Instytut Fizyki Teoretycznej, Uniwersytet Wrocławski

30/10/2026

Czy fizyka gryzie? 🦷
Sprawdziliśmy. Nie gryzie, ale potrafi zaskoczyć.

Cztery soboty, cztery wykłady, wstęp wolny. Bez zapisów i bez kartkówki na koniec. Wystarczy przyjść kilka minut przed 11:15 do sali DSF, czyli do pawilonu w podwórzu Instytutu Fizyki Doświadczalnej przy pl. Maxa Borna 9. Zalecane wejście jest od ul. Cybulskiego.

-----
7 listopada: dr Maciej Lewicki z Instytutu Fizyki Doświadczalnej, „Wielkie zderzacze, wielkie energie“.
-----
21 listopada: dr Győző Kovács z naszego Instytutu, „From ice to quark soup“, czyli po polsku „Od lodu do zupy z kwarków“.
-----
5 grudnia: dr Tomasz Greczyło z Instytutu Fizyki Doświadczalnej, „Fizyka w życiu codziennym, która nie jest taka oczywista“.
-----
12 grudnia: dr Tomasz Trześniewski z naszego Instytutu, „O podróżach do innych wymiarów“. Paszport niepotrzebny

Zapraszają Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Polskie Towarzystwo Fizyczne: uczniów szkół średnich Dolnego Śląska, ich nauczycieli i wszystkich zainteresowanych.

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj

Zapraszamy na otwarte wykłady popularnonaukowe z fizyki. Listopad i grudzień 2026. Soboty. Informacja na załączonym plakacie.
sobota 7 listopada 2026, dr Maciej Lewicki
Wielkie zderzacze, wielkie energie
- Jak odtworzyć ułamki sekund po Wielkim Wybuchu?
- Co dzieje się z materią przy prędkościach bliskich prędkości światła?
- Po co budujemy największe i najdroższe maszyny w historii ludzkości?
---------------------------------------------------------------------------
sobota 21 listopada 2026, dr Győző Kovács
(wykład w języku angielskim)
From ice to quark soup
The phases of nature from the kitchen to the early Universe
----------------------------------------------------------------------------
sobota 5 grudnia 2026, dr Tomasz Greczyło
Fizyka w życiu codziennym, która nie jest taka oczywista
-----------------------------------------------------------------------------
sobota 12 grudnia 2026, dr Tomasz Trześniewski
O podróżach do innych wymiarów
Czy ma jakieś znaczenie prosty fakt, że w przestrzeni istnieją trzy niezależne kierunki: prawo-lewo, przód-tył i góra-dół? Odpowiedzi na to pytanie poszukamy "podróżując do innych wymiarów": od iluzji malarskiej perspektywy, przez świat wiktoriańskich płaszczaków, teorię względności Einsteina, nowoczesne materiały, dywany, drzewa i płatki śniegu, aż po grawitację kwantową.

29/10/2026

Zobacz fizykę. Potem zapytaj, dlaczego 🔭

Fizykę naprawdę można zobaczyć, a wtedy od razu widać, jak jest ciekawa i jak inspiruje do dalszych pytań: dlaczego to działa, skąd się to bierze, co by było, gdyby…

Wydział Fizyki i Astronomii zaprasza nauczycieli i uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych na wykłady z pokazami: od ruchu i sił, przez właściwości materii i fale, aż po elektryczność. Do tego spektakl Cyrku fizycznego dla tych, którzy lubią niezwykłe wrażenia ⚡ Terminy i zapisy są w komentarzu pod oryginalnym postem Instytut Fizyki Doświadczalnej UWr

Pytanie „dlaczego to działa?“ zadają wszyscy fizycy, i ci przy aparaturze, i ci przy tablicy. Jedni badają to doświadczalnie, drudzy teoretycznie, a razem składają obraz świata. Na studiach pierwszego stopnia wszyscy zaczynają od wspólnej Fizyki, a wybór drogi przychodzi dopiero na magisterce. My zapraszamy do teorii, ale to jedna z kilku dróg do tego samego pytania ✨

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj

Drodzy Nauczyciele i Drogie Nauczycielki! 👩‍🏫👨‍🏫

Szukacie pomysłu na ciekawe zajęcia, które rozbudzą w uczniach ciekawość świata? Zapraszamy szkoły podstawowe i ponadpodstawowe do skorzystania z naszej oferty zajęć dydaktycznych!

🧪 Przygotowaliśmy wykłady z pokazami poświęcone różnym działom fizyki: od ruchu i sił, przez właściwości materii i fale, aż po elektryczność. A dla miłośników niezwykłych wrażeń – spektakl Cyrku fizycznego! 🎪

📅 Terminy zajęć i szczegóły zapisów znajdziecie w komentarzu.

Zapraszamy do wspólnego odkrywania fascynującego świata fizyki! 🔬✨

26/10/2026

Czy zwykłą, klasyczną czarną dziurę można opisać narzędziami z fizyki kwantowej? 🐱

W środę na Gravity T-Time Grzegorz Dziewisz, doktorant naszego Instytutu, pokaże artykuł, w którym autorzy wzięli dobrze znane rozwiązanie, najprostszą z możliwych czarnych dziur, i opisali je metodami, które do tej pory kojarzyły się z kwantową teorią pola. Zwykle sięgnięcie po nie w grawitacji jest bardzo trudne, o ile w ogóle możliwe.

