27/05/2026
Ogłoszenie o rekrutacji własnej - doktorant w projekcie NCN 🧐
Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk ogłasza rekrutację własną IH PAN do Szkoły Doktorskiej Anthropos Instytutów Polskiej Akademii Nauk w ramach projektu badawczego NCN (SONATA BIS – HS):
Piśmienność w poprzek płynnych granic: Kapitał ludzki i edukacja w Europie Środkowo-Wschodniej w pierwszej połowie XIX wieku (2024/54/E/HS3/00414)
Nazwa stanowiska: Doktorantka/Doktorant w projekcie NCN
Limit miejsc: 1
Kierownik projektu: dr Bartosz Ogórek
Czas na składanie dokumentów: do 11 września 2026 r.
Projekt dotyczy rozwoju kapitału ludzkiego w Europie Środkowo-Wschodniej na początku XIX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru dzisiejszej południowej Polski. Jego celem jest zrozumienie, kto, w jakich warunkach i w jaki sposób nabywał umiejętności uznawane wówczas za przejawy „piśmienności” lub „edukacji”.
W projekcie łączymy analizę ilościową, opartą m.in. na podpisach w aktach małżeństw, z badaniem źródeł instytucjonalnych: dokumentów szkolnych, kościelnych i administracyjnych. Teoretyczne podwaliny stanowią zarówno prace z zakresu historii gospodarczej, jak i kulturowe badania piśmienności, głównie z nurtu New Literacy Studies. Dlatego interesuje nas nie tylko to, czy osoby potrafiły się podpisać, lecz także co taki podpis oznaczał: czy był świadectwem sprawnego posługiwania się pismem, wyuczonego znaku, dostępu do szkoły, statusu społecznego, płci, miejsca zamieszkania lub lokalnych możliwości edukacyjnych.
Ważną częścią projektu jest także refleksja nad tym, jak piśmienność i oralność były rozumiane przez ludzi oraz instytucje epoki. Jakie znaczenia przypisywano umiejętności czytania, pisania, liczenia czy podpisywania się, jak szkoła, Kościół, lokalne społeczności i administracja próbowały kształtować te kompetencje oraz w jaki sposób same źródła historyczne wpływają na nasze współczesne rozumienie kategorii „człowieka piśmiennego” i „wykształconego”.
Doktorant uczestniczący w projekcie będzie miał okazję pracować z unikatowym materiałem źródłowym, łączyć metody historii społecznej, demografii historycznej i historii edukacji oraz współtworzyć nowe interpretacje dotyczące nierówności, piśmienności, oralności i funkcjonowania instytucji edukacyjnych w społeczeństwie polskim pierwszej połowy XIX wieku.
Szczegółowe informacje dotyczące rekrutacji: https://anthropos.edu.pl/rekrutacja-wlasna-do-ih-pan-w-ramach-grantu-ncn-sonata-bis-hs/