17/12/2025
📣 Trân trọng giới thiệu triển lãm
“Tinh thần / hiện hữu: những hình thái mới trên giấy thủ công”
– một dự án triển lãm và chuỗi workshop khám phá chiều sâu tinh thần của giấy thủ công trong bối cảnh Việt Nam đương đại.
Triển lãm "Tinh thần / hiện hữu: những hình thái mới trên giấy thủ công", do Veronica Y Phạm và Phan Hải Bằng đồng giám tuyển, khám phá sự hiện diện và tinh thần được hàm chứa trong tính vật chất của giấy thủ công đang hiện hữu tại Việt Nam. Triển lãm quy tụ các nghệ sĩ, nghệ nhân tại địa phương, trong nước và quốc tế, mang đến một định nghĩa mới trong cộng đồng làm việc với Giấy để nói về ý nghĩa tinh thần của vật liệu thông qua các bối cảnh truyền thống và đương đại. Triển lãm được Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế và Đại học Vermont (Hoa Kỳ) đồng tổ chức và hỗ trợ.
Khi được bày cùng nhau, các tác phẩm mở ra những cuộc trò chuyện về ý nghĩa của văn hóa Việt Nam thông qua tri thức thủ công và tầm quan trọng của giấy. Quy trình làm giấy, một quá trình cổ xưa và giàu tính lịch sử ở Việt Nam, đòi hỏi nhiều thời gian để làm ra một tờ giấy. Ngày nay, vẫn còn vài cộng đồng tiếp tục sử dụng chất liệu quen thuộc này cho việc gói thức ăn, thuốc, thờ cúng tổ tiên, tranhTết, thư pháp, in và vẽ tranh dân gian truyền thống. Tuy nhiên, giấy thủ công đang biến đổi trong những bối cảnh mới của nghệ thuật đương đại. Triển lãm hướng tới việc mở ra các kết nối giữa những quy trình làm giấy truyền thống, lịch sử và cách chúng tiếp tục được biến đổi thông qua thực hành của các nghệ sĩ làm việc với xơ sợi giấy. Qua giấy, truyền thống văn hóa truyền khẩu, sinh thái, và tín ngưỡng tâm linh được lưu giữ và tiếp tục tồn tại trong bản sắc tập thể của người Việt.
Trong triển lãm, năm nghệ sĩ, nghệ nhân địa phương của Huế mang văn hóa, hình thức và truyền thống vào những thực hành mới. Nguyễn Phước Nhật, Trần Quang Thắng và Phan Hải Bằng giới thiệu các tác phẩm Trúc Chỉ, sử dụng kỹ thuật Đồ họa Trúc Chỉ/ trucchigraphy—một hình thức thủ công giấy đương đại của Huế kết hợp kỹ thuật in và làm giấy, do Phan Hải Bằng sáng lập. Trúc Chỉ, có ý nghĩa là "Nghệ thuật giấu Việt" , hiện được biết đến rộng rãi ở Việt Nam nhờ ứng dụng độc đáo các quy trình truyền thống và hiện đại, kết hợp nghệ thuật tính...biến chất liệu giấy trở thành tác phẩm nghệ thuật tự thân. Nghệ sĩ Phan Ngọc Hiếu, người gắn bó mật thiết với làng hoa giấy Thanh Tiên của Huế, đang giới thiệu các tác phẩm sử dụng giấy thủ công từ giấy dướng, họa tiết và màu sắc lấy cảm hứng từ vườn ngự uyển và Pháp Lam Huế. Nghệ nhân tranh mộc bản làng Sình Kỳ Hữu Phước sẽ trưng bày bộ tranh in mộc truyền thống và những tranh dáng tác mới, phản ánh đời sống và văn hóa địa phương ở Huế.
Từ cộng đồng làm giấy Dao Tiền, nghệ nhân giấy Triệu Phúc Thìn và Lý Sao Mai, cùng với người sáng lập Zó Project, Trần Hồng Nhung, sẽ trưng bày các tác phẩm và sản phẩm hợp tác sử dụng sợi dó. Những dự án bảo tồn gần đây của Zó Project đã hỗ trợ cộng đồng này hồi sinh tri thức sinh thái và thực hành làm giấy. Các tác phẩm trưng bày sẽ làm nổi bật nghề giấy Dó truyền thống, tranh bột giấy, và những hình thức đương đại mới được tạo ra tại làng.
Nguyễn Đức Thịnh sẽ trưng bày các tác phẩm mới sử dụng các quy trình đóng sách, bao gồm cả kỹ thuật phương Tây truyền thống và các quyển sách đóng da độc bản làm trên giấy thủ công. Nghệ sĩ và người sáng lập dự án Mientation, Lê Phúc Duy, sẽ giới thiệu các tác phẩm điêu khắc giấy relief. Giám tuyển, nghệ sỹ Veronica Y Phạm—cũng là một trong các nghệ sĩ tham gia—sẽ trưng bày các tác phẩm nghiên cứu hình thức sách nghệ sĩ /book art và sắp đặt sử dụng giấy thủ công và thao tác sợi giấy.
Triển lãm "Tinh thần / hiện hữu: những hình thái mới trên giấy thủ công" trình bày lại sự đặt để bối cảnh của giấy thủ công trong văn hóa Việt Nam—một điều thường bị lãng quên hoặc chưa được biết tới một cách cặn kẽ. Triển lãm mời gọi sự tham gia của người xem để suy nghĩ về ý nghĩa tinh thần của giấy thủ công không chỉ mang tính cảm nhận mà còn là một hình thức tương tác. Khách tham quan và sinh viên tại Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế sẽ có cơ hội tìm hiểu thêm về giấy thủ công, nghe chia sẻ trực tiếp từ những người thực hành truyền thống, trải nghiệm cách các nghệ sĩ đương đại ứng dụng kỹ thuật mới cho các hình thức giấy mới, và tham gia nhiều workshop và buổi trò chuyện.
Khai mạc: 16:00, Thứ Bảy, 20 tháng 12 năm 2025
Workshops:
Thứ Hai, 22/12, 8:00–12:00 – Workshop làm giấy truyền thống Việt Nam
Thứ Hai, 22/12, 13:00–17:00 – Workshop Trúc Chỉ
Thứ Ba, 23/12, 9:00–11:00 – Workshop in mộc bản Sình
Thứ Ba, 23/12, 15:00–17:00 – Workshop làm hoa giấy
Thứ Tư, 24/12, 13:00–16:00 – Workshop sách nghệ sĩ / hội họa
Giám tuyển: Veronica Y Phạm, Phan Hải Bằng
Nghệ sĩ tham gia: Kỳ Hữu Phước, Lê Phúc Duy, Nguyễn Đức Thịnh, Nguyễn Phước Nhật, Phan Hải Bằng, Phan Ngọc Hiếu, Veronica Y Phạm, Trần Hồng Nhung, Trần Quang Thắng, và Triệu Phúc Thìn / Lý Sao Mai.