Katedra Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

21/08/2026

Ogłoszenie

18/08/2026

🐸🐸🐸W najnowszym numerze magazynu , poświęconym w całości plazom, obszerny wywiad z dr inż. Mikołajem Kaczmarskim z Naszej Katedry, ilustrowany wyjątkowymi ujęciami płazów dr hab. Anny Marii Kubickiej. Zachęcamy do lektury i przypominamy, że płazy to najbardziej zagrożona grupa kręgowców a ich los leży w naszych rękach.

Już jest! Kolejny numer naszego magazynu do pobrania i czytania w wolnym dostępie. Tym razem poświęciliśmy cały numer płazom. Ich niezwykły świat jest zagrożony. O płazach, ich życiu i problemach, które stwarzamy my, ludzie, przeczytacie pod tym linkiemhttps://przyrodnicze.org/wp-content/uploads/2026/08/Na-tropie-nr8-1.pdf 💚🐸

rojekt „Śladami przyrody: edukacja na rzecz ochrony dziedzictwa naturalnego” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027

17/08/2026

Na północy Atlantyku znajduje się archipelag, którym rządzą owce - od wieków kształtują kulturę, krajobraz i faunę - tworząc idealne siedliska dla maskonurów, ostrygojadów, kulików i wielu innych gatunków ptaków 🐏Polecamy lekturę artykułu o Wyspach Owczych, przygotowanego przez ekipę z naszej Katedry: prof. Piotra Tryjanowskiego, lek. wet. Martynę Frątczak i mgr Elizę Bartolik.

Na Północnym Atlantyku znajduje się niezwykły archipelag, na którym od wieków rządzą surowa przyroda i owce. Już przed podbojami Wikingów zapewniały przetrwanie osadników. Ukształtowały ekosystemy i do cna przeniknęły kulturę. Dzisiaj wioski i pastwiska pustoszeją, ale niezwykłe t...

14/08/2026

Czy fotki na "fejsie" mogą pomóc w nauce? 🧐 W nieco ponad minutę wyjaśnia to Sandra Kaźmierczak z Naszej Katedry🎓

14/08/2026

Cieszymy się, że nasze boćki cieszą się tak dużym zainteresowaniem ❤️

07/08/2026

Dlaczego to zając zostawia dzieciom wielkanocne prezenty? 🎁🤔 Czy jako zwierzę jest do obdarowywania w szczególny sposób przygotowany? 🐇 Próbujemy się tego dowiedzieć, a przy okazji może i innych rzeczy dotyczących zajęcy pytając prof. Piotra Tryjanowskiego z Katedra Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

"Zające są płochliwe i stąd w starożytnej sztuce chrześcijańskiej symbolizowały upływający czas, niepewność i ulotność życia ⏳ Przysłowiowa czujność zająca, podkreślona na przykład w przysłowiu „zając śpi z otwartymi oczami”, była oznaką oczekiwania na Zmartwychwstanie" - mówi naukowiec.

Przeczytajcie więcej na naszej stronie 👉 https://up.poznan.pl/ogloszenia/wielkanocny-zajac

07/08/2026

Czy można zobaczyć świat z perspektywy lecącego bociana? 👀🌍 Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu udowadniają, że tak! 💚 Polscy ornitolodzy wyposażyli bociany w specjalne „plecaki” z miniaturowymi kamerami, które rejestrują obraz i dźwięk z perspektywy ptaka. Efekt? Unikalne materiały pokazujące migrację z zupełnie nowego punktu widzenia, od Rumunii i Turcji, przez Izrael, aż po Sudan i Tanzanię 🇷🇴🇹🇷🇹🇿

"To jedno z najbardziej zaawansowanych badań migracji ptaków w Europie" – mówi prof. Piotr Tryjanowski z Katedra Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Geotagowane zdjęcia i nagrania wideo pozwalają identyfikować konkretne zagrożenia, od kolizji z infrastrukturą energetyczną po zmiany w użytkowaniu terenu 🛰️📌

Projekt realizowany jest we współpracy z partnerami zewnętrznymi, w tym z sektorem energetycznym. Zaangażowanie firmy EDP pozwala lepiej rozpoznawać ryzyka związane z infrastrukturą i wypracowywać na przyszłość rozwiązania ograniczające jej wpływ na ptaki 👍 Zgromadzone dane tworzą jedną z najbardziej kompleksowych baz wiedzy o migracji bociana białego w Europie, łącząc wieloletnie obserwacje terenowe z nowoczesnymi technologiami, analizą dużych zbiorów danych i narzędziami sztucznej inteligencji.

Więcej przeczytacie na naszej stronie 👉 https://up.poznan.pl/ogloszenia/bociany-w-podrozy-od-technologii-sledzenia-do-ochrony-ptasich-szlakow

07/08/2026

„Kto ty jesteś? P***k mały… Jaki znak Twój? Orzeł biały!” 🇵🇱 Wiersz Władysława Bełzy, z którego pochodzą te wersy, znamy chyba wszyscy. Zdaniem prof. Jana Sokołowskiego, wybitnego ornitologa, pierwowzorem heraldycznego Orła Białego mógł być orzeł przedni (Aquila chrysaetos), a konkretnie… jego młode pisklęta 🪺🐣 „Może L**h znalazł gniazdo właśnie z takimi już dużymi, a jeszcze białym puchem pokrytymi orłami” - pisał.

