Instytut Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego

Strona główna
Polska
Katowice
Instytut Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego

Wskazówki dojazdu Strona internetowa Kontakt: uniwersytet

Oficjalna strona Instytutu Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego. https://us.edu.pl/instytut/ij

31/10/2026

📣 Językoznawcze Koło Naukowe - Lingua Germanica serdecznie zaprasza na dziewiąte spotkanie z cyklu „Colloquia Silesiana"!

Serdecznie zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Colloquia Silesiana”!

Naszą gościnią będzie Pani dr hab. Agnieszka Piela, prof. UŚ – językoznawczyni związana z Instytutem Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, specjalizująca się w historii języka polskiego, zwłaszcza we frazeologii diachronicznej. Bada pola leksykalno-frazeologiczne z perspektywy kulturowej oraz relacje frazeologii ze słowotwórstwem, semantyką i onomastyką. W swoich badaniach sięga również do etymologii, wyjaśniając genezę związków wyrazowych.

W ramach spotkania dr hab. Agnieszka Piela, prof. UŚ wygłosi wykład pt.:
„Zapożyczenia niemieckie jako osobliwe komponenty polskich związków frazeologicznych”

🗓 Wydarzenie odbędzie się 9 listopada 2026 r. (poniedziałek) o godz. 16:00 w formule zdalnej.

📩 Osoby zainteresowane udziałem w spotkaniu online oraz otrzymaniem linku do wydarzenia zapraszamy do kontaktu mailowego: [email protected]

24/10/2026

🎓 W dniach 20–22 października 2026 r. dr Mariusz Jakosz, prof. UŚ, uczestniczył w międzynarodowej konferencji naukowej pt. „Farben und Materie der Umwelt. Ökokritische Analysen der Darstellungen und Bedeutungen in der deutschsprachigen Literatur und Linguistik”, która odbyła się na Università del Salento w Lecce we Włoszech. 🇮🇹

🌱 Konferencję zorganizowano w ramach projektu badawczego PRIN: „Ecocritical Perspectives in German-Language Literature: Paths of Innovation and International Networking”, w którego realizację zaangażowany jest dr Mariusz Jakosz, prof. UŚ. Projekt jest finansowany przez włoskie Ministerstwo Uniwersytetów i Badań Naukowych (MUR).

📚 Tematyka konferencji koncentrowała się na ekokrytycznym ujęciu natury i środowiska w literaturze oraz języku, ze szczególnym uwzględnieniem symboliki kolorów, sposobów przedstawiania przyrody oraz dyskursów ekologicznych i klimatycznych.

👏 Gratulujemy udziału w międzynarodowym wydarzeniu naukowym i życzymy kolejnych sukcesów badawczych!

20/10/2026

🎉🏆 Wielkie gratulacje dla prof. dr hab. Jolanty Tambor‼️

🥰 Z ogromną radością informujemy, że prof. dr hab. Jolanta Tambor została uhonorowana prestiżowym tytułem „Kamrat Ślōnskij Gōdki”! 👏
📅 Uroczyste wręczenie wyróżnień odbyło się 15 października 2026 roku w Chorzowskim Centrum Kultury podczas gali podsumowującej XII edycję akcji „Gōdomy po ślōnsku”.
🏅 Tytuł „Kamrat Ślōnskij Gōdki” przyznawany jest osobom, organizacjom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla pielęgnowania, popularyzowania i promowania śląskiej mowy.
📚 Profesor Jolanta Tambor od wielu lat prowadzi badania nad śląszczyzną, świadomością językową i tożsamością mieszkańców Górnego Śląska. Jest autorką licznych publikacji naukowych i materiałów dydaktycznych, a także niestrudzoną propagatorką językowego i kulturowego dziedzictwa regionu. Od początku 2026 roku przewodniczy Radzie Języka Śląskiego. Jej działalność naukowa, dydaktyczna i popularyzatorska pokazuje, jak ważną rolę odgrywa język w budowaniu tożsamości, podtrzymywaniu więzi międzypokoleniowych i zachowywaniu dziedzictwa kulturowego.
🏆 W tegorocznej edycji wyróżniono również Męską Grupę Śpiewaczą „Tkocze”, firmę Adamietz S.A., „Teatr dla Dorosłych” z Bierunia oraz kompozytorkę Katarzynę Gärtner.
❤️ Serdecznie gratulujemy i cieszymy się, że wieloletnia praca naukowa Pani Profesor i zaangażowanie na rzecz śląskiej mowy zostały docenione w tak szczególny sposób!
📰 Więcej o uroczystości i laureatach można przeczytać w artykule portalu Chorzowianin pl „Ślōnsko gōdka bez kompleksów”, na podstawie którego zredagowano ten post.
Link w komentarzu 👇

