15/12/2025
Dấu ấn người Thầy: Nguyên văn bài phát biểu của Thầy Nguyễn Đồng Dũng nhân dịp kỷ niệm thành lập Khoa:
50 NĂM KHOA VẬT LÝ
Ngày 13 tháng 12 năm 2025
Kính thưa PGS.TS. Nguyễn Huy Thảo, trưởng khoa Vật Lý trường ĐHSPHN2
Kính thưa các quý vị đại biểu
Kính thưa các thế hệ thầy cô đã và đang công tác tại khoa VL trường ĐHSPHN2
Các anh chị cựu sinh viên, sinh viên khoa Vật Lý thân mến
Tôi rất vinh dự và vô cùng xúc động có mặt ngày hôm nay tại đây trong dịp kỷ niệm 50 năm Vật lý Xuân Hoà. Không khí náo nhiệt, cảm xúc tràn đầy. Xin phép được thay mặt hơn 40 hội viên Hội CGC khoa Vật Lý, những người đã từng công tác tại khoa Vật lý trường ĐHSPHN2 hiện đang sinh sống tại Hà Nội gửi đến các thầy cô, các quý vị đại biểu lời chúc sức khoẻ, hạnh phúc và nhiều may mắn trong cuộc sống.
Kính thưa các anh chị, các bạn.
Khi xưa đọc “ Phú sông Bạch Đằng” tôi cứ băn khoăn mãi vì sao cụ Trương Hán Siêu là người trực tiếp chứng kiến trận đại phá quân Nguyên trên Bạch đằng giang mà mãi 50 năm sau mới viết nên áng văn thiên cổ như vậy. Giờ đây ở cái tuổi “cổ lai hy” tôi mới hiểu có những thứ phải chờ qua nửa thế kỷ ta mới hiểu, mới thấm thía hết ý nghĩa của nó.
Tôi đứng đây như đang nhìn vào quá khứ của mình, của bạn bè đồng nghiệp và cả lớp lớp anh chị sinh viên. Tôi nhìn thấy các giảng đường tre nứa trước sân nhà 10 của 50 năm trước, nơi tôi lần đầu tiên bước lên bục giảng. Tôi vẫn nhớ tiếng cười của các anh chị vì tưởng tôi là sinh viên khoa khác vào nhầm lớp. Đó là một thời kỳ khó khăn, vất vả nhưng rất đáng tự hào. Buổi tối XH những năm đầu thật vắng lặng, không quán xá, không người đi lại, chỉ ánh đèn dầu le lói từ cửa sổ các khu nhà 5 tầng của ĐHSP và ĐHKT. Đêm thanh vắng, một tiêng ghi ta cũng vang vọng khắp Xuân Hoà. Hàng ngày có điện từ 19g đến 21g. Ở nhà cao tầng nhưng hệ thống vệ sinh và bếp đều khoá chặt vì không có nước. Tôi không rõ cơm sinh viên thế nào, nhưng cơm ở bếp cán bộ chúng tôi nhiều khi là bát canh xuông và một thìa mắm tôm đặc làm tức ăn mặn. Lúc căng nhất thì gạo được thay bằng bo bo, mì ép, có lúc thay 1 cân gạo bằng 3 cân khoai bi. Đất nước vừa thống nhất, bị cấm vận và lại có chiến tranh ở hai đầu Nam Bắc, nhiều giảng viên khoa lý lên đường bảo vệ tổ quốc. Anh Lưu Văn Vinh lên tăng cường cho Lai Châu, anh Hoàn, anh Thanh, anh Nghinh và một số nhập ngũ. Tôi nhớ khi hoàn thành nhiệm vụ trở về anh Tố có kể nhiều lúc ôm súng nằm trên chốt chỉ cách đối phương hai ba mươi mét, nói to nghe được tiếng nhau. Tôi nhớ những năm thầy trò cùng nhau đào hào trên dãy Thằn lằn cho chiến luỹ Sông cầu. Nắng đổ lửa, đá gan gà. Tôi nhớ những đêm không ngủ chờ khi không có người dưới giếng thì chạy xuống tranh thủ vét mấy gầu nước đục. Nhớ những ngày đạp xe về Hà nội qua đò Chèm trên con đường đất đỏ lầy lội, con