổ đau, và đi trên con đường của hiểu biết và từ bi. để mỗi ngày, mình có thể học tập và thay đổi.
_________________
Vậy sắp tới chuyến đi này sẽ có gì đặc biệt?

Trong Chuyến đi Caravan hành hương Việt Nam “Vươn Mình Từ Ký Ức” mình sẽ được đi qua 3 thành phố Quảng Ngãi – Đà Nẵng – Huế – Quảng Trị.

Và trong chuyến đi lần này mình không chỉ đơn thuần là một chuyến đi học tập về lịch sử, cũng không phải hành trình “đi qua thật nhiều địa điểm”. Caravan là một chuyến hành hương để tri ân những người đã ngã xuống vì độc lập và tự do của đất nước; để kết nối với lịch sử chung bằng sự tôn trọng và thấu cảm; và để cùng nhau suy ngẫm về giá trị của hòa bình trong đời sống hiện tại.

Trong hành trình này, chúng mình sẽ đi cùng những lá thư người chiến sĩ để lại, những lời cầu nguyện cho hòa bình, những thước phim cũ, bài hát và câu thơ. Chúng mình sẽ gặp những địa điểm và con người cụ thể - không để tìm một câu trả lời duy nhất về lịch sử, mà để học cách lắng nghe các ký ức với sự cẩn trọng, khiêm tốn và tinh thần đối thoại.

Mỗi điểm dừng sẽ là một lớp học mở. Thay vì chỉ nghe thuyết minh, người tham gia có thời gian quan sát, đặt câu hỏi, trao đổi trong nhóm nhỏ, ghi chép điều mình cảm nhận và cùng nhau phản tư. Chuyến đi vận dụng phương pháp học tập dựa trên ngữ cảnh, chiêm nghiệm và học tập ngang hàng: học từ nơi chốn, từ những người đang sống và làm việc ở đó, cũng như từ chính các bạn đồng hành của mình.

Nhưng Caravan không dừng ở quá khứ.
Từ ký ức, chúng ta đi đến Việt Nam hôm nay - một đất nước đã vươn lên từ tro tàn chiến tranh hơn nửa thế kỷ trước, đang phát triển nhanh và đồng thời đối diện với nhiều câu hỏi mới. Chúng ta sẽ gặp các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và cộng đồng đang hằng ngày góp phần hàn gắn hậu quả bom mìn, chất độc hóa học; bảo tồn văn hóa và tự nhiên; tạo sinh kế bền vững; thúc đẩy giáo dục, nghệ thuật và những mô hình kinh doanh có trách nhiệm.

Những cuộc gặp ấy giúp một “Việt Nam vươn mình” trở nên cụ thể hơn. Bởi sự vươn mình không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng hay các thành tựu công nghệ. Nó cũng nằm ở cách chúng ta đối xử với ký ức, với người yếu thế, với thiên nhiên, với lao động và với nhau.

Chúng mình hy vọng sau Caravan, mỗi người sẽ mang về một hiểu biết sâu hơn về mối liên hệ giữa lịch sử, hòa bình và Việt Nam đương đại; những người bạn đồng hành ở nhiều thế hệ và lĩnh vực; cùng một câu hỏi, một lựa chọn hoặc một cam kết đủ rõ để tiếp tục sống và làm việc có trách nhiệm hơn.

Chúng mình hi vọng sẽ có sự đồng hành cùng bạn trong hành trình này!

09/08/2026

“Không ai có thể sống thiếu nó,
Nó đem lại nhiều cảm xúc khi nhắc đến (thờ ơ cũng là 1 loại cảm xúc),
Mọi người tránh nói về nó (dù nó len lỏi trong từng ngóc ngách của đời sống),
Nó có (nhiều) chút tế nhị, và có gì đấy hơi tội lỗi”

Tên nó là t-i-ề-n.

Tuần vừa qua (01 - 05/8/2026), các seeds vừa mới ngụp lặn qua khóa học Money IQ-EQ. Chúng mình được ‘nở não’ khi nhìn một bức tranh lớn gồm 3 trụ cột của hệ thống tài chính hiện tại: bảo hiểm - ngân hàng - chứng khoán; và những mảnh ghép khác đang tác động trực tiếp đến cách tiền được tạo ra, lưu chuyển và phân bổ trong nền kinh tế. Từ đó, những khái niệm như thuế, tài sản - tiêu sản, nâng cao thu nhập, Kim tứ đồ, 8 loại vốn, đầu tư... được cùng nhau mổ xẻ, cắt lớp. Qua đó, các seeds bắt đầu nhìn thấy sự liên kết và xem xét những lựa chọn tài chính cá nhân của mình đang nằm ở đâu trong bức tranh lớn ấy.