💙💛💙💛💙💛💙💛💙💛💙💛💙💛

🎉🏆 Wielge powinszowania dlŏ profesōrki Jolanty Tambor‼️

🥰 Z wielgōm uciechōm dŏwōmy znać, że prof. dr hab. Jolanta Tambor z Instytutu Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego dostała zŏcne miano „Kamrata Ślōnskij Gōdki”! 👏
📅 Uroczystŏ gala, na keryj wrōnczano wyrōżniynia, ôdbyła sie 15 października 2026 roku we Chorzowskim Centrum Kultury. Była to już XII edycyjŏ akcyje „Gōdomy po ślōnsku”.
🏅 Miano „Kamrata Ślōnskij Gŏdki” dostŏwajōm ludzie, ôrganizacyje i instytucyje, kere w ôsobliwy sposōb prziczyniajōm sie do piylyngnowaniŏ i popularyzowaniŏ ślōnskij mowy. Celym tyj akcyje je zachyncanie do używaniŏ gŏdki na co dziyń, tyż we publicznych placach – z dumōm i bez kōmpleksōw!
📚 Profesōrka Jolanta Tambor to jynzykoznŏwczynŏ, badaczka ślōnskigo jynzyka, świadōmości jynzykowyj i etnicznyj Ślōnzŏkōw. Mocka lŏt pŏrŏ sie ślōnskōm gŏdkōm, jeji placym we kulturze i roli, jakŏ ôna ôdgrywŏ w stŏwianiu tożsamojści pōmiyszkańcōw Gōrnego Ślōnska. Je autōrkōm wielu naukowych publikacyjōw i dydaktycznych materyjałōw ô ślōnskim jynzyku. Już w 2008 roku przirychtowała naukowŏ ekspertyzã, w keryj uzasadniyła, że ślōnskŏ gŏdka może ôstać uznanŏ za regijōnalny jynzyk. Ôd poczōntku 2026 roku je sprŏwczynōm Rady Ślōnskigo Jynzyka.
🌍 Jeji naukowŏ, dydaktycznŏ i popularyzatorskŏ robota pokazuje, jak wŏżny je jynzyk dlŏ zachowaniŏ kulturowyj erbizny, budowaniŏ tożsamojści i podtrzimowaniŏ wiynzi miyndzy gyneracyjami.
🏆 We tym roku wyrōżniyni ôstali tyż: Męska Grupa Śpiewacza „Tkocze”, fyrma Adamietz S.A., „Teatr dla Dorosłych” z Bierunia i kōmpozytorka Katarzyna Gärtner.
❤️ Z cołkigo serca winszujymy! Radujymy sie, że wieloletniŏ naukowŏ robota Profesōrki Jolanty Tambor i zaangażowanie we propagowanie ślōnskij gŏdki ôstały tak szumnie docyniōne!
📰 Wiyncyj ô uroczystości i lauryatach idzie przeczytać we artykule „Ślōnsko gōdka bez kompleksów” na portalu Chorzowianin pl, na bazie kerego ôpracowano tyn post.
Link je we kōmyntorzu 👇

Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Śląskiego
Szkoła Języka i Kultury Polskiej UŚ