To nie jest praca o "kwantowej grawitacji", jak czasem pospiesznie się pisze. To klasyczna grawitacja policzona podejściem znanym ze świata kwantów, niecodziennym i trudnym do przeprowadzenia.

Kot w okularach już zajął fotel 🫖
📍 środa 28 października, godz. 12:00, sala 416 (coffee room)
Gravity T-Time to cotygodniowy klub, w którym omawiamy prace naukowe. Organizują go Aneta Wojnar, Tomasz Trześniewski i Grzegorz Dziewisz.

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj.

21/10/2026

Kto z fizyków teoretycznych z Wrocławia trafił do światowego rankingu najbardziej wpływowych naukowców? 🌍

Uniwersytet Stanforda i Elsevier opublikowały ranking TOP 2% Scientists 2026. Z naszego Instytutu znaleźli się w nim prof. Krzysztof Redlich, prof. Armen Sedrakjan, prof. Jerzy Kowalski-Glikman, prof. David Blaschke i dr hab. Pasi Huovinen.

Cała piątka jest zarówno na liście oceniającej cały dorobek, jak i na liście wpływu w 2025 roku. Na pierwszej jest też śp. prof. Jerzy Lukierski.

Ranking opiera się na bazie Scopus i takich wskaźnikach jak liczba cytowań czy indeks Hirscha. Od gwiazd zwartych przez kwantową grawitację po gęstą materię: różne tematy, jeden Instytut.

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj 🔭

W najnowszej edycji rankingu TOP 2% Scientists 2026, opracowywanego przez Uniwersytet Stanforda i wydawnictwo Elsevier, znalazło się wielu badaczy i badaczek z naszej uczelni 👏💙

W zestawieniu najbardziej wpływowych naukowców świata uwzględniono 2️⃣8️⃣ osób z UWr w kategorii obejmującej całokształt dorobku naukowego oraz 2️⃣4️⃣ osoby w rankingu oceniającym wpływ badań w 2025 roku 📊

To kolejne potwierdzenie wysokiej jakości badań prowadzonych na Uniwersytecie Wrocławskim oraz ich międzynarodowego znaczenia 🌍 Serdecznie gratulujemy wszystkim wyróżnionym naukowcom i naukowczyniom i dziękujemy za Waszą codzienną pracę! 🥳

Pełna lista wyróżnionych znajduje się na naszej stronie – link w komentarzu 👇

Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Wrocławskiego
Wydział Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego
Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego
Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Wrocławskiego
UWr Wydział Komunikacji Społecznej i Mediów
Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego
Instytut Matematyczny Uniwersytetu Wrocławskiego
Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
Wydział Nauk o Ziemi i Kształtowania Środowiska
Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego
Wydział Neofilologii UWr
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego
Nauka w Polsce

15/10/2026

Kwark zmienia kierunek, zanim foton zdąży się uformować. Co wtedy? 🧲

W piątek 16 października o 12:15 w sali 422 odbędzie się trzecie seminarium w tym semestrze. Aritra Bandyopadhyay z naszego Instytutu opowie o "Virtual photon bremsstrahlung in a magnetized quark-gluon plasma".

Plazma kwarkowo-gluonowa to gorąca materia, w której kwarki nie są zamknięte w protonach i neutronach. Przy niskich masach najwięcej par leptonów, czyli dileptonów, powstaje tam dzięki promieniowaniu hamowania wirtualnych fotonów. Kłopot w tym, że kwark rozprasza się wiele razy, zanim foton zdąży się uformować. Powstająca wtedy interferencja destrukcyjna, znana jako efekt LPM, mocno tłumi emisję. Trochę jak próba dokończenia zdania, kiedy ktoś co chwilę wchodzi Ci w słowo 🗣️

A co, jeśli plazma znajduje się w polu magnetycznym? Prelegent pokazuje, że jedna z poprawek związanych z polem znika z widma dileptonów całkowicie. Wpływ pola zostaje w dwóch własnościach ośrodka: w gęstości skwantowanej poziomami Landaua i w masie ekranowania Debye'a. To wystarcza, żeby zmienić tłumienie LPM i zostawić ślad w widmie 🔭

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych.

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj

14/10/2026

Kto liczy punkty, kiedy zawodnicy już oddali prace? 🔭

Opiekunowie. Jednym z dwóch opiekunów polskiej reprezentacji na 19. Międzynarodowej Olimpiadzie z Astronomii i Astrofizyki w Hanoi był dr hab. Grzegorz Kondrat, prof. UWr z naszego Instytutu Fizyki Teoretycznej. Wraz z drugim opiekunem tłumaczy zadania na język drużyny, ocenia rozwiązania swoich uczniów i porównuje je z ocenami sędziów, ale nie zna rozkładu punktów w całych zawodach. Do ceremonii zakończenia nie wiadomo więc, jaki medal się dostanie. W tym roku zadania były trudniejsze, niż się spodziewano. "Wcale nie byliśmy pewni złota", mówi prof. Kondrat.

