29/12/2025
🍀 NHÌN LẠI CHƯƠNG TRÌNH HỌC TẬP VỀ TRIẾT LÝ KINH TẾ VỪA ĐỦ: LIVING SOIL, LIVING SOULS
(English in the comments section and on each photo)
👉 Xin mời quý độc giả bấm vào từng hình bên dưới để tìm hiểu chi tiết diễn biến của chương trình.
Những năm gần đây, thiên tai và các hiện tượng thời tiết bất thường ngày càng xuất hiện với tần suất dày đặc hơn. Không chỉ là những con số thống kê về bão lũ hay hạn hán, các biến động này gợi lên một câu hỏi căn bản: liệu cách con người đang phát triển kinh tế và tổ chức đời sống có còn phù hợp với những giới hạn tự nhiên hay không?
Trong nhiều thập kỷ, tăng trưởng thường được đo bằng sản lượng và tốc độ mở rộng. Tuy nhiên, khi nhìn sâu hơn, những hệ quả của lối phát triển thiếu cân nhắc dần lộ rõ. Không chỉ là sự suy giảm tài nguyên, mà còn là sự mong manh của an ninh lương thực và tính tự chủ của con người. Ở nhiều nơi, người nông dân – lực lượng giữ vai trò then chốt trong hệ thống lương thực – ngày càng phụ thuộc vào đầu vào bên ngoài, từ giống, phân bón đến thị trường tiêu thụ. Điều này khiến họ dễ tổn thương trước biến động giá cả, thời tiết và chính sách.
Theo số liệu từ Cục Thống kê Malaysia (DOSM) trong báo cáo "Supply and Utilization Accounts Selected Agricultural Commodities 2020-2024", tỷ lệ tự cấp đối với mặt hàng ớt hiện chỉ đạt mức 35.8% - 45%, phần còn lại phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu từ các quốc gia như Việt Nam và Thái Lan. Dẫn chứng này phản ánh thách thức chung của nhiều quốc gia khi nông nghiệp ngày càng rời xa nền tảng sinh thái và cộng đồng địa phương. Song song đó, những giá trị cộng đồng – vốn từng là điểm tựa giúp con người thích nghi và cùng nhau vượt qua khó khăn – cũng dần bị xói mòn trong nhịp sống hiện đại.
Chính từ những trăn trở về các “đứt gãy” ấy, chương trình học tập 8 ngày “Từ Nông nghiệp Thuận Thiên đến Nền Kinh tế Phúc Lạc và Tái Tạo” do Vcil Community phối hợp cùng SEP Academy (Thái Lan) đã được khởi xướng. Chương trình cũng là một phần của Module 2 – Living Soil, Living Souls thuộc The Soil Project, được mở ra cho những anh chị em cùng mối quan tâm hay trăn trở.
Lấy Triết lý Kinh tế Vừa Đủ (Sufficiency Economy Philosophy – SEP) làm nền tảng xuyên suốt, chương trình tiếp cận nông nghiệp không chỉ như một hoạt động sản xuất, mà như một không gian thực hành để quan sát và tái thiết mối quan hệ giữa con người – đất – nước – cộng đồng. Trên cơ sở đó, các thực hành nông nghiệp thuận tự nhiên cùng nỗ lực tái tạo đất và quản lý nước được sử dụng như những công cụ cụ thể để hiện thực hóa tinh thần “vừa đủ”, dẫn dắt người học đi qua các học phần lý thuyết và thực hành tại Trung tâm Nông nghiệp Sinh thái Mab Ueang, cũng như những trải nghiệm thực địa tại tỉnh Nan – một địa bàn có vai trò quan trọng trong mạng lưới Agri-Nature Network.
