25/08/2026
“CON TÔI CHÁN HỌC TIẾNG ANH…”
Có bao giờ khi nghe con nói chán học, hoặc khi thấy con cứ phải nhắc mới chịu học, ba mẹ thử hỏi một câu khác:
“Con đã biết mình học tiếng Anh để làm gì chưa?”
Sáng nay mình nhận được một cuốn sách luyện SAT, dày hơn 800 trang, giá gần 700.000 đồng. Mình mua cho Boy – năm nay anh chàng vào lớp 10.
Cầm cuốn sách trên tay, mình lại nghĩ:
Làm thế nào để một đứa trẻ có thể tự học một việc khó trong nhiều năm mà không cần bố mẹ đứng bên cạnh nhắc nhở mỗi ngày?
Có lẽ câu trả lời không bắt đầu từ cuốn sách, mà từ việc con hiểu mình học để làm gì.
Trước khi mua sách, mình đã nói chuyện với Boy về SAT. Mình không nói: “Con phải học SAT vì mẹ muốn”, cũng không so sánh: “Bạn này học được thì con cũng phải học được”.
Mình cho con xem câu chuyện của một bạn nữ từng học tại Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam, đạt 1600/1600 SAT và cùng với những thành tích học tập khác, xây dựng được một hồ sơ rất mạnh để nhận học bổng toàn phần của một trường đại học nổi tiếng tại Úc.
Mình muốn Boy hiểu rằng những cơ hội trong tương lai không tự nhiên mà có. Chúng được tạo nên từ những năng lực con tích lũy từng chút một từ hôm nay.
SAT không phải “tấm vé” đảm bảo con sẽ vào được một trường đại học hay nhận học bổng. Nhưng nếu sau này con muốn du học hoặc mở rộng lựa chọn về trường học và môi trường học tập quốc tế, việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp con có thêm một công cụ trong tay.
Quan trọng hơn, quá trình luyện SAT buộc con phải đọc, suy luận, xử lý thông tin, làm quen với tiếng Anh học thuật và rèn khả năng tự học. Đó mới là điều mình quan tâm.
Sách về, mình đưa cho con nhưng không giảng bài, không đứng bên cạnh và cũng không hỏi:
“Con học chưa?”
“Con làm được mấy trang rồi?”
“Bao giờ mới xong?”
Con tự mở sách, tự xem và bắt đầu. Chỗ nào chưa rõ thì hỏi, mẹ hỗ trợ khi cần.
Nhìn con như vậy, mình nghĩ đây có lẽ là một trong những đích đến quan trọng của giáo dục: đến một ngày, con biết mình cần làm gì ngay cả khi không có bố mẹ đứng bên cạnh nhắc nhở.
Và điều đó khiến mình nhớ đến rất nhiều phụ huynh từng chia sẻ:
“Cô ơi, con em chán học tiếng Anh lắm.”
Mỗi lần nghe câu đó, mình không vội nghĩ rằng con lười hay không có năng khiếu. Mình thường muốn hỏi:
“Con đã biết mình học tiếng Anh để làm gì chưa?”
Hãy thử đặt mình vào vị trí của con. Ngày nào cũng học từ mới, ngữ pháp, làm bài tập, đi học thêm, làm bài kiểm tra. Trong khi người lớn liên tục hỏi: “Hôm nay học được gì?”, “Bao nhiêu điểm?”, “Thuộc bài chưa?”.
Nếu con chỉ biết “mẹ bảo phải học”, việc học rất dễ trở thành gánh nặng. Nhưng nếu con hiểu tiếng Anh giúp mình đọc những điều mình thích, trò chuyện với những người bạn ở đất nước khác, học tập trong môi trường quốc tế hay đơn giản là có thêm nhiều lựa chọn khi lớn lên, việc học sẽ mang một ý nghĩa khác.
Nhiều khi, trẻ không chống đối việc học. Trẻ chỉ đang chống đối một việc mà mình chưa hiểu ý nghĩa.
Vì vậy, thay vì chỉ nói “Con phải học đi”, ba mẹ có thể hỏi:
“Sau này con muốn mình có những lựa chọn nào?”
“Con muốn học ở đâu, làm được điều gì?”
Và từ câu trả lời của con, hãy cùng con quay trở lại:
“Vậy hôm nay, con cần học gì để tiến gần hơn đến điều mình muốn?”
Một đứa trẻ có thể học vì sợ bị mắng, sợ điểm kém hay vì phần thưởng. Nhưng những động lực ấy khó đi cùng con lâu dài.
Khi con dần hiểu “Đây là điều mình cần cho tương lai của chính mình”, việc học mới có cơ hội trở thành trách nhiệm của con, thay vì mãi là việc ba mẹ phải đứng phía sau nhắc nhở.