Prof. Kondrat jest członkiem Komitetu Głównego Olimpiady Astronomicznej od 1990 roku i prowadził polską reprezentację na IOAA wielokrotnie, między innymi w Chinach, Indiach i Wietnamie. W tym roku w Hanoi zmierzyło się 320 uczniów z ponad 60 krajów.

Polacy wrócili z medalami. Złoto zdobył Dawid Chudzik z XIV LO im. Stanisława Staszica w Warszawie, a brązowe Artur Ziółkowski z Uniwersyteckiego LO w Toruniu, Michał Mrzyk z V LO w Bielsku-Białej i Oliwier Kwiatkowski z XIV LO im. Staszica w Warszawie. 🥇 Gratulujemy całej czwórce i drugiemu opiekunowi, Grzegorzowi Stachowskiemu z UJ

Link do artykułu w komentarzu.

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj 🔭

08/10/2026

Jak opisać ciemną materię językiem termodynamiki? 🌡

W piątek 2 października, na pierwszym w tym semestrze seminarium, Erik Jensko z UCL opowiedział, jak oddziaływania ciemnej materii i ciemnej energii można opisać za pomocą entropii, przepływów ciepła i ciśnienia, zamiast liczb dopasowanych wyłącznie do obserwacji. 🌌 Pytań było naprawdę dużo.

Erik przyjechał do nas 28 września w ramach grantu Short-Term Scientific Mission sieci FuSe COST Action. Pracuje z prof. Aneta Wojnar, założycielką i przewodniczącą (Chair) FuSe COST Action, nad wspólnym językiem między swoim opisem termodynamicznym a jej pracami nad zmodyfikowaną grawitacją.

Kolejne seminarium już w piątek, 9 października, o 12:15 w sali 422. Prof. Rena J. Zieve z UC Davis opowie o "Laboratory Model of Neutron Star Glitches", czyli o tym, jak lewitujące wiadro z nadciekłym helem może pomóc zrozumieć gwiazdy neutronowe. 🧊

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj 🔭

07/10/2026

Czy da się rozmawiać o napięciu Hubble'a przy cieście? 🍰

W środę 14 października o 13:00 w pokoju kawowym 416 rusza Journal Club Gravity T-Time. Na pierwszym spotkaniu dr Alkistis Zervou opowie o superprzewodnictwie we wnętrzach gwiazd neutronowych, a dr Erik Jensko o ciemnej energii i napięciu Hubble'a.

Bez formalnej atmosfery seminarium, za to z kawą, herbatą i ciastem ☕

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych.

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj 🔭

☕🍰 Ruszamy z Gravity T-Time! 🌌

Już w środę, 14 października o godz. 12:00 zapraszamy na pierwsze spotkanie naszego Journal Clubu Gravity T-Time. Spotykamy się w pokoju kawowym 416.

Ponieważ będzie to nasze inauguracyjne spotkanie, nie może zabraknąć ciasta! Będziemy też gościć dwoje naukowców, którzy opowiedzą o dwóch ciekawych pracach:

⭐ Dr Alkistis Zervou przedstawi pracę poświęconą superprzewodnictwu we wnętrzach gwiazd neutronowych:
Superconducting phases in a two-component microscale model of neutron star cores
Wood et al., arXiv:2011.02873

🌌 Dr Erik Jensko opowie natomiast o ciemnej energii i napięciu Hubble’a na podstawie pracy:
Deus ex H0 - Is evidence for dynamical dark energy conditioned on early cosmology?
Schöneberg et al., arXiv:2608.07654

Gravity T-Time to przede wszystkim okazja do swobodnej rozmowy przy kawie lub herbacie: o ciekawych artykułach, nowych pomysłach oraz wszystkim, co wiąże się z grawitacją, astrofizyką i kosmologią. Bez formalnej atmosfery seminarium.

Na pierwszym spotkaniu do herbaty i fizyki dokładamy jeszcze ciasto. ☕🍰

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych - do zobaczenia w środę! 🚀

07/10/2026

Nadciekły hel, lewitujące wiadro i gwiazda neutronowa.
Co je łączy? 🌌

📍W piątek 9 października o 12:15 w sali 422 gościmy prof. Renę J. Zieve z UC Davis. Jej seminarium nosi tytuł "Laboratory Model of Neutron Star Glitches".

Gwiazdy neutronowe czasem nagle przyspieszają swój obrót. Zjawisko nazywa się glitchem, a według obecnych modeli odpowiada za nie nadciekłe wnętrze gwiazdy, które kręci się szybciej niż jej skorupa. Prof. Zieve szuka podobnego zachowania w laboratorium: lewituje wiadro z nadciekłym helem, wprawia je w ruch obrotowy i mierzy, jak zwalnia. W tym zwalnianiu pojawiają się skoki prędkości w górę, czyli glitche w skali stołu laboratoryjnego.

Ile da się z tego dowiedzieć o gwiazdach, które glitchują raz na kilkadziesiąt lat? Przyjdźcie zapytać.

Najgłębsze pytania zadajemy tutaj 🔭