Cách chúng ta kiếm tiền, tiêu tiền hay đầu tư không tồn tại độc lập, do vậy ‘không thể chơi một cuộc chơi nếu không hiểu nó vận hành như thế nào’. Bên cạnh cách vận hành, chúng mình cũng tìm hiểu về những giới hạn và vấn đề của nền kinh tế tăng trưởng vô hạn. Từ đó, các seeds được dẫn dắt để nhìn thấy những khả thể khác - những dạng thức/mô hình/cách vận hành kinh tế thay thế khác đang tồn tại trên thế giới, để thấy rằng luôn có những con đường khác để đi, có nhiều hơn 1 lựa chọn, hoặc nhiều hơn chỉ 1 cách sống.

Tiếp đó, một khía cạnh quan trọng về tiền nhưng thường không được chú ý đến hoặc đề cập nhiều, là “trí tuệ cảm xúc trong mối quan hệ với tiền bạc” (Money EQ). Nếu money IQ đặt câu hỏi ‘cách quản lý tiền như thế nào?’, thì money EQ đưa mình vào câu hỏi sâu hơn rằng ‘đằng sau mỗi quyết định chi tiền của mình đang phản ánh nhu cầu, niềm tin hay nỗi sợ nào?’.

Trong Money EQ, một khoản tiền không chỉ có thể được nhìn bằng giá trị bao nhiêu, mà còn bằng cách nó được sử dụng và cảm giác, giá trị hay tác động mà nó tạo ra. Khi đó, khái niệm ‘đồng tiền hạnh phúc’ (happy money) và ‘đồng tiền buồn bã’ (sad money) được đề cập. Không chỉ dừng lại ở mặt lý thuyết, mỗi seeds được phát 50K và thử nghiệm với câu hỏi: Làm thế nào để sử dụng 50K này để tối đa hóa hạnh phúc (well-being) cho bản thân và những người xung quanh?

Chúng mình thấy rằng cách tiếp cận IQ-EQ nì có tính toàn diện hơn, không chỉ giúp mình hiểu biết về tài chính, hiểu hơn mối quan hệ của mình với tiền ra sao, mà còn thấy được mỗi đồng tiền mình chi ra có tác động và mối tương quan như thế nào trong bức tranh tổng thể.

Tuy nhiên, nếu kiến thức chỉ nằm lại trong lớp học thì rất dễ trở thành một danh sách những điều “mình đã từng biết”. Vì vậy, thay vì để Money IQ–EQ kết thúc cùng khóa học, chúng mình ngồi lại với nhau và quyết định khởi động lại “Nếp học” hàng tuần. Đây là một khoảng thời gian để mỗi seed tự đào sâu những câu hỏi mình thực sự quan tâm, và tập tành thử nghiệm chúng trong đời sống… Mời bạn theo dõi những bài viết tiếp theo để lắng nghe về Nếp học hàng tuần của chúng mình nhé! 🌱

08/08/2026

Câu Chuyện Của Người Học: Hành trình tìm hiểu về hạt giống ở Việt Nam của Holy Seeds 🫛🍠

The Soil Project tin rằng giáo dục sẽ thật ý nghĩa nếu được gắn liền với bối cảnh thực tế cuộc sống. Các bạn Seeds do đó còn học tập thông qua các chuyến đi, khám phá các vùng miền và nền văn hóa khác nhau. Đây cũng là cơ hội để dự án, Seed có thể hợp tác, trao đổi, học hỏi và làm việc với các trường học, cộng đồng, tổ chức và doanh nghiệp. Cách tiếp cận này chuyển trọng tâm từ giáo dục dựa trên sách vở, sang giáo dục dựa trên bối cảnh, nơi Seeds học bằng cách thực hành, thử nghiệm và phản tư về những vấn đề thực tiễn.

Hơn nửa năm qua, từ những câu hỏi được mang vào hành trình học tại The Soil Project, hai Seeds - Chiêu Kỳ Nè, Seed 5, và Ngô Thanh Thảo, Seed 6 - cùng với Thái Mẫu, một thành viên của Vcil Community, đã cùng nhau khởi xướng dự án mang tên Holy Seeds, hay còn gọi là Thánh Giống.

