14/05/2026
Opowieść „O Tarnobrzeskim Judymie” 📜🩺
W ramach kontynuacji cyklu „Atrakcyjny Tarnobrzeg” członkowie Szkolnego Koła Turystyczno-Krajoznawczego „Turysta” odbyli spotkanie z Panem Radosławem Szczurem. 🤝 Celem wydarzenia było poznanie postaci doktor Olgi Lilien, której poświęcono w Tarnobrzegu 2026 rok. ✨ Spotkanie z Panem Radkiem nie było przypadkowe, gdyż jest On wnukiem serdecznej przyjaciółki dr Lilien z czasów II wojny światowej, jak i okresu powojennego. 👵❤️ Uczniowie mieli okazję poznać szczegóły z życia Pani Doktor. Opowieść „O Tarnobrzeskim Judymie” bo tak Ją nazywano, była tak ciekawa, że na sali zapanowała idealna cisza. 🤫 Wysłuchanie tej opowieści pozwoliło młodym ludziom zrozumieć dlaczego tak zdolna lekarka nie wybrała wielkiego świata i kariery, tylko wdzięczność za uratowanie życia. 🕊️
„Dwa tysiące ludzi znało moje imię, pochodzenie i nie wydało” – mawiała ocalona dr Olga Blanka Lilien. 🗣️ Po wojnie ta lekarka żydowskiego pochodzenia ofiarowała mieszkańcom miasta swoją pracę stając się matką tarnobrzeskiej pediatrii. 👶🏥 Ze względu na wyjątkowość tej postaci umieszczamy poniżej rys historyczny dr Olgi Blanki Lilien.
"Olga Lilien urodziła się 24 grudnia 1903 roku we Lwowie w rodzinie Norberta Liliena, znanego lekarza pediatry i Joanny z domu Braun. 🏛️ Jej rodzice byli zasymilowanymi polskimi Żydami i należeli do elity miejskiej. Olga zdobyła rzetelne wykształcenie lekarskie- ukończyła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza, praktykowała m. in. w Stanach Zjednoczonych, Berlinie, Paryżu, uczyła się od najlepszych. 🎓🌎 Jako specjalizację wybrała pediatrię.
Po wybuchu II wojny z powodu żydowskiego pochodzenia musiała się ukrywać. 🛡️ Trafiła do Tarnobrzega, gdzie pomagali jej Barbara Szymańska i kierownik mokrzyszowskiej Szkoły Rolniczej dr Marian Połowicz. Mieszkała i pracowała w Mokrzyszowie jako pomywaczka i kucharka. 🥣 Mieszkańcy nie wydali jej Niemcom, mimo że za wszelkie wsparcie udzielone Żydowi groziła kara śmierci. 🚫 Ukrywająca się lekarka kilkakrotnie stanęła wobec groźby dekonspiracji, jednak zawsze ratowała ją zdecydowana postawa Mariana Połowicza, a także innych mieszkańców, m.in. sołtysa wsi Jana Bili. To zrodziło w lekarce poczucie konieczności spłaty zaciągniętego długu. ✨ Mimo wielu atrakcyjnych propozycji pracy w dużych szpitalach i prestiżowych środowiskach, po wojnie Olga Lilien zdecydowała się zostać w Tarnobrzegu. Chciała swoją pracą odwdzięczyć się społeczności za uratowanie życia. Jej życiowym credo stało się hasło „być najmniejszą z najmniejszych”. 👣❤️
Olga Lilien była jedną z organizatorek służby zdrowia w powojennym Tarnobrzegu i na terenie powiatu. 🏥 Stworzyła oddział pediatryczny i opiekę nad matką i dzieckiem w tarnobrzeskim szpitalu. Pracowała też jako lekarka szkolna. Odpowiadała na każde wezwanie, wyjeżdżała albo wyruszała pieszo do okolicznych wsi z poradą lekarską. 🎒👣 Była prekursorką szczepień ochronnych dzieci. Propagowała badania radiologiczne i laboratoryjne, przenosiła na tarnobrzeski grunt wiele nowinek medycznych. 💉🔬 Była też wielką patriotką. Pomagała miejscowym strukturom antykomunistycznego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, wspierała osoby prześladowane przez komunistyczny reżim, m.in. jeździła co tydzień do więzionej przez komunistów w Warszawie profesor Olgi Stande, przywożąc dla niej paczki z żywnością. 📦🇵🇱
W 1964 roku formalnie przeszła na emeryturę, ale jeszcze przez wiele lat pracowała w szkołach i przychodniach, a także opiekowała się chorymi i samotnymi. 👵 w 1990 roku w wieku 87 lat zakończyła pracę lekarską. Ostatnie lata życia spędziła w domu opieki, gdzie zmarła 18 sierpnia 1996 roku. Spoczywa na cmentarzu parafialnym w Tarnobrzegu. 🕊️ Za ukrywanie Olgi Lilien Janina Szymańska i Barbara Szymańska- Makuch 28 czerwca 1979 roku zostały odznaczone tytułem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Marian Połowicz otrzymał tytuł Sprawiedliwego pośmiertnie, 22 stycznia 2018 roku. 🎖️
Dr Lilien do końca życia funkcjonowała w spartańskich warunkach. Była gorliwą katoliczką. 🙏 Ostatnie lata życia spędziła w domu opieki, gdzie zmarła 15 sierpnia 1996 r. Na jej grobie, na cmentarzu parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Tarnobrzegu, umieszczona została płyta z symbolicznym napisem: „Judymowi Tarnobrzega – Przyjaciele”. 🪦💐
Na frontonie byłego Pałacyku Myśliwskiego należącego do rodziny Tarnowskich w Tarnobrzegu-Mokrzyszowie (dziś siedzibie Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczeni) widnieje tablica: „Pamięci Olgi Blanki Lilien (1903–1996), znakomitego lekarza pediatry, pochodzącej z asymilowanej, lwowskiej żydowskiej rodziny, osoby bezgranicznie oddanej posłudze drugiemu człowiekowi, od 1942 roku ukrywającej się w Mokrzyszowie, uratowanej przed niemiecką zagładą przez mieszkańców wioski”. 🏛️ Przytoczono tam hasło jej życia: „Chciałam być najmniejszą z najmniejszych”.
Dwadzieścia dwa lata później, podczas odchodów Dnia Judaizmu, córka i syn Mariana Stanisława Połowicza, który był zaangażowany w ocalenie lekarki, odebrali w obecności prymasa Polski abp. Wojciecha Polaka i naczelnego rabina Polski Michaela Schudricha, medal „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” przyznany pośmiertnie ich ojcu. 🎖️🤝 Do dziś mówi się również o zasługach mieszkańców Mokrzyszowa.
Ustanowienie Roku doktor Olgi Lilien będzie stanowiło wyraz hołdu dla jednej z najwybitniejszych postaci w historii powojennego Tarnobrzega – lekarki, społeczniczki i patriotki, której życie i działalność uosabiają wartości odwagi, humanizmu i głębokiej służby drugiemu człowiekowi. 🌟 Jej niezmordowana praca, poświęcenie, gotowość niesienia pomocy o każdej porze dnia i nocy oraz zaangażowanie w sprawy osób represjonowanych przez reżim komunistyczny czynią z niej wzór postawy obywatelskiej. 🙌 Będzie to również upamiętnieniem wyjątkowej bohaterki, ale także okazją do promowania uniwersalnych wartości: solidarności, wdzięczności, odwagi moralnej i służby społecznej. To również szansa na przywrócenie pamięci o ludziach, którzy ratując ją w czasie wojny okazali najwyższy wymiar człowieczeństwa." ❤️🇵🇱