17/10/2026

‼️ Przypominamy o seminarium z okazji Międzynarodowego Dnia Świadomości Jąkania (ISAD), które odbędzie się 22 października 2026 roku w formule zdalnej. Centrum Badań nad Jąkaniem i Giełkotem UŚ oraz Fundacja Centrum Logopedyczne serdecznie zapraszają na spotkanie od godz. 16.00 na platformie MS Teams.
🗣️ Podczas seminarium spojrzymy na jąkanie z różnych perspektyw – badaczy (logopedów i lingwistów) oraz ekspertów przez doświadczenie, jakimi są same osoby z jąkaniem oraz rodzice dzieci jąkających się.
🫶 🤝 Wspólnie zastanowimy się, jak wiedza o tym zjawisku wpływa na sposób, w jaki o nim mówimy, jak kształtuje emocje i relacje międzyludzkie oraz w jaki sposób możemy tworzyć przestrzeń, która sprzyja różnorodności komunikacyjnej i akceptacji.
💻 Dołączcie do nas i poznajcie różne odcienie jąkania!
⛓️ Link do rejestracji podajemy w komentarzu 👇

______________________________________
Seminarium jest realizowane w ramach projektu „Jąkanie jako różnorodność. Logopedyczno-lingwistyczna interdyscyplinarna perspektywa badawcza”, finansowanego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki 2025, nr projektu NPRH/S/0489/SP/2026/15.
Sfinansowano ze środków .

14/10/2026

📌 W imieniu Dziekana Wydziału Humanistycznego Prof. dr. hab. Adama Dziadka i Dyrektorki Szkoły Języka i Kultury Polskiej, Prof. dr hab. Jolanty Tambor zapraszamy na 📚 książkobranie i książkodzielenie części księgozbioru Profesor Olgi Wolińskiej w środę 21 października 2026 roku w godz. 13.00-13.45 w strefie studenta w części C.
🍫 Hasłem tego działania jest: „Coś słodkiego dla bezdomnego", ponieważ zebrane słodycze chcemy przekazać Górnośląskiemu Towarzystwu Charytatywnemu przy ul. Jagiellońskiej.
📚 Pani Profesor Olga Wolińska część swego księgozbioru przekazała Pracowni Leksykograficznej naszego Wydziału na ręce prof. dr hab. Magdaleny Pastuchowej. Pozostałe książki – te bardziej naukowe i beletrystykę – postanowiła pozostawić nam wszystkim do użytku indywidualnego. Zapraszamy z czekoladkami, cukierkami lub ciastkami (długoterminowymi) do brania i czytania.
🎓 Profesor Olga Wolińska pracowała w Instytucie Języka Polskiego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Interesowała się historią języka, to badaczka problematyki perswazji językowej, prowadziła także badania nad gatunkami tekstów użytkowych, takich jak odezwa, rozkaz, meldunek, raport, zeznanie itp. W latach 1993–2001 była dyrektorką Instytutu Języka Polskiego, a wcześniej, w latach 1990–1993 pełniła funkcję prodziekanki ds. dydaktycznych Wydziału Filologicznego, była również twórczynią, a w latach 1997-2011 dyrektorką Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i członkinią Rady Programowej Akademii „Artes Liberales”.
📖 Dr hab. Olga Wolińska jest autorką kilkudziesięciu artykułów naukowych (w tym licznych studiów o języku polskim na Śląsku w przeszłości i współcześnie) oraz monografii: „Konstrukcje bezmianownikowe we współczesnej polszczyźnie” (Katowice 1978), „Język XIX-wiecznych wiadomości prasowych” (Katowice 1987), współautorką książki „Gwara śląska – świadectwo kultury, narzędzie komunikacji. Sytuacja językowa w miastach Górnego Śląska” (Katowice 2001).
🏫 30 czerwca 2026 roku odbyła się uroczysta inauguracja programu Latający Uniwersytet Trzeciego Wieku w katowickim Senior Residence. Prof. Olga Wolińska wzięła udział w uroczystości, podczas której JM Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, prof. dr hab. Ryszard Koziołek przekazał wyrazy uznania i wdzięczności za Jej długoletnią pracę na rzecz UŚ oraz zasługi Pani Profesor dla naszego Uniwersytetu.

14/10/2026

📣 Językoznawcze Koło Naukowe - Lingua Germanica serdecznie zaprasza na ósme spotkanie z cyklu „Colloquia Silesiana"!

Gościnią wydarzenia będzie dr hab. Marcelina Kałasznik – germanistka i językoznawczyni związana z Instytutem Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Jej zainteresowania naukowe obejmują pragmatykę, analizę dyskursu, frazeologię, leksykologię oraz językoznawstwo kontrastywne. Szczególne miejsce w jej badaniach zajmuje komunikacja językowa w kontekście medycznym, a także formy autoprezentacji, wartościowania i kształtowania relacji w komunikacji cyfrowej.