Hãy cùng đi qua hành trình học tập của các Seeds thông qua hành trình này nhé!
—
Có một câu chuyện mà chúng mình thường kể với bạn bè mình, bắt đầu từ một bức ảnh về một rổ cà chua.

Lần đầu nhìn thấy bức ảnh ấy, chúng mình thực sự ngạc nhiên trước sự đa dạng mà thiên nhiên ban tặng: những trái cà chua với đủ màu sắc, hình dáng và kích thước khác nhau.

Là những người trẻ lớn lên trong bối cảnh hôm nay, nhiều người trong chúng mình chưa từng biết rằng những giống cà chua ấy đã từng tồn tại. Rồi từ đó, chúng mình cũng tự hỏi về những thực phẩm quen thuộc khác. Hóa ra, ngay cả hạt gạo cũng từng rất phong phú, với những giống gạo tím, gạo đỏ, gạo đen và nhiều giống địa phương khác đã từng hiện diện trong bữa cơm của nhiều gia đình.

Theo thời gian, sự đa dạng ấy dường như dần thu hẹp. Mâm cơm hôm nay có thể đầy đủ hơn ở nhiều mặt, nhưng cũng ít đi những giống cây từng gắn bó với ký ức và đời sống của nhiều thế hệ.
Mang theo câu hỏi "điều gì đã xảy ra?", chúng mình bắt đầu tìm đến những người nông dân, những người lưu giữ giống, các nhà nghiên cứu và những cộng đồng đang quan tâm đến hạt giống để học hỏi.

Trong khoảng gần nửa năm, chúng mình dành phần lớn thời gian để lắng nghe và tìm hiểu về chủ đề này.
Càng đi, chúng mình càng cảm thấy câu chuyện về hạt giống không chỉ là câu chuyện của riêng người nông dân hay của một giống cây, mà là câu chuyện của cả một hệ thống.

Ở phía người nông dân, qua những cuộc trò chuyện, chúng mình hiểu thêm rằng nhiều thay đổi trong nông nghiệp diễn ra cùng với quá trình cơ giới hóa và sự phát triển của thị trường. Những yêu cầu về năng suất, tính đồng đều của nông sản hay khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đã khiến nhiều nông dân lựa chọn các giống thương mại. Đó thường không hẳn là lựa chọn vì mong muốn, mà là cách để họ có thể tiếp tục mưu sinh và chăm lo cho gia đình.

Thị trường hạt giống ngày nay đang ngày càng tập trung vào một số ít tập đoàn lớn. Phần lớn thị trường hạt giống thương mại toàn cầu hiện nằm trong tay một số doanh nghiệp đa quốc gia như Bayer (sau khi mua lại Monsanto), Syngenta, Corteva hay BASF. Và một điều đặc biệt là, các hạt giống này được thiết kế để không thể tiếp tục trồng một cách ổn định trong vụ tiếp theo. Vì thế, cứ đến đầu mỗi mùa vụ, nông dân sẽ cần phải đi mua mới hoàn toàn hạt giống thay vì giữ lại như trước đây. Và khi mua hạt giống, sẽ cần mua phân thuốc tương ứng để đảm bảo được sản lượng.

Những kinh nghiệm quan sát tự nhiên, những tri thức canh tác được tích lũy qua nhiều thế hệ cũng vì thế mà dần mai một. Dẫu vậy, khi nhắc về những giống cây cũ, rất nhiều người vẫn bày tỏ sự nhớ nhung với hương vị, tập quán và những ký ức gắn liền với chúng.

Ở phía người tiêu dùng, chúng mình cũng nhận ra rằng chính mình ngày càng ít biết thực phẩm mình ăn đến từ đâu. Cơ hội tiếp xúc với nông nghiệp ngày càng ít hơn, khiến khoảng cách giữa con người và nguồn gốc của thực phẩm ngày càng xa.

Cùng với sự phát triển của ngành chọn tạo giống, nhiều luật và hiệp định quốc tế như UPOV đã ra đời để bảo hộ quyền của nhà chọn tạo và khuyến khích phát triển giống mới. Điều đó cũng đánh dấu một sự chuyển dịch quan trọng: từ chỗ hạt giống được xem là tài sản chung của cộng đồng, được nông dân tự lưu giữ và trao đổi qua nhiều thế hệ, một bộ phận hạt giống nay đã trở thành tài sản có quyền sở hữu.