đò chao đảo vì nước sông dâng cao. Không đạp xe thì đi bộ ra Phúc Yên, chui qua cửa sổ để vào toa tầu. Chuyến tầu 5 giờ chiều không chịu được lượng sinh viên của 3 trường đại học Sư phạm, Kiến trúc và Tài chính.. Cứ thế khoảng 15 năm mới dần đỡ hơn. Nhưng khó khăn không ngăn được ý chí của tuổi xuân và lòng yêu nghề của thầy trò khoa lý. Nhớ những tối xuống ký túc xá kiểm tra sinh viên học bài, nhớ thầy Phạm Khắc Chi đi từng phòng xem chúng tôi có làm việc không. Tôi nhớ cảnh cô Trình, thầy Oanh dậy từ 4 giờ sáng thổi xôi cho sinh viên ăn sáng những ngày thi tốt nghiệp, bếp than được chúng tôi đắp ngay trên hè nhà 14. Giáo viên trẻ lần đầu có sinh viên, sinh viên là những người ưu tú từ SP, Bách khoa ở HN tuyển lên đều muốn chứng tỏ và thực sự đã chứng tỏ năng lực và nhiệt huyết của mình. Khó khăn như vậy mà chi đoàn lớp C khoá I vẫn đạt danh hiệu TT sinh viên XHCN và được báo cáo điển hình tại Thành đoàn HN. Với sự dìu dắt của các thầy cô ở ĐHSPHN, ĐHBK, Viên Vật ly, Viện Vật lý lý thuyết giáo viên trẻ chúng tôi không ngừng hoàn thiên bản thân, nâng cao trình độ, vươn lên những tầm cao. Mỗi khi nghĩ về Xuân Hoà, lòng tôi luôn bồi hồi xúc động nhớ mãi không nguôi, nhớ cảnh các thầy khoa lý, được anh Lê Viết Hoà truyền bí quyêt, một đoàn lội ruộng quanh làng Yên Mỹ câu lươn về nấu nồi cháo cải thiện. Nhớ cả lúc dùng đèn của xe máy chiếu sáng để kết thúc buổi thi vấn đáp khi trời đã tối. Suốt 50 năm qua, chúng tôi đã góp phần nhỏ bé của mình giúp cho Lý XH phát triển và Lý XH cũng chính là điểm tựa cho chúng tôi đươc như hôm nay. Xin cảm ơn khoa Vật lý, xin cảm ơn những năm tháng gian khổ trên đất XH.
Không phải ngẫu nhiên hầu hết hội viên của chúng tôi đã chuyển đi công tác ở nơi khác, có người chuyển đi đã 40 năm, có người 35, 37, 38 năm nhưng hàng năm, đã mấy chục năm nay, vẫn gặp nhau mỗi năm vài lần ôn lại chuyện Xuân Hoà. Lý Xuân Hoà mãi mãi trong tim.
Kính thưa các quý vị đại biểu, các anh chị và các bạn.
Thời gian là một thứ rất kỳ lạ và khó hiểu, ngay cả đối với các nhà Vật lý. Nhưng chúng ta cũng chắc chắn rằng thời gian sẽ lưu lại những gì tốt đẹp nhất của cuộc sống. Nhìn lại quá khứ, ta như nhìn vào tấm gương, tấm gương thời gian, trong đó, những gì vụn vặt, nhỏ bé, tầm thường sẽ biến mất, chỉ còn lại những hình ảnh đẹp đẽ, trong sáng phản ánh bản chất vô tư, sáng tạo và đầy nhiệt huyết của thời gian mà chúng ta đã trải qua trên mảnh đất Xuân Hoà đầy nắng gió. Một lần nữa xin kính chúc quý vị đại biểu và các bạn mạnh khoẻ, hạnh phúc. Chúc khoa Vật Lý ĐHSPHN2 ở cái tuổi “Tri thiên mệnh” nắm chắc vận mệnh của mình, vượt qua khó khăn, ngày càng phát triển, đóng góp ngày càng nhiều vào sự nghiệp chung để luôn là niềm tự hào của lớp lớp thế hệ thầy trò Lý Xuân Hoà trong 50 năm qua.
Xin trân trọng cám ơn.