Prof. Piotr Tryjanowski i prof. Tadeusz Mizera z Katedra Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu twierdzą jednak, że na najstarszych wizerunkach „białego orła” artyści wyraźnie podkreślali potężny dziób i nieopierzone skoki, to cechy charakterystyczne właśnie dla bielika, a nie orła przedniego 🦅 W średniowieczu ludzie najczęściej spotykali bielika nad rzekami i jeziorami (gdzie budował ogromne, widoczne z daleka gniazda), a nie orła przedniego mieszkającego głęboko w lasach, a jeszcze częściej spotykanego w górach 🏔️ „Człowiek od niepamiętnych czasów interesował się orłami bardziej niż innymi gatunkami zwierząt. […] Który gatunek posłużył jako pierwowzór stylizowanemu wizerunkowi, trudno jest dziś obiektywnie rozstrzygnąć. Skłaniam się ku poglądowi, iż był to właśnie bielik” – pisze prof. Mizera w swojej monografii „Bielik”.

Historia bielika w Polsce pokazuje, że cuda są możliwe ✨ Na przełomie XIX i XX wieku na terenach naszego kraju ostało się zaledwie kilkanaście par, a jeszcze w latach 80. XX wieku w całym kraju gniazdowało zaledwie około 200 par. Dzięki ochronie, zakazowi toksycznych pestycydów i współpracy ornitologów z leśnikami populacja odrodziła się spektakularnie 🤲🌲 Dziś szacuje się ją na około 2000 par lęgowych i Polska jest jednym z europejskich liderów.

Na poszanowaniu i zrozumieniu ojczystej przyrody także polega patriotyzm.

Zdjęcie: Krzysztof Chomicz

07/08/2026

Macierzyństwo to prawdziwy fenomen 🩷 "W świecie zwierząt mamy do czynienia z olbrzymią zmiennością modelu macierzyństwa. Spotkamy poniekąd wyrodne matki, które potrafią zabijać własne dzieci, aż po takie bardzo troskliwe mamy, czy nawet matrony, które czule opiekują się potomstwem do uzyskania niemal pełnej samodzielności" 🤗🐾 - mówi prof. Piotr Tryjanowski z Katedra Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Jako ludzie chyba zbyt sporo czasu poświęcamy właśnie na przypadki skrajne. Tymczasem w większości zwierzęcych, a pewnie i ludzkich przypadków rola matki, wygląda na znacznie mniej spektakularną: pokonywanie trosk codziennego życia, opieka nad dziećmi, negocjacje z nie zawsze skorym do współpracy partnerem, czyli po prostu krew, pot i łzy 💪 Są jednak i obrazy troskliwych matek ptaków czy ssaków, a bywają naprawdę spektakularne. Prof. Tryjanowski wymienia kilka z nich: chrząszcze produkujące wydzielinę do karmienia larw 🪲, albo oblizujące jaja skorki, tak by pozbyć się z nich grzybów i bakterii, pająki – pogońce – przenoszące młode na plecach 🕷️ Są wreszcie takie płazy, nieco przypominające małe żabki, zwane drzewoałazami, u nich matka także przenosi młode do bezpiecznej kałuży z wodą 🐸 Bardzo czułe są samice krokodyli, ale tylko chwilę, bo po usamodzielnieniu dzieci przegonią je z terytoriów 🐊 Czasem to praca 24 godziny na dobę - u orek i delfinów, tuż po urodzeniu młodych, te morskie ssaki, naprawdę nie śpią i wyłącznie opiekują się młodymi! 🐬

Przeczytaj więcej na stronie 👉 https://up.poznan.pl/ogloszenia/dzien-matki-w-swiecie-zwierzat

07/08/2026

W Dniu Ojca zastanawiamy się jak wygląda ojcostwo w świecie zwierząt 🤔 Życie w przyrodzie to troszkę opera mydlana – zdrady, zaloty, sojusze, kombinowania. "Nasze badania nad dzierzbami, a to relatywnie wierne ptaki – pokazały, że ich życie intymne jest pełne niespodzianek 🎁 To co wiemy z pewnością, to to, że na zostanie ojcem trzeba ciężko zapracować. Samiec musi się starać, i lekko antropomorfizując, i dawać samicy jasne dowody, że mu zależy, np. karmiąc ją przed kopulacją 🍽️ To samica ma pod kontrolą samo ojcostwo i może urządzić nawet wyścigi nasienia różnych samców" - mówi prof. Piotr Tryjanowski z Katedra Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Ojcostwo jednak to nie tylko przekazanie materiału genetycznego, a opieka nad potomstwem. Cóż u wielu gatunków wygląda to tak: zapłodnienie się udało, a samiec zmyka 🏃‍♂️ Czasem, jak u wijącego piękne gniazda remiza, jest to niemal wojna – kto szybciej ucieknie, a kto przejmie na siebie trud wykarmienia potomstwa. U kokoszki wodnej, znanej choćby z poznańskich parków, to samiec zachowuje się jak samica – przybiera na masie, wysiaduje, później częściej dogląda piskląt 🪺 Istnieją całkiem porządne teorie, wsparte obserwacjami strusi czy kazuarów, że opieka rodzicielska u ptaków rozpoczęła się właśnie od opieki ojcowskiej. Po prostu samica była tak wycieńczona produkcją i składaniem jaj, że dalsze etapy musiał wziąć na przysłowiowe barki samiec.

Przeczytaj więcej w artykule na naszej stronie 👉 https://up.poznan.pl/ogloszenia/ojcostwo-nie-tylko-w-swiecie-zwierzat-nie-jest-prosta-sprawa