W ramach spotkania dr hab. Marcelina Kałasznik wygłosi wykład pt.: „O mnie” – ale jak? Językowa autoprezentacja lekarzy w świecie wirtualnym.

🗓 Wydarzenie odbędzie się 28 października 2026 r. (środa) o godz. 17:00 w formule zdalnej.

📩 Osoby zainteresowane udziałem w spotkaniu online oraz otrzymaniem linku do wydarzenia zapraszamy do kontaktu mailowego: [email protected]

06/10/2026

🥰 Z wielką radością informujemy, że do tegorocznej Nagrody POP SCIENCE 🏆 w kategorii myśl globalnie, działaj lokalnie – województwo śląskie (uczelnie) została nominowana nasza instytutowa Koleżanka dr hab. Katarzyna Węsierska, prof. UŚ.

👩‍🎓 To znakomita logopedka, badaczka i popularyzatorka nauki. Od ponad dekady upowszechnia rzetelną, opartą na badaniach 📚 wiedzę o jąkaniu i giełkocie oraz zmienia postawy społeczne 🤝 wobec osób mówiących w odmienny sposób.

Kieruje Centrum Badań nad Jąkaniem i Giełkotem UŚ oraz jest współzałożycielką i prezeską Fundacja Centrum Logopedyczne. Zainicjowała projekt Many Voices on Stuttering and Cluttering / Wielogłos o jąkaniu i giełkocie, obejmujący międzynarodowe konferencje, obchody Międzynarodowego Dnia Świadomości Jąkania oraz Archiwum Defaworyzowanych. Jest także inicjatorką bezpłatnych programów terapeutycznych 👥 🫂 Camp Dream. Speak. Live. Poland, LOGOLAB – The CARE i Letniej Studenckiej Szkoły Logopedów UŚ oraz polskiej adaptacji programu edukacji antydyskryminacyjnej InterACT.

🎤 🎓 🧑‍🏫 🗣️ Prof. Katarzyna Węsierska od lat organizuje wydarzenia łączące naukę, edukację, terapię i sztukę, włączając w nie osoby z osobistym doświadczeniem jąkania i giełkotu. Pokazuje, że różnorodność sposobów mówienia jest naturalną częścią ludzkiej komunikacji, a każdy człowiek ma prawo być słuchany i traktowany z szacunkiem

05/10/2026

Szanowni Państwo,
serdecznie zapraszamy na seminarium metodologiczne „Jak etycznie prowadzić badania w logopedii? Praktyczne doświadczenia z przygotowania wniosku do uniwersyteckiej Komisji Etyki”. Spotkanie organizują Centrum Badań nad Jąkaniem i Giełkotem UŚ, Fundacja Centrum Logopedyczne oraz Koło Naukowe Młodych Logopedów Uniwersytetu Śląskiego.
📅 Wydarzenie odbędzie się 12 października 2026 roku w godzinach 18.00–20.00, online. Udział jest bezpłatny, obowiązuje jednak wcześniejsza rejestracja (link 🔗 w komentarzu).
👩‍🎓 Seminarium rozpocznie wykład prof. dr hab. Moniki Jagielskiej, Przewodniczącej Komisji Etyki ds. Badań Naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, poświęcony etyczności badań naukowych oraz najważniejszym kwestiom, które należy uwzględnić podczas ich planowania i prowadzenia.
👩‍💻🧑‍💻 W części praktycznej przedstawicielki Centrum Badań nad Jąkaniem i Giełkotem podzielą się doświadczeniami z przygotowywania wniosków do uniwersyteckiej Komisji Etyki. Na konkretnych przykładach omówią sposób wypełniania wniosku, przygotowanie niezbędnej dokumentacji oraz zagadnienia wymagające szczególnej uwagi przy projektowaniu badań logopedycznych.
📌 Zapraszamy wszystkich studentów logopedii, doktorantów, logopedów, badaczy oraz osoby zainteresowane etycznym prowadzeniem badań w logopedii i dyscyplinach pokrewnych.
Będzie nam bardzo miło spotkać się z Państwem i wspólnie zastanowić się nad tym, jak odpowiedzialnie projektować i prowadzić badania. Będziemy również wdzięczni za przekazanie zaproszenia osobom, które mogą być zainteresowane udziałem w tym wydarzeniu.
Z serdecznymi pozdrowieniami w imieniu Organizatorów
Katarzyna Węsierska