Nan được lựa chọn nhờ vị trí địa lý mang tính chiến lược, nằm ở thượng nguồn sông Nan – một nhánh quan trọng hợp lưu vào sông Chao Phraya, dòng sông giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái, kinh tế và đời sống văn hóa của Thái Lan. Những gì diễn ra ở thượng nguồn có tác động sâu rộng đến hạ lưu. Tuy nhiên, trong nhiều năm, việc canh tác độc canh và sử dụng hóa chất đã khiến đất đai tại một số khu vực ở Nan suy giảm độ phì, kéo theo xói mòn, thiếu nước và gia tăng rủi ro thiên tai. Không ít nông dân cũng rơi vào vòng xoáy nợ nần khi chi phí sản xuất ngày càng tăng nhưng thu nhập bấp bênh.
Tại các trạm thực địa, người học có cơ hội tiếp cận cách làm của dự án Nan Reforestation thuộc mạng lưới Agri-Nature. Ở đây, Triết lý Kinh tế Vừa Đủ không được áp dụng như một khuôn mẫu cứng nhắc, mà như một công cụ định hướng. Dự án không bắt đầu bằng việc đưa ra giải pháp sẵn có, mà bằng quá trình lắng nghe: điều gì là nhu cầu thực sự của người dân, đâu là giới hạn sinh thái, và nguồn lực nào đang hiện hữu trong cộng đồng. Từ đó, các nguyên lý của SEP – vừa phải, hợp lý và khả năng tự miễn dịch – được vận dụng linh hoạt, phù hợp với từng bối cảnh cụ thể.
Khi con người học cách “nuôi đất” – chăm sóc nền tảng của đời sống chính mình, sinh thái và nội lực cộng đồng – thì đất, rừng và hệ sinh thái sẽ dần hồi phục, tạo điều kiện để đời sống kinh tế và xã hội phát triển ổn định hơn. Cùng lúc đó, sự chuyển hóa không chỉ diễn ra bên ngoài, mà còn ở bên trong mỗi cá nhân: hiểu rõ điều gì là “đủ”, xây dựng được nội lực hay sự tự chủ của bản thân, và tận dụng được những nguồn lực có sẵn quanh mình.
Đi qua những trăn trở tại Chon Buri và Nan, chúng tôi chứng kiến những mảnh đất từng bị canh tác độc canh, tưởng như cằn cỗi, dần được tái tạo; chỉ sau một vòng đi, những rổ rau và trái cây đã đầy lên. Song song với sự hồi sinh của đất và rừng, những mối quan hệ cũng được hình thành. Trong gian khó, con người tìm thấy nhau, đồng hành cùng nhau và từ đó nảy sinh những tình bạn chân thành. Những điều đó làm chúng tôi thấy giàu có vô cùng!
Giữa những vết nứt, điều gì là thật sự quan trọng sau cùng? — Có lẽ, trong mỗi người chúng tôi đều mang sẵn một hạt giống, lặng lẽ nảy nở thành câu trả lời của riêng mình.
![[Soi-l #05] MỤC TIÊU GIÁO DỤC CỦA THE SOIL PROJECT LÀ GÌ? 🌱🌱🌱[English in the comment session]The Soil Project với triết...](https://img4.glunis.com/040/230/1381812170402307.jpg)
![[Soi-l #04] AI LÀ NGƯỜI CÓ THỂ CHỨNG NHẬN CHO SỰ HỌC CỦA TA?🌱🌱🌱[English in the comment session]Trước khi trả lời câu hỏ...](https://img4.glunis.com/391/742/1379994313917426.jpg)
![🍽️ NHÀ HÀNG PROTOTYPE: KHOẢNH KHẮC NHÌN LẠI[English in comment]✨ Vào ngày 29 tháng 11 vừa qua, sự kiện “Nhà hàng Prototy...](https://img3.glunis.com/421/801/1376988444218013.jpg)
![[Soi-l #03] CÁC BẠN SEEDS HỌC TẬP NHƯ THẾ NÀO TẠI THE SOIL PROJECT?Phần 3: Chuyện làm dự án - lời phản hồi của người họ...](https://img3.glunis.com/123/509/1373484271235097.jpg)