Điều gì sẽ mất đi khi một hạt giống biến mất?
Những cô chú nông dân nói với chúng mình rằng: Mỗi giống cây địa phương được lưu giữ qua nhiều thế hệ đều mang trong mình những đặc tính được hình thành từ quá trình thích nghi lâu dài với khí hậu, thổ nhưỡng và điều kiện canh tác của từng vùng đất. Chính sự đa dạng ấy tạo nên một nguồn dự phòng quý giá, giúp cộng đồng có thêm khả năng thích ứng trước những biến động trong tương lai và duy trì quyền tự chủ đối với nguồn thực phẩm của mình.

Vì vậy, khi một giống cây địa phương biến mất, điều mất đi không chỉ là một loại thực phẩm. Chúng ta cũng có thể đang đánh mất một phần nền tảng của an ninh lương thực, cùng với những tri thức bản địa, ký ức văn hóa và năng lực thích ứng mà nhiều thế hệ đã cùng nhau vun đắp.

Điều khiến chúng mình trăn trở hơn cả là quá trình này gần như không thể đảo ngược và đang diễn ra rất nhanh ở nhiều nơi. Theo ước tính của FAO, trong khoảng một thế kỷ qua, thế giới đã mất khoảng 75% đa dạng di truyền của các giống cây trồng.

--

Phong trào gìn giữ hạt giống ở Việt Nam

Trong quá trình tìm hiểu, chúng mình cũng nhận ra rằng ở Việt Nam đã có rất nhiều cá nhân, cộng đồng và tổ chức âm thầm gìn giữ hạt giống trong nhiều năm qua, bằng chính khả năng và nguồn lực của mình.

Có một câu nói mà chúng mình được nghe khi cùng các nông dân Việt Nam tham dự Lễ hội Hạt giống tại Thái Lan, và đến nay vẫn luôn ghi nhớ:

"Ở Việt Nam, người có tấm lòng ở khắp nơi."

Quả thật, ở nhiều vùng miền đều có những con người đang lặng lẽ gìn giữ những giống cây bản địa. Tuy nhiên, những nỗ lực ấy hiện vẫn còn khá phân tán và chưa có nhiều cơ hội để kết nối với nhau giữa các vùng miền, các thế hệ hay các nhóm đang cùng chung mối quan tâm.

Đầu năm 2026, một nhóm nông dân cùng những cá nhân quan tâm đến việc bảo tồn hạt giống đã cùng nhau thành lập Nhóm Gìn Giữ Giống Xưa (Preserve Ancient Seeds), trong đó có hai thành viên của Holy Seeds.

Cùng với cộng đồng, chúng mình cũng đang thử làm nhiều cách khác nhau để kể câu chuyện về hạt giống.

Trong đó có một dự án infographic về hạt giống, nhằm giúp những câu chuyện và thông tin chúng mình học được trở nên dễ tiếp cận hơn với nhiều người.

Và một bộ phim tài liệu hiện đang trong quá trình thực hiện. Trong những tháng qua, chúng mình đã mang máy quay đi dọc miền Trung và miền Nam Việt Nam, gặp gỡ những người nông dân, những người lưu giữ giống, các nhà nghiên cứu và những cộng đồng đang âm thầm làm công việc này.

Chúng mình không nghĩ rằng những dự án này có thể trả lời được tất cả những câu hỏi mà mình đã đặt ra.

Thật ra, càng đi, chúng mình càng có thêm nhiều câu hỏi mới.

Nhưng có lẽ, đó cũng chính là một phần của hành trình học.

Đi để gặp.

Gặp để lắng nghe.

Lắng nghe để hiểu rằng một câu chuyện có thể có rất nhiều lớp lang mà ban đầu mình chưa nhìn thấy.

Điều chúng mình hy vọng là, thông qua những cuộc gặp gỡ với những con người đang âm thầm gìn giữ hạt giống ở nhiều vùng miền, những câu chuyện này có thể góp thêm một góc nhìn nhỏ vào cuộc đối thoại về tương lai của hạt giống, của nông nghiệp và của mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.

Address

Ho Chi Minh City

Website

https://thesoilproject.co/

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when The Soil Project posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The University

Send a message to The Soil Project:

Want your university to be the top-listed university in Ho Chi Minh City?