28/09/2026

🌎 PROF. KATARZYNA WĘSIERSKA NA STAŻU BADAWCZYM W TEKSASIE

👩‍🎓 Dr hab. Katarzyna Węsierska, prof. UŚ, dyrektorka Centrum Badań nad Jąkaniem i Giełkotem UŚ, realizuje obecnie dwumiesięczny staż badawczy w Arthur M. Blank Center for Stuttering Education and Research na Uniwersytecie Teksańskim w Austin w USA 🇺🇸 Pobyt naukowczyni jest finansowany ze środków przyznanych w konkursie „Mobilność | Nauka – edycja V”, organizowanym w ramach programu Inicjatywa Doskonałości Badawczej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

📚 Podczas stażu prof. Katarzyna Węsierska pracuje z międzynarodowym zespołem nad przygotowaniem badania jakościowego, którego celem będzie rozpoznanie, czy i w jaki sposób model CARE, opracowany z myślą o osobach jąkających się, można zaadaptować do potrzeb osób z giełkotem. W projekcie współpracują specjalistki ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Polski. Planowane są wywiady z osobami z giełkotem, klinicystami i badaczami prowadzone w trzech językach: polskim, angielskim i niemieckim.

❓ Czym jest model CARE?
Nazwa CARE jest akronimem czterech filarów podejścia rozwijanego w Arthur M. Blank Center for Stuttering Education and Research:
C – Communication (komunikacja)
A – Advocacy (samorzecznictwo / rzecznictwo na własną rzecz)
R – Resiliency (rezyliencja / odporność psychiczna)
E – Education (edukacja i wiedza).

💬 Model CARE opiera się na podejściu skoncentrowanym na mocnych stronach osoby. Jego celem nie jest „naprawianie” mowy ani eliminowanie jąkania, lecz rozwijanie kompetencji komunikacyjnych, umiejętności otwartego mówienia o swoim jąkaniu i swoich potrzebach, budowanie odporności wobec trudnych doświadczeń komunikacyjnych oraz pogłębianie wiedzy o jąkaniu. 🗣️ Ważnym założeniem jest również to, że dobra i skuteczna komunikacja nie jest tożsama z płynnością mowy.

🤝 Współpraca Uniwersytetu Śląskiego z ośrodkiem w Austin ma już swoją historię. Od 20 do 24 lipca 2026 roku na naszym uniwersytecie po raz trzeci odbył się Camp. Dream. Speak. Live. Poland – innowacyjny program dla dzieci jąkających się i ich rodzin, realizowany we współpracy z The University of Texas at Austin i wykorzystujący założenia modelu CARE.

24/09/2026

🧡 Centrum Badań nad Jąkaniem i Giełkotem UŚ oraz Fundacja Centrum Logopedyczne serdecznie zapraszają na obchody Międzynarodowego Dnia Świadomości Jąkania (ISAD), które odbędą się 22 października 2026 roku w formule zdalnej, na platformie MS Teams.
🗣️ Seminarium będzie okazją do spojrzenia na jąkanie z różnych perspektyw – badaczy, osób z jąkaniem oraz rodziców dzieci jąkających się. Wspólnie zastanowimy się, jak wiedza o jąkaniu wpływa na sposób, w jaki o nim mówimy, jak kształtuje emocje i relacje międzyludzkie oraz w jaki sposób możemy tworzyć przestrzeń sprzyjającą różnorodności komunikacyjnej. 🤝
💻 Dołączcie do nas i poznajcie różne odcienie jąkania!

______________________________________

Seminarium jest realizowane w ramach projektu „Jąkanie jako różnorodność. Logopedyczno-lingwistyczna interdyscyplinarna perspektywa badawcza”, finansowanego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki 2025, nr projektu NPRH/S/0489/SP/2026/15.
Sfinansowano ze środków .

Adres

Uniwersytecka 4
Katowice
40-007

Strona internetowa

https://us.edu.pl/instytut/ij/

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Instytut Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.