20/05/2026
Poznański Oddział Polskie Towarzystwo Antropologiczne serdecznie zaprasza na seminarium naukowe pt. „Histeria - historia z pogranicza psychiatrii, neuronauk i antropologii”. Wykład poprowadzi wybitna specjalistka z zakresu filozofii biologii i psychologii poznawczej - dr hab. Adrianna Grabizna.
📅 Kiedy: 27.05.2026 godzina 16.00.
📍 Gdzie: Mała Aula, Wydział Biologii UAM.
Nasza prelegentka to badaczka o bogatym dorobku międzynarodowym. Doktorat obroniła z wyróżnieniem na Université Lyon 3, a habilitację uzyskała na Université Paris Nanterre. Swoje doświadczenie zdobywała m.in. na University of Windsor w Kanadzie, w Konrad Lorenz Institute w Austrii oraz kierując przez wiele lat Zakładem Psychologii Poznawczej na Uniwersytecie Zielonogórskim. Jest autorką książki „Psy to nie koty. Tajemnica problemu gatunku”, a obecnie przygotowuje publikację o biologicznych i filozoficznych podstawach psychologii.
Poniżej zamieszczamy abstrakt wystąpienia - serdecznie zapraszamy do zapoznania się z nim i uczestnictwa w seminarium!
“Mark Micale, historyk medycyny i psychiatrii zauważył, że „historia psychiatrii, bardziej niż jakakolwiek inna gałąź nauk medycznych, naznaczona jest zjawiskiem „powstawania” i „znikania” chorób”. W ostatnich latach także jesteśmy świadkami „epidemii” np. autyzmu i ADHD. Ponieważ klasyfikacje psychiatryczne nie są tworzone w oparciu o neuronauki i znajomość mechanizmów biologicznych, powstaje pytanie o status tych czy innych jednostek nozologicznych: czy faktycznie są to manifestacje wspólnej, biologicznej przyczyny, czy arbitralnie pogrupowane objawy? Przedmiotem prelekcji będzie poddanie analizie tej kwestii na przykładzie historycznej jednostki nozologicznej, a mianowicie „wielkiej histerii”, ponieważ odniesienie do przeszłości pozwala nam na dystans. Pojęcie „histerii” jest powszechnie znane i nadużywane, ale zjawisko to miało miejsce prawie wyłącznie w Paryżu (już w Bordeaux mówiono o „pétite hystérie”), prawie wyłącznie w szpitalu Salpêtrière (już w oddalonym o 7km szpitalu Charenton jej nie stwierdzano) i prawie wyłącznie w czasie, kiedy Jean-Martin Charcot był tam ordynatorem (już 1909 objawów wielkiej histerii w ogóle nie obserwowano) i prawie wyłącznie u kobiet. Związek z mechanizmami biologicznymi histerii był zawsze postulowany, ale empirycznie nie wykazany. W czasie prelekcji zostanie także podjęte analogiczne pytanie o status ontologiczny autyzmu i ADHD w świetle obecnego stanu wiedzy na temat biologicznych mechanizmów, które mogłyby stać u podstaw objawów tych jednostek nozologicznych.”
